De herkomst van de haat

    Westerlingen lijken het moeilijk te vinden om zich te verdiepen in de herkomst van de haat van extremisten. Toch is dat een absolute noodzaak, vindt Eric Smit.

    Naar welk praatprogramma ik de afgelopen dagen ook keek, het ging over die laffe aanslag op de vrije pers. ‘Onze vrije pers’, de voorwaarde voor iedere vrije democratie. Cartoonisten, humoristen, journalisten, arabisten en nog een hele serie deskundologen mochten de weerzinwekkende gebeurtenissen van geschokt, boos, emotioneel en verontrust commentaar voorzien. Kranten openden vorige week met hoofdredactionele commentaren waarin zij steun betuigden aan de collega’s van het getroffen blad Charlie Hebdo en vanzelfsprekend de aandacht vestigden op het belang van vrije pers en de vrije meningsuiting. Op grote schaal vereenzelvigden mensen in de Westerse wereld zich met pen of potlood in de hand met het doel van de terroristen: ‘Je suis Charlie’. Ons krijgen jullie niet kapot. De stem van Charlie Hebdo zal niet verstommen en democratische waarden zullen zegevieren, zo maakte de historische protestmars van naar schatting anderhalf miljoen mensen zondag in Parijs duidelijk.

    Op valse gronden

    Maar waar we ons aan de ene kant uitstekend kunnen identificeren met de slachtoffers, lijkt het bijna ondoenlijk om ons te verdiepen in herkomst van de haat van de daders. Het gebeurde niet aan de tafels van de praatprogramma’s en niet of nauwelijks in de kolommen van de kranten. Toch valt daar het nodige over te zeggen. We zouden daarvoor eeuwen kunnen teruggaan in de Westerse imperialistische geschiedenis, maar laten we in maart 2003 beginnen. Toen de Verenigde Staten en Groot Brittannië op valse gronden Irak binnen vielen. ‘The nation of Iraq, with its proud heritage, abundant resources and skilled and educated people, is fully capable of moving toward democracy and living in freedom,’ zei president George W. Bush vier weken voor de frauduleuze pre-emptive strike die zijn na 9/11 aangevangen ‘War on Terror’ pas echt een smoel zou geven. Zijn volgzame Britse collega Tony Blair sprak van een ‘roadmap for peace’.
    De democratische puzzeltocht van het pacificerende tweetal mondde uit in een kolossale humanitaire ramp
    De democratische puzzeltocht van het pacificerende tweetal en hun coalition of the willing (waar Nederland toe behoorde) mondde voorspelbaar uit in een kolossale humanitaire ramp. Tot en met het vertrek van de Amerikanen in november 2013 vonden ongeveer 124 duizend onschuldige burgers in Irak op gewelddadige wijze de dood. Miljoenen Iraakse vluchtelingen zijn gedwongen tot een leven in een permanente staat van angst en armoede, blootgesteld aan ziekte en ontberingen. Officieel bestaat er een democratie, maar het land is totaal uiteengevallen en verkeert in een staat van chaos. Een vruchtbare bodem voor het ontstaan van ISIS, die er inmiddels wortel heeft geschoten. In mei 2004 bracht onderzoeksjournalist Seymour Hersh in de New Yorker de gruwelijke martelpraktijken van de Amerikaanse soldaten op Iraakse mensen in de Abu Ghraib gevangenis in Bagdad aan het licht. Herinnert u zich soldaat Lynndie England? Die kleine dame die met een sigaret in de hoek van haar mond en haar duimen omhoog lachend poseerde bij stapels naakte, mishandelde mannen? Voor Arabieren is er geen grotere vernedering denkbaar. Sinds januari 2002 schenden de Verenigde Staten op systematische wijze de rechten van – doorgaans - islamitische mensen die naar de militaire gevangenis in Guantánamo Bay worden verscheept. De weerzinwekkende misdaden tegen de menselijkheid die de Amerikanen sinds 9/11 begingen, vallen sinds de publicatie van het Senaatsrapport in december vorig jaar, niet meer te ontkennen. Hoe zou u zich voelen als uw familiewortels Arabisch/islamitisch waren?

    ‘Alles draait om empathie’

    Agressie is zinloos, woede helpt niet. ‘Alles draait om empathie,’ zei special agent Mark Fallon jaren geleden tegen NRC-journalist Tom-Jan Meeus. De Republikein Fallon was ooit belast met het strafrechtelijk onderzoek naar Bin Laden. Hij ontwikkelde zich tot een fervent tegenstander van martelen. Hij was tot de conclusie gekomen dat je terroristen pas mee krijgt als de onderzoeker zich in hun motieven verdiept, zo schreef Meeus afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad.
    Het de extremistische ronselaars die dankbaar gebruik maken van de ellende die het Westen eerder heeft aangericht
    De achtergrond van één van de twee doodgeschoten terroristenbroers Kouachi – wezen van Algerijnse ouders - biedt een aardig aanknopingspunt. Chérif, de jongste, bleek heel lang weinig te worden gehinderd door de beperkingen die de Koran zijn volgers oplegt. Hij dronk, hij rookte hash, maakte hiphop-muziek, had een vriendinnetje, verdiende geld als pizzakoerier en hield zich op in kringen van kruimeldieven. Zeg maar: een veel voorkomend profiel voor jonge mannen met een Algerijnse achtergrond in Franse steden. Dan zijn het de Islamitische extremisten die dankbaar gebruik maken van de ellende die het Westen eerder heeft aangericht. De nog naar een identiteit zoekende Chérif radicaliseerde in korte tijd toen hij in 2004/5 door een ronselende extremist met de beelden uit de Abu Ghraib gevangenis werd geconfronteerd. Geen twijfel mogelijk dat Lynndie England daarbij een prominente rol kreeg toebedeeld.

    Held

    Moslims – zowel radicale als gematigde - die in discussies wijzen op de misdaden van het Westen, krijgen meestal  geen poot aan de grond, ondanks de kolossale omvang van de vergrijpen. Er wordt simpelweg niet of nauwelijks naar geluisterd. Alsof de onder valse voorwendselen gedane inval in Irak geen gelijkwaardig onrecht is, terwijl gemeten naar de omvang van de slachtingen en de nagelaten puinhopen toch echt het tegendeel waar is. Het is een vreemde figuur. Wij autochtonen vragen moslims keer op keer om het geweld en terreur af te wijzen, maar weigeren tegelijkertijd de extreem gewelddadige verrichtingen van onze eigen regeringen helder in ogenschouw te nemen.
    In de nieuwste Hollywoodfilm van Clint Eastwood wordt het ultrageweld van Amerikaanse zijde geheel gelegitimeerd
    In de nieuwste Hollywoodfilm van Clint Eastwood – American Sniper - wordt het ultrageweld van Amerikaanse zijde zelfs geheel gelegitimeerd. De Rambo van het jaar 2015 heet Chris Kyle, de meest dodelijke scherpschutter uit de Amerikaanse krijgsgeschiedenis. Hij is geen fictie. Kyle was een Navy Seal en uiterst bedreven in het doden van mensen. Kyle wist tussen 2003 en 2009 in vier verschillende ‘tours of duty’ meer dan 160 bevestigde ‘kills’ op zijn naam te schrijven die hem een hele serie militaire medailles opleverde. Scherpschutter Kyle is in de film iemand die worstelt met de keuze tussen zijn gezin of zijn makkers in het leger. Keer op keer kiest hij voor ‘the greatest country on earth’ en zijn maten op het slagveld. Hij weet dat hij hun levens kan redden als hij bij hen in de buurt is met zijn geweer en telescoop.  

    American Sniper I De non-fictie Rambo

      Kyle mikt overigens ook op kinderen en vrouwen als ze wapentuig verbergen. En Kyle is iemand die daar volgens regisseur Eastwood onder gebukt gaat. Intussen wordt de oorlog in Irak door Eastwood neergezet als een gerechtvaardigde, nobele zaak, aldus een recensent van the Guardian. Het affiche van de film spreekt boekdelen: een eenzame, contemplatieve held gedrapeerd in een wapperende Amerikaanse vlag.
    De oorlog in Irak wordt door Eastwood neergezet als een gerechtvaardigde, nobele zaak
    De film is gebaseerd op de autobiografie van Chris Kyle uit 2012 die een jaar later – ter gelegenheid van zijn onfortuinlijke dood - op Salon nog eens uitvoerig werd besproken. Daarin komt een wat minder zachtaardig beeld van Kyle naar voren. ‘I don’t shoot people with Korans,’ antwoordde de scherpschutter eens aan een onderzoeker van het Amerikaanse leger toen hij werd beschuldigd van het neerschieten van Iraakse burgers. ‘I’d like to, but I don’t.’ Zijn memoires geven ook prijs wat hij nog meer van Iraakse mensen dacht. ‘I couldn’t give a flying fuck about the Iraqis. I hate the damn savages,’ legt hij uit. Voor hem zijn ‘God, country and family’ het allerbelangrijkste. Kyle was in Irak op een heilige missie. Sinds de kerst wordt hij in bioscopen door heel Amerika postuum als held geëerd. De gebeurtenissen van afgelopen week maken duidelijk dat de moslimgemeenschap zich niet meer kan afkeren van de radicalisering van jonge mensen en doen alsof zij daar niet mede verantwoordelijk voor is. De radicalisering, zo maakte Bas Heijne afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad duidelijk, gaat hun ook aan, die gaat ons allen aan. Daar staat tegenover dat wij onszelf nadrukkelijk mogen afvragen waar onze eigen daden nu werkelijk voor stonden. We zullen zelfkritiek moeten hebben en accepteren dat wij, Westerlingen, bepaald niet vrijuit gaan. Ook al braakt Hollywood nog zo'n indrukwekkend leger heldhaftige soldaten uit.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2146 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren