© ANP / Wiebe Kiestra

    Waar worden de marmeren vloeren in The Hague Security Delta (HSD) van betaald? FTM ging op onderzoek uit en stuitte niet alleen op subsidie-handjeklap met de Gemeente Den Haag, maar leerde eveneens dat de Tweede Kamer verkeerd is voorgelicht door het ministerie van Veiligheid en Justitie over de activiteiten van de HSD.

    kader

    Dit artikel is ook te beluisteren met FTM Audio.
     


     

     

    Lees verder Inklappen

    ‘Sorry, wilt u eventjes model staan?’, vraagt de huisfotografe van de Cyber Security Week. ‘Ja. Geef haar maar dat pasje met gestrekte arm. Dan kunnen we laten zien dat jullie hier pasjes uitgeven aan de balie’. Op professionele wijze dirigeert ze de gasten die binnen komen druppelen.

    Het is een dinsdagochtend in september; we zien frisse blauwe maatpakken met bruine puntschoenen. De pumps van jonge hostesses in mantelpak weerklinken zelfverzekerd op de marmeren vloer van het hoge gebouw. Het strakke interieur van The Hague Security Delta (HSD) laat vooral één ding zien: ‘cyber’ is een lucratieve sector.

    Wat is deze Hague Security Delta eigenlijk?

    De HSD is in 2013 opgericht als een soort van cybersecurity-makelaar die het bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen samenbrengt. Bij de HSD noemt men deze manier van samenwerken de ‘triple helix’, maar het op deze manier samenbrengen van de publieke en private sector — om op deze manier niet langs elkaar heen te werken en kansen optimaal te benutten — is op zich niet nieuw. Binnen het ministerie van Defensie noemt men deze vorm van samenwerken bijvoorbeeld ‘de gouden driehoek’.

    Het riante ‘makelaarskantoor’ van de HSD telt 14 medewerkers

    Het verschil: waar de HSD zo’n 4.000 vierkante meter aan kantoorruimte in het voormalige ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid huurt, komt er bij Defensie geen apart kantoorpand aan te pas. Het riante ‘makelaarskantoor’ van de HSD telt 14 medewerkers (waaronder directie, programmamanagers, communicatieteam en ondersteuning) waarbij de directeur — momenteel Richard Franken — verantwoordelijk is voor het behalen van de resultaten. 

    Grootspraak als businessmodel

    De claims die de HSD over het eigen succes maakt zijn niet voor de poes. Zo zou het in een jaar tijd maar liefst 1000 banen hebben gecreëerd en zou de toegevoegde waarde van de cybersecurity-sector in ‘de regio Den Haag’ 3,8 miljard euro bedragen.

    Rob de Wijk, een van de initiatiefnemers en voormalig directeur van HSD, stelt zelfs dat er 10.000 banen zijn gecreëerd en het cluster 1,5 miljard euro oplevert. Volgens het Haagse MKB gaat het om 13.800 banen; consultancybedrijf Policy Research Corporation (ingehuurd door HSD om nut en noodzaak van de HSD te onderzoeken) doet er een schepje bovenop, met 15.200 banen en een opbrengst van 2,27 miljard euro. 

    Hoewel er in deze rapportages wordt gerept over (groei-)cijfers voor de ‘regio Den Haag’, is echter nergens een verantwoording te vinden over hoe groot deze ‘regio’ dan precies is. Zo zitten er in de buurt van Den Haag steden als Delft, Katwijk en Noordwijk, waar dankzij de aanwezigheid van respectievelijk een Technische Universiteit, een dronecentrum en een vestiging van ruimtevaartagentschap ESA ook de nodige bedrijvigheid op het gebied van cybersecurity plaatsvindt. Als deze steden worden meegerekend in de ‘regio Den Haag’, kan dat de cijfers behoorlijk (positief) beïnvloeden.

    Ook wordt nergens aangegeven of de cijfers slaan op algehele cybersecurity-bedrijvigheid in de regio, of dat ze alleen gaan over de bedrijven die zich hebben gecommitteerd aan de HSD. Daarnaast is nergens een lijst van bedrijven te vinden die onder deze sector zouden vallen, en op basis waarvan bedrijven wel (of niet) zijn meegerekend.

    Door hier vaag over te doen, lijkt de HSD zichzelf regionale prestaties toe te dichten die niet direct zijn te koppelen aan de eigen activiteiten. Toch komen eerder genoemde claims steevast terug in zowel externe communicatie van de HSD als subsidieaanvragen.

    En hier wringt de schoen: omdat het lastig is om te reconstrueren wat de HSD precies doet, is het ook moeilijk te zeggen welke resultaten er effectief worden geboekt. Tijdens de eerder genoemde Cyber Security Week publiceerde de Correspondent een kritisch artikel over de opbrengsten van deze Hague Security Delta. Ondanks de 6,5 miljoen euro subsidie die het heeft gekregen, zo schreven auteurs Dimitri Tokmetzis en Maaike Goslinga, zijn de resultaten alles behalve meetbaar en concreet. Het hele project zou vooral mooie praatjes hebben opgeleverd.

    Volstrekt onduidelijk

    De instelling zelf meent een ‘leading security cluster in Europe’ te zijn, die overheden, ondernemers en kennisinstituten samenbrengt voor innovatie en kennisontwikkeling. Maar op basis waarvan (en in vergelijking met wie precies) de HSD een ‘leading security cluster in Europe’ en Den Haag ‘cyber capital of Europe’ kan worden genoemd, is volstrekt onduidelijk.

    "Het merendeel van de ‘campus’ van HSD blijkt leeg te staan"

    Wanneer Follow the Money aan de gemeente Den Haag vraagt om cijfers die de netto bijdrage van de HSD (en daaraan gelieerde bedrijven) laten zien, worden we doorverwezen naar het zogeheten Raadsinformatiesysteem van de gemeente. Hierin is te zien dat de gemeente zich baseert op de cijfers van de eerder genoemde Policy Research Corporation. Met andere woorden: dezelfde cijfers waar nu juist onduidelijkheid over bestaat.

    Niet alleen in de cijfers over de economische meerwaarde die de HSD zou hebben is dergelijke grootspraak terug te vinden. Zo is op één van de muren in het kantoor een schildering aangebracht van de bedrijven die er zich (deels) hebben gevestigd, of die verbonden zijn aan de HSD: zo wordt tijdens één bezoek geschermd met de Belastingdienst. Navraag bij de Belastingdienst leert echter dat zij niemand hebben gedetacheerd of überhaupt hebben rondlopen bij de HSD, en dat de fiscus ook geen gebruik maakt van kantoorruimte aldaar.

    Sterker nog: bij diverse bezoeken van FTM aan de ‘campus’ van HSD blijkt het merendeel van de kantoorruimte op de achtste verdieping leeg te staan.

    Aangezien de HSD steevast in subsidieaanvragen — maar ook in de verantwoording van reeds verkregen subsidies — het eigen succes uitvergroot en zelfs andermans successen claimt, kan dergelijke grootspraak worden gezien als een succesvolle tactiek om (subsidie)geld aan te trekken.

    Wat is er gebeurd met aanvullende subsidies?

    De methodologische onderbouwing van de economische meerwaarde is lastig te traceren, maar de verkregen subsidies door de HSD zijn dat (gedeeltelijk) wel. Om zicht te krijgen op wat de HSD effectief doet met publieke gelden, zette Follow the Money aanvullende subsidies — subsidies die dus bovenop de standaard 1 miljoen euro per jaar vanuit de gemeente Den Haag worden verstrekt — op een rij. We vergeleken gedane claims op de eigen websites en in de media (op basis waarvan deze subsidies zijn verkregen) met de ervaringen van diverse ondernemers op de ‘campus’ en andere publiek beschikbare informatie.

    Hoewel de HSD naar eigen zeggen miljarden genereert en duizenden banen creëert, heeft dit de gemeente Den Haag er niet van weerhouden om 3,1 miljoen euro subsidie te verstrekken voor uitbreiding van de campus. Dit laatste is opvallend, aangezien — de boude claims over het succes van de HSD en de regionale cybersecurity-sector ten spijt — het overgrote deel van de huidige campus leeg staat.

    Op de vraag van FTM aan gemeente Den Haag wat de overwegingen zijn om subsidie te verstrekken aan een private partij die blijkbaar uit zijn jasje groeit en dergelijke omzetten genereert, volgt er geen concreet antwoord. De gemeente verwijst opnieuw naar de groeicijfers op basis van eerder genoemde onderzoek van de Policy Research Cooperation. Op vragen waarom een blijkbaar goedlopende en lucratieve sector subsidie nodig heeft, verwijst de gemeente Den Haag FTM dus slechts door naar rapporten waaruit blijkt dát het een goedlopende en lucratieve sector is.

    Een ruimte met drie verschillende namen

    Dan de tweede subsidieaanvraag, ter ondersteuning van zogeheten ‘living labs’. Hiervoor heeft de HSD vanuit de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO) ruim vijf ton gekregen. Op zoek naar labs in de HSD, stuitten wij alleen op het het zogeheten ‘nationale cybertestbed’. Hier werd overigens niet direct subsidie voor aangevraagd.

    De destijds Haagse wethouder ‘Kenniseconomie’, Ingrid van Engelshoven — nu minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap namens D66 — nam het zekere voor het onzekere en liet eerst ‘de mogelijkheden voor realisatie van een nationaal cyber testcentrum’ onderzoeken. Vanuit gemeente Rotterdam en Den Haag kregen onderzoeksinstituut TNO en HSD twee ton om te onderzoeken of er behoefte bestond voor opdrachten die (door de aanvullende eisen) alleen konden uitgevoerd worden door TNO en HSD. De conclusie laat zich raden: uiteraard was die behoefte er.

    ‘Waar de vijf ton van de gemeente is gebleven, blijft een raadsel’ 

    Vorig jaar maart was het dan zover, en kwam koning Willem-Alexander een kijkje nemen bij het cybertestbed. Volgens HSD zelf vereist het ‘opzetten van een dergelijk testbed […] een investering van miljoenen, maar [is het] een must’.

    Maar waarom werd premier Mark Rutte de winter ervoor in precies dezelfde ruimte dan wijsgemaakt dat hij in het ‘Cyber Threat Intelligence Lab’ stond? En de december daarvoor heette het nog het ‘TNO Cyber Threat Lab’ en werd het geopend door toenmalig wethouder Van Engelshoven. Opmerkelijk: de foto op de website die moet laten zien dat er ook daadwerkelijk wordt gewerkt in het ‘lab’, toont — naast de schrijver van het eerder genoemde rapport over een nationaal cybertestbed — onder meer de secretaresse en receptioniste van de HSD.

    Hoewel het aankleden van een presentatieruimte voor hooggeëerd bezoek wel vaker gebeurt en het niet gek is dat labs in een ‘cyber-delta’ virtueel zijn, is het nog maar de vraag of dit gepaard hoort te gaan met de claim dat het aparte, fysieke labs betreft die een ‘unieke omgeving’ vormen waar subsidie op wordt aangevraagd. Er valt op zijn minst te concluderen dat er vaag wordt gedaan over de besteding van deze subsidie. FTM vraagt daarom aan de HSD en TNO wat de overwegingen zijn geweest eenzelfde ruimte, met dezelfde apparatuur diverse namen te geven en deze meermaals feestelijk te presenteren.

    HSD verwijst ons door naar TNO; het onderzoeksinstituut laat ons desgevraagd weten dat het inderdaad een presentatieruimte betreft en benadrukt deze zelf volledig te hebben gefinancierd. Deze zijn volgens TNO ‘beter gepositioneerd binnen de HSD en in een mooie uitrusting gestoken om bezoek te ontvangen, kennis te delen, werksessies te organiseren’. Waar de 5 ton van de gemeente Den Haag voor ‘living labs’ is gebleven, blijft hiermee een raadsel. 

    Rookgordijnen

    De verantwoording voor de besteding van publieke gelden door de HSD blijkt stelselmatig te zijn omgeven met rookgordijnen van esoterisch beleidsjargon. In het geval van de derde subsidie – voor samenwerking met lokale onderwijsinstellingen – is de rol van zowel de HSD als gemeente Den Haag op zijn zachtst gezegd verwarrend.

    Vorig jaar benaderden diverse ondernemers de gemeente Den Haag met het plan om, in samenwerking met de lokale ROC, jong talent een plek te geven om in aanraking te komen met de mogelijkheden van cybersecurity. Volgens de ondernemers stak de HSD hier echter een stokje voor, waarop ook de gemeente Den Haag haar steun introk.

    Zowel HSD als gemeente Den Haag ontkennen het initiatief te hebben geblokkeerd. Dit neemt echter niet weg dat de ondernemers met hun initiatief en subsidieaanvraag door de verantwoordelijke gemeente ambtenaar werden doorverwezen naar de HSD.

    "Cybersecurity-initiatieven die niet via de HSD lopen, hoeven niet op financiële steun van de gemeente te rekenen"

    ‘Het ligt voor ons niet voor de hand om stand alone activiteiten die niet ingebed zijn in de bestaande structuur die hiervoor juist is opgericht, maar zich wel deels afspelen in dezelfde netwerken van bedrijven financieel te ondersteunen,’ zo schrijft desbetreffende ambtenaar van de gemeente in een e-mail in bezit van FTM. Met andere woorden: cybersecurity-initiatieven die niet via de HSD lopen, hoeven niet op financiële steun van de gemeente te rekenen.

    Ondernemers die vanuit de gemeente Den Haag te horen krijgen dat subsidieaanvragen op het gebied van cybersecurity via de HSD moeten worden ingediend: is er op deze wijze geen sprake van een monopolie op publiek geld? Volgens de gemeente is dit niet het geval. Ze verwijst bijvoorbeeld naar een cybersecurity-opdracht die aan IT-bedrijf Sogeti werd gegund; Sogeti is geen HSD-partner. Echter, het uitvoeren van een opdracht voor de gemeente als instelling is niet hetzelfde als subsidie aanvragen voor een cybersecurity-initiatief buiten de HSD om. Een concrete onderbouwing of verklaring voor de mail van de verantwoordelijke ambtenaar blijft dus uit.

    Hoe het ook zij, feit blijft dat de HSD in samenwerking met het ROC Mondriaan en de Haagse Hogeschool vervolgens op een haast identiek plan subsidie heeft aangevraagd — en gekregen. De betreffende ondernemers met het originele plan werden hier buiten gelaten. De HSD verklaart hier financieel verder geen baat bij te hebben en bij te dragen in natura, door middel van ‘ureninzet in kind’. Toch wordt dit initiatief breed uitgemeten als (wederom) een succesverhaal dat kan worden bijgeschreven op conto van HSD.

    Subsidie-monopolie 

    Dit voorbeeld staat niet op zichzelf. Meerdere ondernemers vertellen FTM dat het ondernemers in de cybersecurity-sector haast onmogelijk wordt gemaakt om buiten de HSD subsidie aan te vragen bij de gemeente. Initiatieven worden geblokkeerd indien ze niet worden ondergebracht bij de HSD, waardoor ondernemers ervoor moeten kiezen om hun initiatief elders te ontplooien of alsnog zich aan te sluiten bij de HSD.

    Voor mensen zonder premium partnerschap wordt niets gedaan

    Ondernemers worden zodoende steevast richting de HSD gedirigeerd vanuit de gemeente. Om onder die HSD te vallen moeten zij echter wel een lidmaatschap — starttarief: 20.000 euro — nemen. Logischerwijs zijn de duurdere lidmaatschappen, de zogeheten ‘partnerships’, gekoppeld aan betere faciliteiten.

    Over precies deze ‘partnerschappen’ en de faciliteiten die eraan zijn verbonden, stelde de PvdA afgelopen september Kamervragen. Want — zo onthulde de Correspondent in september — hoewel de HSD jaarlijks een miljoen subsidie krijgt van de gemeente, bestaat het verdienmodel er uit om het bedrijfsleven tegen betaling in contact te brengen met hoge ambtenaren.

    Zo worden premium partners bijvoorbeeld beloofd dat zij exclusief in contact kunnen komen met hoge ambtenaren van het ministerie van Veiligheid en Justitie. De overheid sponsort de HSD, om haar eigen ambtenaren vervolgens in contact te laten komen met de HSD.

    Deze manier van werken wordt door meerdere ondernemers aan FTM bevestigd. Het stuit hen ook tegen de borst, zeker aangezien andere — betalende — partners worden genegeerd. ‘Er werd op een gegeven moment intern duidelijk gemaakt door Richard Franken [directeur van de HSD, red.] dat er voor mensen zonder “premium” partnerschappen niets werd gedaan,’ zo laat een van hen aan FTM weten.

    Ondertussen stelt de gemeente Den Haag dat ‘de organisaties die zich bij HSD aansluiten dat doen omdat zij belang hechten aan samenwerking en kenniscirculatie’, en dat dit volledig op vrijwillige basis gebeurt.

    Boodschappenlijstje

    Toenmalig minister Stef Blok van het ministerie van Veiligheid en Justitie reageerde afgelopen oktober in reactie op de eerder genoemde Kamervragen. Blok ontkende dat er vanuit HSD actief contacten met hoge ambtenaren werden geregeld: alle contacten zouden ad hoc zijn.

    De HSD belooft ‘premium partners’ toegang tot fondsen en subsidies

    Uit een mailwisseling tussen de HSD en diverse ondernemers, in het bezit van Follow the Money, blijkt echter dat deze bewering feitelijk onjuist is. In de mails legt één van de ondernemers feitelijk een boodschappenlijstje neer: ‘We willen onder andere graag spreken met: de kamercommissie voor VenJ; de staatssecretaris voor V&J; ambtenaar overleg ministeries inzake responsible disclosure’, zo is te lezen. Uit vervolgcorrespondentie blijkt dat het mailtje vervolgens intern is uitgezet met het verzoek deze contacten te regelen.

    In een handout die wordt rondgedeeld aan ondernemers, is verder te lezen wat de voordelen zijn van een premium lidmaatschap: zo is er een jaarlijkse ‘top-level meeting’, waar ‘u ministers, burgemeesters en/of topambtenaren (onder andere van het ministerie van V&J) ontmoet’. Maar ook ‘exposure’ wordt als voordeel genoemd: niet alleen komt het bedrijfslogo op de HSD website, ook zal de HSD diverse media (‘zoals het NOS achtuurjournaal en Tedx [sic.]’) naar ondernemers kunnen doorverwijzen als zij op zoek zijn naar een ‘interview met een expert’. Tot slot belooft de HSD premium partners toegang tot fondsen en subsidies.

    De vraag is nu: in hoeverre zijn deze beloftes, die worden aangeboden als onderdeel van een lidmaatschap, uit te leggen als ‘ad hoc-contacten’, zoals de minister ze noemde?

    Onvoldoende objectief en transparant

    De nevelen waarin besteding van subsidiegelden zijn gehuld, en tegelijkertijd de belofte van de HSD om ‘premium partners’ te helpen toegang tot (gemeente)subsidies te verkrijgen, is wrang. Dit geldt zeker met oog op het onderzoek van de Rekenkamer van Den Haag, waaruit bleek dat de gemeente Den Haag ‘in veel gevallen onvoldoende objectief en transparant’ is met het verdelen van subsidies. Hierdoor hebben ‘niet alle belanghebbenden gelijke mogelijkheden om subsidies aan te vragen en/of te ontvangen’. Ook zijn de afwegingen om subsidie te verstrekken niet goed onderbouwd, en kan de gemeenteraad haar controlerende taak niet goed uitoefenen omdat het subsidieregister geen volledig en juist overzicht verschaft.

    ‘Wij tasten volledig in het duister over de exacte besteding van de subsidies'

    Het FTM-onderzoek onderstreept de conclusies van de Haagse Rekenkamer: na herhaaldelijke contacten met zowel de gemeente Den Haag als de HSD, het lezen van openbare rapporten, subsidie-aanvragen en persberichten, tasten wij volledig in het duister over zowel de exacte besteding van subsidiegelden als de netto-bijdrage van de HSD. De communicatie van de HSD op de website en te downloaden rapporten roepen meer vragen op dan zij beantwoorden; navraag bij zowel de gemeente Den Haag als de HSD resulteert in een hoop voorgekookte beleidstaal, maar concrete antwoorden blijven uit.

    Begin deze week stuurde de HSD een interne mail rond, waarin het bevestigde dat het ‘voor relatieve buitenstaanders niet altijd eenvoudig [is] om te doorzien hoe HSD werkt en resultaten boekt’. Aangezien precies dit — transparant en concreet zijn over de besteding van publieke gelden — de taak is van zowel subsidie verstrekkende als ontvangende organisaties, mag deze gang van zaken gerust kwalijk worden genoemd.

    Kritiek wuift de HSD echter steevast weg: in de eerder genoemde interne mail laat directeur Richard Franken weten dat het ministerie van Veiligheid en Justitie en de gemeente Den Haag ondanks ‘kritische vragen van sommige media (...) content [zijn] met de wijze waarop HSD invulling geeft aan haar bijzondere rol en met de resultaten’.

    Daarnaast, zo werd beargumenteerd door de HSD onder meer in het NRC, kwamen er tijdens de cybersecurity-week en internationale congressen allemaal mensen naar Den Haag die moeten eten en slapen. Net als bij de Olympische Spelen — steevast voorzien van inschattingen die de meerwaarde voor de lokale economie aan moeten tonen — is het de vraag of het aanjagen van etentjes en hotelovernachtingen voor gemeentelijke prestigeprojecten een taak van de overheid is. Bij de gemeente Den Haag en de HSD vinden ze van wel: ‘Hackersfeestje levert wel degelijk iets op’, kopte het NRC — die zelf overigens ook een event organiseerde op het HSD-congres — boven datzelfde artikel.

    Maar wat dat ‘iets’ precies is, blijkt vooralsnog het duurste geheim van Den Haag.

    Volledige reactie The Hague Security Delta

    Op de vraag wat de overwegingen zijn voor de HSD om subsidieaanvragen te doen ondanks eigen berichten over het scheppen van duizend(en) banen en miljarden omzet in de regio Den Haag antwoordt de HSD als volgt:

    De HSD is een stichting en opereert zonder winstoogmerk. Ons belangrijkste doel is om de “triple helix” (kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven) bij elkaar te brengen om zo veiligheidsvraagstukken op een innovatieve wijze, toekomstgericht, aan te pakken. Dat gaat niet vanzelf maar is absoluut noodzakelijk: want door toenemende digitalisering en technologische ontwikkelingen volstaat de traditionele benadering van veiligheidsvraagstukken niet meer. Geen enkele partij kan tegenwoordig op zichzelf  voorzien in een complete oplossing. Daarom is het belangrijk om te werken aan de juiste samenwerkingsverbanden en randvoorwaarden, waaronder talent en kennisdeling. Daarvoor stelt HSD ieder jaar een jaarplan op met activiteiten om zulke samenwerkingen tot stand te brengen. Voor deze activiteiten en de continuïteit van de staande organisatie is financiering nodig. Daarom vraagt HSD ieder jaar subsidie aan.

    Op de vervolgvraag hoe zich dit verhoud tot de voorrwaardevan de gemeente dat de HSD uiteindelijk financieel zelfstandig moet zijn antwoord de HSD zich in deze voorwaarde ‘niet te herkennen’ en dit ook niet op te maken uit bijgevoegde oprichtingsdocumenten van HSD: ‘Wij verwijzen u voor nadere informatie daarom naar de gemeente Den Haag’.

    Op de vraag over de correspondentie waaruit blijkt dat HSD een initiatief van ondernemers om samen te werken met het ROC Mondriaan heeft geveto’d bij de gemeente Den Haag, vraagt de HSD om de correspondentie met hen te delen. FTM kan dit met oog op bronbescherming niet doen, maar omschrijft de inhoud (zoals in het artikel verschenen) en geeft aan dat het een mail betreft tussen een ambtenaar van de gemeente Den Haag en ondernemers. Hierin wordt gesteld (na overleg met HSD) dat nieuwe initiatieven – in samenwerking met een ROC Mondriaan — zich niet buiten de bestaande infrastructuur (waarbinnen HSD een knooppunt vormt) worden ontplooid. 

    De HSD quote in zijn toelichting grotendeels de subsidie-aanvraag en antwoordt dat: ‘In het algemeen geldt dat de gemeente Den Haag een besluit neemt over subsidieaanvragen in het kader van de HSD. De stichting HSD is daarbij niet betrokken en heeft daarop geen invloed. Een dergelijk initiatief en veto zijn ons niet bekend. Omdat u ROC Scholen noemt, bij deze toelichting op de samenwerking die HSD met het ROC Mondriaan heeft: in mei 2016 heeft een consortium onder leiding van het ROC Mondriaan €1,5 miljoen aan financiering opgehaald voor Partners in @ction for Cyber Talent (P@CT). HSD was daarbij één van de consortiumpartners; net als o.a. de Haagse Hogeschool, TNO en meerdere scholen uit het voortgezet onderwijs. P@CT richt zich op het verkleinen van de afstand tussen mbo-onderwijs en de cybersecurity arbeidsmarkt en draagt bij aan een doorlopende leerlijn van vmbo tot wo op het gebied van cybersecurity. HSD draagt met ureninzet (in kind) bij aan dit consortium en ontvangt daarvoor verder geen financiële bijdrage.'

    Op de vraag over de ruimte op de 7e verdieping met exact dezelfde schermen — bevestigd door meerdere bronnen — maar met diverse namen, terwijl de indruk in communicatie naar buiten wordt gewekt dat het gaat om (quote) ‘fysieke labs’ die een ‘unieke omgeving’ vormen, antwoordt de HSD als volgt:

     ‘In april 2016 is HSD met TNO gestart aan een verkenning om nut, noodzaak en haalbaarheid van een Nationaal Cyber Testbed (NCT) te onderzoeken. In februari 2017 is het rapport hiervan opgeleverd. Daarover hebben wij ook bericht op onze website. Tijdens de verkenning is gebleken dat een dergelijk cybersecurity onderzoeks- en testprogramma moet inspelen en aansluiten op bestaande programma’s en faciliteiten. Daar kan ook het TNO CTI Lab een plek in hebben.

    De verwarring lijkt te zijn ontstaan omdat het CTI Lab van TNO op de HSD twee maal is gebruikt bij prominent bezoek. In beide gevallen is de ruimte slechts als aansprekende achtergrond gebruikt tijdens deze bezoeken. Er is dus geen sprake van dat ‘een en dezelfde ruimte twee keer onder een andere naam feestelijk geopend is’.

    Lees verder Inklappen
    Volledige reactie gemeente Den Haag

    Vraag 1: "HSD rept zelf over duizenden banen en miljarden omzet in regio Den Haag - wat zijn de overwegingen voor de gemeente Den Haag om een (blijkbaar) snel groeiende en succesvolle sector te voorzien van een subsidie van E3,1 miljoen om uit te breiden?"

    Net als de Nederlandse Rijksoverheid dat met het topsectorenbeleid doet, investeert de gemeente gericht in versterking van kennisintensieve sectoren en clusters voor duurzame economische ontwikkeling. In dat kader heeft de gemeenteraad in 2016 ingestemd met de Ruimtelijk-Economische Investeringsstrategie (REIS) waarin €3,1 miljoen is gereserveerd voor doorontwikkeling van de veiligheidscampus, een essentieel onderdeel van de infrastructuur voor bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties, door de gemeente Den Haag (RIS 2950041). In dat voorstel heeft het college haar overweging als volgt toegelicht: De HSD Campus biedt een directe bijdrage aan de werkgelegenheid door de vestiging van bedrijven van buiten Den Haag en versterkt de economische structuur van de stad. Onderzoek van Policy Research laat zien dat het aantal banen in het veiligheidscluster verder kan groeien naar 15.000 tot 17.000 banen in 2020. HSD vormt een van pijlers van het CID [Central Innovation District]. HSD draagt bij aan de (Europese) profilering van Den Haag als stad van Vrede & Recht en (m.n. cyber) Security. Daarnaast is Security een van de topsectoren die afgelopen jaren is gegroeid en die potentie heeft om zich door te ontwikkelen.

    Vraag 2: "Ik heb diverse ondernemers gesproken die zeggen dat de HSD initiatieven van ondernemers bij de gemeente kan veto'en. Ook heb ik hiervan bevestiging van een van uw ambtenaren op schrift."

    De gemeente vindt het belangrijk dat initiatiefnemers van nieuwe projecten de samenwerkingsmogelijkheden met bestaande initiatieven in de stad verkennen. Dit om het ontstaan van dubbele initiatieven en versnippering te voorkomen. De gemeente juicht zulke samenwerking toe en neemt dat mee in haar overweging. De gemeente beslist zelfstandig, dus zonder tussenkomst van derden, over de verstrekking van gemeentelijke subsidies en opdrachten. Daarbij worden de relevante subsidie- en aanbestedingsrichtlijnen gevolgd.

    Vraag 3: Stelt de gemeente Den Haag als voorwaarde dat ondernemers hun cybersecurity initiatieven binnen de gemeente (en evt. met steun van de gemeente) ontplooien via de HSD? Zo ja, werkt de gemeente Den Haag op deze wijze geen winkelnering in de hand?

    Nee, de gemeente Den Haag stelt niet als voorwaarde dat ondernemers hun cybersecurity initiatieven binnen de gemeente (en evt. met steun van de gemeente) ontplooien via de HSD. In 2016 bijvoorbeeld is de opdracht voor het ondersteunen van de gemeente Den Haag op het gebied van IT security services (penetratietesten) na een Europese aanbestedingsprocedure gegund aan Sogeti, die geen partner van HSD is.

    Vraag 4: “Daarnaast hebben diverse ondernemers aangegeven dat niet alleen initiatieven via de HSD moeten lopen, maar zij eveneens een duur lidmaatschap moeten nemen om voet aan de Haagse grond te krijgen. Was een dergelijke positie in de markt een die de gemeente voor ogen heeft bij het verstrekken van subsidies aan HSD?”

    De gemeente stimuleert de groei van het veiligheidscluster in Den Haag door de randvoorwaarden voor innovatie te versterken. Dat beleid is niet alleen gericht op organisaties die partner van HSD zijn, maar ook op organisaties die niet aan HSD zijn verbonden. De organisaties die zich bij HSD aansluiten doen dat omdat zij belang hechten aan samenwerking en kenniscirculatie. HSD heeft daarin een verbindende rol en ontmoetingsfunctie. De subsidie die de gemeente aan HSD verleent is gericht op versterking van die infrastructuur. Daarbij geldt dat het overgrote merendeel van de georganiseerde bijeenkomsten publiek toegankelijk zijn, zowel voor partners van HSD als voor overige partijen. Als platform staat HSD nadrukkelijk open voor nieuwe toetreders

    Vraag 5: “Aangezien de HSD in rapporten gebruik maakt van de meer brede regionale groeicijfers: heeft de gemeente inzage in de netto bijdrage van de HSD (en daaraan gelieerde bedrijven) aan de regionale economie?”

    In april jl. heeft het college van B&W de gemeenteraad met een commissiebrief (RIS 2967252) geïnformeerd over alle ontwikkelingen binnen het veiligheidscluster. Dat biedt een overzicht van tastbare voorbeelden over de wijze waarop de activiteiten van HSD bijdragen aan de regionale economie.

    Lees verder Inklappen
    Over de auteur

    Dieuwertje Kuijpers

    Gevolgd door 529 leden

    Geopolitiek junkie. Statistiek-pieler. Niet geïnteresseerd in politieke poppetjes, wel in mechanismes die deze voortbrengen.

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg deze auteur
    Dit artikel zit in het dossier

    Hoe kwetsbaar zijn we online?

    Gevolgd door 754 leden

    Het internet heeft ons kwetsbaar gemaakt. Mal- en ransomware, hackers, cyberspionnen en zwarte markten bedreigen de online én...

    Lees meer

    Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg dossier
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren