De kwetsbare kapitaalpositie van de Rabobank

De Rabobank gaf nieuwe obligaties uit, waarmee de toch al sterke kapitaalpositie met 1 miljard euro toenam. De bank blijkt echter veel kwetsbaarder dan het stabiele en solide imago doet vermoeden.

Een anonieme bankier die tegenover het persbureau Reuters twijfel zaait over het eigen vermogen van de Rabobank. Vijf jaar geleden was dit nog ondenkbaar, maar anno 2013 liggen de zaken voor de coöperatieve bank anders.
Het standvastige imago van de Rabobank begint scheuren te vertonen en niet alleen op financieel gebied. De degelijke reputatie van de bank liep flinke averij op door de volledig uit de hand gelopen ruzie in De Raad van Bestuur. Topbankiers vertrekken, gaan met pensioen of worden ontslagen. De Libor-boete hangt boven het hoofd en recent maakte de Rabobank bekend te stoppen met de ontwikkeling van commercieel vastgoed. En nu lijkt ook de kapitaalspositie van de bank ook steeds meer in het geding te komen.
Met een kapitaalratio van 19 procent, oogt de bank op het eerste gezicht stabiel. Bovendien is de Rabobank de laatste van de vier grote banken die het zonder staatssteun weet te redden. Topmannen halen graag het unieke en solide karakter van de bank aan als voornaamste reden hiervan. 'De Rabobank is wat betreft haar geschiedenis, structuur, organisatievorm en doelstelling feitelijk fundamenteel anders dan andere banken’, aldus vertrekkend bestuursvoorzitter Piet Moerland in het voorwoord van het jaarverslag 2012. Volgens CFO Bert Bruggink is het bijzonder dat de bank langdurig de Triple-A status wist te behouden: ‘We zijn de enige private bank met een een AAA-status van S&P.’

Opvallende timing

Toch vond de Rabobank het nodig om de kapitaalpositie te verbeteren. Afgelopen vrijdag haalde de bank 1 miljard euro op met de uitgifte van nieuwe obligaties. Maar er worden ook vraagtekens geplaatst bij de beweegredenen van de Rabobank om juist nu kapitaal op te halen. De uitgifte zou oorspronkelijk in september plaatsvinden, maar de bank besloot dit te vervroegen. Een opvallende timing, volgens collega-bankiers, omdat de kapitaalmarkten momenteel erg onrustig zijn. Hierdoor is er minder vraag naar obligaties en is het duurder om kapitaal op te halen. De eerder genoemde anonieme bankier spreekt tegen Reuters zijn vermoeden uit dat de Rabobank genoodzaakt was om het eigen vermogen te versterken: ‘Ik denk dat het mogelijk is dat de Rabobank op de vingers is getikt door de toezichthouder om het kapitaal te versterken, want de timing is simpelweg niet logisch.’

Verkoopgolf ledencertificaten raakt eigen vermogen

Vanwege het ontbreken van een beursnotering, moet de bank geld ophalen door middel van dergelijke obligaties, waaronder ook de Rabobank ledencertificaten. In mei bleek dat de maandelijkse handel in deze producten sterk gestegen was. De verkoopgolf was volgens de bank veroorzaakt door de redding van SNS en banken op Cyprus, waar houders van achtergestelde schuldpapieren met lege handen achterbleven. Het is aannemelijk dat de Rabobank een groot deel van certificaten zelf heeft moeten kopen, iets wat ze kunnen doen tot maximaal 1,3 miljard euro. Het gevolg hiervan is wel dat het kernkapitaal daalt. Certificaten die de bank zelf in bezit heeft mogen namelijk niet langer meegeteld worden bij het eigen vermogen.
Samen met de ledencertificaten heeft de Rabobank voor ruim 15 miljard euro aan obligaties uitgegeven, goed voor zo’n 34 procent van het eigen vermogen. Deze obligatiehouders ontvangen een rentebetaling. In 2012 keerde de bank ruim 1 miljard euro uit aan obligatiehouders, bijna de helft van de nettowinst over dat jaar.
Indien de winst sterk daalt, is het daarom mogelijk dat het lastiger wordt voor de Rabobank om aan zijn renteverplichtingen te voldoen. Het slechte economische klimaat kan de winst drukken, maar er spelen ook andere kwesties die een cruciale  invloed kunnen hebben op de resultaten van de bank. Zo zal de Rabobank een boete moeten betalen voor de betrokkenheid in de Libor-affaire, waarbij banken doelbewust de belangrijkste interbancaire rente manipuleerden. Kosten: minstens 440 miljoen dollar, omgerekend zo’n 335 miljoen euro.

Afschrijvingen op vastgoed

De problematische vastgoedsector kan ook zijn weerslag hebben op de resultaten. Vorig jaar stegen de waardeveranderingen met 46 procent naar 2,4 miljard euro. Een stijging van 800 miljoen die voornamelijk veroorzaakt was door afschrijvingen op vastgoed. De  vastgoedfinancieringstak van de bank, FGH, heeft momenteel ongeveer 1,5 miljard euro aan slecht presterende leningen. Verdere afschrijvingen en waardeveranderingen kunnen dus een reële mogelijkheid zijn voor de bank, waardoor de winst verder zal dalen. Ter vergelijking; SNS Reaal moest tussen de 2,4 en 3,2 miljard euro afschrijven op een vastgoedportefeuille van 8 miljard. De Rabobank is een veel grotere speler in de Nederlandse vastgoedfinanciering. De FGH bank alleen al heeft een portefeuille van 19,2 miljard euro aan vastgoedleningen.
De kapitaalpositie van de Rabobank is momenteel weliswaar sterk maar niet vanzelfsprekend stabiel, gezien de verplichtingen die de samenstelling van het eigen vermogen met zich meebrengt in combinatie met een nettowinst die onvoldoende toereikend kan zijn om eventuele klappen op te vangen. Als de verkoopgolf van de ledencertificaten aanhoudt, de winst dit jaar weer daalt en de afschrijvingen verder stijgen, is het mogelijk de bank moeilijker kan voldoen aan de rentebetalingen aan obligatiehouders. Dit verhoogde risico kan het lastiger en duurder maken voor de bank op kapitaal op te halen, iets waar ze door het ontbreken van een beursnotering al beperkte mogelijkheden toe hebben. De twijfels van de door Reuters aangehaalde anonieme bankier over de beweegredenen van de Rabobank om nu kapitaal op te halen, zijn daarom minder speculatief dan ze op het eerste gezicht doen vermoeden.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Jessica de Vlieger

Er zijn maar weinig meisjes die een voorliefde voor prosecco en jurkjes weten te combineren met een passie voor rekenkundige...