De woekerpolisaffaire

De woekerpolisaffaire is waarschijnlijk het grootste financiële schandaal uit de Nederlandse geschiedenis. Decennia lang werden miljoenen burgers willens en wetens door (levens)verzekeraars misleid en benadeeld met zogenoemde beleggingsverzekeringen die we sinds 2006 beter kennen als woekerpolissen. Journalisten Jan Hein Strop en Eric Smit volgen de woekerpolisaffaire al vanaf het moment dat die uitbrak. In 2011 publiceerde Smit met de tot inkeer gekomen tussenpersoon René Graafsma het zelfhulpboek Woekerpolis, hoe kom ik er vanaf? Het boek diende in 2011 als 'lesmateriaal' voor Kamerleden, maar die toonden zich niet de beste leerlingen. Graafsma en Smit riepen eind 2011 in een open brief in de Volkskrant de Kamer nog op om in actie te komen, maar dat mocht niet baten, de politiek wendde het hoofd af. De lobby van de verzekeraars en DNB had en heeft veel invloed in Den Haag. Het ministerie van Financiën heeft in deze kwestie vooral oog voor de belangen van de internationaal opererende verzekeraars, niet voor de belangen van burgers. De ellende met de beleggingsverzekeringen werd in 1994 al door experts voorzien. De overheid greep niet in en twintig jaar later - en vele tientallen miljarden euro aan schade verder - bevindt de inhoudelijke kennis van onze volksvertegenwoordigers zich nog steeds op een bedroevend laag niveau en laten zij zich nog steeds leiden door de belangen van de financiële sector.

Hoewel de wereld om ons heen al jaren verschijnselen van woekerpolisvermoeidheid vertoont, zal Follow the Money deze affaire blijven volgen.

28 Artikelen

De 'black out' van Wabeke

4 Connecties

Onderwerpen

Niek Hoek Woekerpolis Wabeke

Organisaties

Delta lloyd
0 Reacties

Woekerpolisslachtoffer Martin van Rossum beluisterde de verzekeraars tijdens de hoorzittingen van woensdag en hoorde ze (weer) de waarheid verdraaien.

'Mooie televisie, maar niet de werkelijkheid', zo riposteerden de verzekeraars tijdens de hoorzitting van de Tweede Kamer over woekerpolissen op 9 maart jl. en in hun voetspoor de verliesstichtingen.
Ze hadden het over deze Tros Radar uitzending van 18 januari 2010 alweer:

"Bij looptijd van 40 jaar en 6 procent rekenrente 52 procent van de waarde misgelopen". Mijnheer Wabeke, u weet toch ook dat die 2,5 procent kostenafslag per jaar wordt berekend en niet aan het eind van de looptijd over het hele bedrag? Wabeke: "Ik heb niets toe te voegen aan hetgeen ik al gezegd heb".

Hoe is dit vreselijke 'misverstand' te verklaren? Verzekeraars op 9 maart: er moet bij Wabeke sprake zijn geweest van een 'black-out'.
"Iedereen aan tafel wist dat het in de compensatieregelingen ging om een kostenafslag van 2,5 procent over de actuele poliswaarde per jaar."
Exit het 'misverstand'.

 

Misverstand, welk misverstand?
Nu is er natuurlijk ook nooit sprake geweest van een misverstand. Hetzelfde rekensommetje van Radar was ook de manier waarop bijvoorbeeld Koersplandewegkwijt op haar site de fopspeen van de compensatieregelingen samenvatte: "Het afgesproken kostenmaximum van 2,5 procent tot 4,5 procent lijkt weinig. Maar omdat dit percentage jaarlijks van de inleg wordt afgesnoept, komt het eindkapitaal 40 tot 60 procent lager uit dan zonder deze kostenaftrek."

Voor de lezer, voordat er weer een nieuw misverstand ontstaat: dat verlies op het maximale resultaat van 52 procent van de waarde treedt al op bij een kostenafslag van 2,5 procent, dus laat staan bij een kostenafslag van 4,5 procent.
De verzekeraars, en nogmaals: in hun voetspoor de consumentenstichtingen Verliespolis en Woeker Polis Claim, tapten op 9 maart uit een ander vaatje: voor een kostenafslag van 2,5 procent was in de huidige markt inderdaad geen draagvlak meer, maar voor de afgelopen 20 jaar was die norm van 2,5 procent nog helemaal zo gek niet:

- daar zaten ook de advies-/provisiekosten in (goed voor 0,5 - 1,0 procentpunt van de 2,5), waarvoor de consument voortaan apart in euros moet gaan betalen (voor een complex product bijvoorbeeld 10 adviesuren maal uurtarief)
- in echte beleggingsverzekeringen werd belegd in bewerkelijke 'agressieve' fondsen en daarvoor geldt ook hedentendage dat de beheerkosten dan al gauw rond de 2% van de actuele poliswaarde liggen.

Als het dus in de toekomst goedkoper kan en moet, spreken we over meer 'passieve' beleggingsvormen, bijv. in fondsen die 'passief' de AEX-index volgen.
De kamerleden bleven echter bij hun vraag: hoe kan het nu dat voor het behalen van 100.000 aan resultaat 40.000 aan kosten moeten worden gemaakt? Dat is toch geen solide bedrijfsvoering?
Een kritische deskundige (Graafsma in dit geval) voegt daar aan toe: hoe is te verklaren dat die kosten niet een vast bedrag zijn in euro's en maar met de jaren blijven stijgen, zonder dat er in latere jaren veel doorlopende kosten zijn, behalve wat administratiekosten?
Ofwel het zelfde rekenvoorbeeld op een andere manier extrapolerend: hoe is te verklaren dat voor het bereiken van 100.000 beleggingsresultaat de eerste 10 jaar in totaal zo'n 1.100 aan kosten wordt gemaakt, in de eerste 20 jaar in totaal 6.000, in de eerste 30 jaar de kosten zijn opgelopen tot in totaal zo'n 20.000 (bij een beleggingswaarde van 50.000) en na 40 jaar in totaal zo'n 45.000 (bij een beleggingswaarde van inmiddels 100.000)? *)

 

Niek Hoek
Toen trokken de verzekeraars zich terug achter de volgende verdedigingslinie: WOEKERPOLISAFFAIRE IS KWESTIE VAN 'BEELDVORMING'

Op FTM werden voorafgaand de hoorzittingen de stelling van Delta Lloyd bestuursvoorzitter Niek Hoek naar buiten gebracht. Zie de volledige 'position paper' van Hoek.

Daarin staat onder andere dit cruciale citaat:

"Op 1 januari 2000 was het gemiddelde rendement over de 10 voorafgaande jaren 13%. Tien jaar later op 1 januari 2010 was het gemiddelde rendement over de 10 voorafgaande jaren 1,2%".

Wat Hoek betreft vormen deze twee zinnen in 'een notendop' de woekerpolisaffaire. Het zit natuurlijk anders. De verzekeraars zijn hier op hun bekende wijze weer bezig om de kluit de verkeerde kant op te sturen.


Die letterlijke decimering van de rendementen in laatste 10 jaar moest natuurlijk aantonen dat verzekerden heel begrijpelijk 'teleurgesteld waren in hun verwachtingen'. De beurs had niet gedaan wat was beloofd, maar ja, de beurs is niet van het houden van beloften, dat hadden de verzekerden toch moeten begrijpen. En niet de polishouders zijn slachtoffer, maar verzekeraars die met torenhoge kosten zitten en slechte rendementen. Welnu, dat smoesje is hierbij wel definitief lek geprikt. Niet de 'slechte beurs' als zodanig heeft polishouders grote schade berokkend, maar het inteereffect van excessieve kosteninhoudingen. In mijn spreadsheet is simpel voor te rekenen dat indien de kosteninhouding wordt teruggebracht tot maar 1,5 procent, de verzekerde er al weer ruim 13.000 (op beleggingswaarde van 89.000) op vooruit gaat. En bij 1 procent kosten ruim 21.000, ook bij het geschetste 'slechte' beursklimaat.

 

Te hoge verwachtingen

Een 'fair deal' zou echter pas zijn geweest, om de eerste 20 jaar looptijd (van 1990 - 2010) uit te gaan van 1,5 procent kosteninhouding, in de daaropvolgende 10 jaar van 0,5 procent en de laatste 10 jaar van 0,25 procent. Immers het volume van de kosteninhouding hoeft niet mee te stijgen met de waarde van de beleggingsportefeuille: de te maken kosten verschillen niet. In dat geval zou de verzekerde bij dit rampenscenario er 26.000 beter uitkomen dan nu. Van de beleggingswaarde van 89.000 gaat dan 73.000 naar de klant en 16.000 naar de verzekeraar (ingehouden kosten 6.400 plus samengestelde interest). Hoezo 'te hoge verwachtingen'?

Voor de dames en heren onderzoeksjournalisten en andere professionals die hun hbo-diploma hebben gehaald zonder een rekentoets af te hoeven leggen: een spreadsheet waarin al deze beweringen worden nagerekend is te verkrijgen met een mailtje aan martin at vanrossum.com.

 

Martin van Rossum

 


Naschrift: Waauw!
Als je de bewering van de verzekeraars, dat 1 procentpunt was opgenomen vanwege de advies- en provisiekosten narekent, blijkt pas goed de perverse werking van de procentuele kostenafslag.
Die 1 procentpunt is dan bij looptijd van 40 jaar goed voor bijna 15.000 van de beleggingswaarde van 100.000.
Daar kun je heel wat uurtje factuurtje voor de deur uit doen. Over verdienmodellen gesproken. Hoeveel van die 15.000 zou echt aan de tussenpersoon zijn overgemaakt en welk deel bleef achter bij de verzekeraar?
En: wat ook wel gangbaar was aan 'eerste kosten', 4% over totale inleg gedurende hele looptijd zou in dit geval op slechts 1.000 uitkomen. Door in de 'rendement op rendement' route op te nemen gaat dat cijfer dus 15 keer over de kop.

_______________________

 


*) "Op Het Verbond van Verzekeraars komt niet met de oplossing" schreef ik eerder al op het forum van Radar:

Het Verbond van Verzekeraars heeft alleen enorm in eigen voet geschoten door in het zelf gepubliceerde rekenvoorbeeld van een compensatie voor een beleggingsverzekering voor te rekenen dat de compensatie niets voorstelt en dat het om een sigaar uit eigen doos gaat: de compensatie is maar ca. 400 euro en de verzekeraar komt weg met ca. 7.000 euro extra aan kosteninhouding. "De heer Van Rijn krijgt het verschil van 415 euro gecompenseerd." De totale kosteninhouding loopt op van 21.798 euro naar 29.311 euro. Op een inleg van 43.200 euro (67,85 procent).
Nu gaat het hier om een (slecht) voorbeeld dat uitsluitend betrekking heeft op 'te vroeg' ingehouden kosten, terwijl de kosten in de rest van de looptijd op een laag niveau liggen. Het is een raadsel dat het Verbond niet een paar andere voorbeelden heeft gepubliceerd van gevallen waar de kosteninhouding structureel op een niveau van bijvoorbeeld 5 procent lag.

Hier een vernietigende analyse voormalig cfo van Axa Verzekeringen Bert Jan Tiesinga op zijn website New Flame.

Zie ook het artikel van journalist Kees Kooman op Follow the Money.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 296 leden

Dit artikel zit in het dossier

De woekerpolisaffaire

Gevolgd door 125 leden

De woekerpolisaffaire is waarschijnlijk het grootste financiële schandaal uit de Nederlandse geschiedenis. Decennia lang werd...

Volg dossier