De drijfjacht van de OESO op stugge zwartspaarders

    Duizenden zwartspaarders hebben zich afgelopen maanden gemeld bij de Belastingdienst Breda om boetevrij in te keren. Alle volhoudende belastingontduikers wacht een grote uitdaging: de automatische gegevensuitwisseling tussen belastingdiensten.

    De boetevrije inkeerregeling voor zwartspaarders is vannacht om 00.00 ten einde gekomen. Het was een succes, want tot 10 dagen geleden bleken er al bijna 9 duizend Nederlanders gebruik te hebben gemaakt van de soepele inkeerregeling die op 2 september 2013 inging. Sindsdien, zo bleek uit cijfers in handen van Het Financieele Dagblad, heeft deze groep spijtoptanten circa 4,5 miljard euro opgebiecht waarover ze in totaal 675 miljoen euro alsnog af moeten dragen aan de Belastingdienst.
    'Zwitserland is praktisch voor mensen die gezellig op wintersport willen gaan'
    Vanaf nu geldt er een strenger regime: Nederlanders die tot 1 juli 2015 inkeren, krijgen een boete opgelegd van 30 procent over de totale aanslag. De belastingafdracht kan - inclusief heffingsrente - tot maximaal 12 jaar terug worden opgelegd zodra er sprake is van zwart vermogen in het buitenland. Vanaf 1 juli 2015 wordt de boete 60 procent over de aanslag.

    Wintersport

    Uit inkeer-cijfers van de Belastingdienst (zie diagram 1) blijkt dat Zwitserland verreweg de meest populaire bestemming is voor Nederlanders. ‘Zwitserland heeft als land een goede reputatie en het is praktisch voor mensen die gezellig op wintersport willen gaan. Het geld wordt vaak contant gehaald en weggebracht,’ zegt Ludwijn Jaeger, advocaat en belastingkundige bij het gelijknamige kantoor dat meerdere dossiers van belasting-ontduikende Nederlanders in behandeling heeft. ‘Mensen gedragen zich alleen niet slim als ze met een ton onder de voorstoel langs de douane rijden. Ze gaan dan stoïcijns door het raam kijken, terwijl in een normale situatie iedereen de beambte nieuwsgierig aankijkt.’ Jaeger pleit voor inkeren. ‘Door de invoering van box 3 is er lang niet veel reden meer om in Zwitserland vermogen te stallen. De 1,2 procent vermogensrendementbelasting in Nederland is het niet waard om op en neer te gaan rijden naar Zwitserland. Ik zou zeggen: terughalen.’

    Automatische gegevensuitwisseling

    Degenen met een getrainde pokerface zullen de komende jaren steeds harder hun zenuwen onder controle moeten houden vanwege de aftakeling van het Zwitserse bankgeheim en een dreigende automatische gegevensuitwisseling tussen belastingdiensten. Dit nieuwe plan komt uit de koker van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de G20-landen en de Europese Unie die een wereldwijd gecoördineerd plan opgevat hebben om belastingontduiking effectiever te bestrijden. In februari publiceerde de denktank een 43-pagina’s tellende richtlijn genaamd de Common Reporting Standard. Daarin wordt uiteengezet hoe financiële instellingen cliënten-onderzoek moeten uitvoeren (de zogeheten Common Reporting Standard and Due diligence for Financial Account Information) én wat de standaardregels inhouden met betrekking tot het onderling uitwisselen van (belasting)informatie - de zogeheten Model Competent Authority Agreement. De OESO verwacht dat de automatische uitwisseling eind 2015 zal aanvangen tussen landen die bilaterale verdrag hebben ondertekend. Het is geen overbodige luxe, de Franse econoom Gabriel Zucman schatte dat er 4300 miljard euro aan privévermogen is weggezet in belastingparadijzen.

    Zwitserland incluis?

    De populaire bestemming Zwitserland heeft dit jaar mei de bewuste OESO-conventie ondertekend, maar daarop volgde vervolgens een paar grote mitsen en maren van de Zwitserse minister van Economische Zaken Johann Schneider-Ammann. Hij temporiseerde de invoering door aan te geven dat de handtekening slechts ‘de start van de onderhandelingen’ waren en dat het parlement en de Zwitserse burgers het laatste woord krijgen. Mocht het zover komen dat Zwitserland de OESO-richtlijnen overneemt dan zal dat een behoorlijke trendbreuk vormen. In het Nederlands-Zwitserse belastingverdrag uit 2010 kon de Nederlandse belastingdienst bijvoorbeeld enkel informatie loskrijgen bij Zwitserse banken als ze een aantoonbare verdenking hadden met betrekking tot een Nederlandse zwartspaarder. Kortom, er was vooronderzoek nodig. In de toekomst kan er dankzij de OESO met hagel geschoten worden op zwartspaarders, want van zowel particulieren als vennootschappen zullen onder meer de namen, uiteindelijk begunstigden, saldi en BSN-nummers jaarlijks worden uitgeruild tussen landen die onderlinge overeenstemming hebben bereikt. De Nederlandse Belastingdienst is inmiddels partnerlanden aan het zoeken om automatisch gegevens mee uit te wisselen. ‘Nederland heeft inmiddels met een 17-tal landen Memoranda of Understanding gesloten over automatische inlichtingenuitwisseling, zowel EU- als niet-EU-landen. Met diverse landen zijn we in overleg over het sluiten van zulke overeenkomsten die over meer informatie gaat dan enkel bankgegevens,’ zegt Adriaan Ros, woordvoerder bij de Belastingdienst.

    Uitstel van executie

    Voor Nederlanders met Zwitserse banktegoeden en effectenportefeuilles lijkt een kapitaalvlucht naar discretere oorden zoals Singapore of Dubai voor de hand te liggen. Een andere mogelijkheid is omzetting naar goudstaven en dan in een fiscaal-neutraal opslagdepot laten bewaren. Maar volgens Jaeger zal dat enkel uitstel van executie zijn. ‘Verplaatsen heeft geen zin, want Zwitserse banken moeten 10 jaar lang hun records bewaren. Als zwartspaarders hun Zwitserse tegoeden overboeken dan zal de Belastingdienst er door de automatische gegevensuitwisseling alsnog achter komen. Ze zullen dan vragen gaan stellen waar het vermogen naar toe is verplaatst.’
    'Verplaatsen heeft geen zin, want Zwitserse banken moeten 10 jaar lang hun records bewaren'
    Kortom, het geheugen van Zwitserse bank zal op termijn onverbiddelijk zijn. Dit is mogelijk ook het geval voor zwartspaarders die hun Zwitserse bankrekeningen op naam van een buitenlandse vennootschap hebben geopend. In de praktijk duiken regelmatig Liechtensteinse vennootschapsvormen op zoals de Anstalt en de Stiftung. ‘De structuur is om de rekening heen gesmeed. Liechtensteinse vennootschappen zijn veelal vanuit Zwitserse banken opgezet voor rekeninghouders,’ zegt Jaeger, die zich afvraagt of de Nederlandse belastingdienst ook automatisch inzage kan krijgen in Nederlandse begunstigden (ubo) van bijvoorbeeld Liechtensteinse vennootschappen. Afgaande op de OESO-standaard dient een land de ubo’s te achterhalen van bestaande vennootschappen, tenzij het rekeningbedrag kleiner is dan 250 duizend dollar.

    Nieuwe escapes zoeken

    Volgens de voormalig Fiod-rechercheur Jan van Koningsveld, de oprichter van het Offshore Kenniscentrum, is het echter niet altijd mogelijk voor banken om de daadwerkelijke begunstigde achter een rekening te onderscheiden. ‘Je hoeft geen Fiod-rechercheur te zijn om iemand te herkennen die onder eigen naam een Zwitserse bankrekening aanhoudt, maar als er verschillende vennootschappen worden gebruikt in verschillende landen dan zien banken enkel maar een stukje van de hele puzzel. Het is dan moeilijk voor banken om alles te overzien en geen enkele crimineel zal meer dan 25 procent (dan is er sprake van een ubo, red.) zeggenschap willen over een bedrijf. Niemand is zo stom. Door de automatische gegevensuitwisseling zullen vooral de simpele dingen uitgebannen worden. Maar het water vloeit altijd naar het laagste punt en fiscaal adviseurs zullen bij de automatische uitwisseling ook weer op zoek gaan naar de escapes.'

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 953 leden

    Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.

    Volg Dennis Mijnheer
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren