Nederlandse Voedsel en Waren ... ?

2 Connecties

Relaties

Voedingsindustrie

Organisaties

NVWA
3 Bijdragen

De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) heeft zijn ‘autoriteit’ verloren, was de conclusie tijdens het Kameroverleg. Een bedrag van 33 miljoen euro moet het verschraalde instituut er weer bovenop helpen.

Het paardenvleesschandaal, de salmonella-affaire en de bio-hamfraude. De lange reeks van schandalen roept de vraag op of de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) wel naar behoren functioneert. De politiek vindt in ieder geval van niet, zo bleek uit het Kameroverleg van donderdag 6 februari. De toezichthouder kampt met slecht management, gebrek aan expertise, een verouderd ICT-systeem en te weinig aanwas van nieuwe, talentvolle werknemers. Daar komt nog eens bij dat de NVWA de toestroom aan wob-verzoeken van ongeruste actiegroepen en burgers niet kan verwerken. ‘De zwakke plekken zijn geïdentificeerd. Dat is waarom wij hier vandaag bijeen zijn gekomen,’ aldus Sharon Dijksma tijdens het Kameroverleg van donderdagmiddag. Als staatssecretaris van Economische Zaken is Dijksma verantwoordelijk voor onder meer landbouw en voedselkwaliteit.

Mislukte fusie

Geen enkele partij is blij met de huidige organisatie van de NVWA. Daar zit een lange geschiedenis van bezuinigingen, privatiseringen en fusies achter die van kwaad tot erger is gegaan. In 2007 ontstond de NVWA door een samensmelting van de Algemene Inspectie Dienst (AID), de Plantenziektenkundigedienst (PD) en de Voedsel Waren Autoriteit (VWA). Gefuseerd tot één organisatie zouden deze drie inspectiediensten 50 miljoen euro moeten kunnen bezuinigen met behoud van efficiëntie, was in 2007 de gedachte van het toenmalige Balkenende kabinet. Schaalvoordelen en andere methoden van toezicht hebben echter niet geleid tot de gehoopte besparingen, zo blijkt uit een onderzoek van de Rekenkamer van afgelopen november. Sterker nog, niet alleen zijn de bezuinigen mislukt, maar de gefuseerde NVWA voert zijn taken ook nog eens slechter uit dan vóór de eenwording, zo doen de voedselschandalen vermoeden. In 2007 kwamen al verschillende grove misstanden aan het licht door een uitgelekt intern rapport van de instantie. Recent kwam onderzoeksjournalist Marcel van Silfhout daar nog eens bovenop met een kritisch rapport over de voedselveiligheid in Nederland. Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren vroeg zich tijdens het overleg af: ‘De Rekenkamer zegt dat er een gebrek is aan inzicht bij de NVWA. Hoe krijgen we die expertise weer terug?’ Het kabinet is voornemens om 30 miljoen euro te investeren in een verbeterplan voor de NVWA. Politieke partijen zijn het echter nog niet met elkaar eens hoe dat bedrag moet worden opgebracht. In het idee van PvdA’er Dijksma moet ongeveer een derde door de sector zelf worden bekostigd. ’Zonder de 10 miljoen van de bedrijfssector wordt het echt een probleem.’

‘Laat bedrijven er buiten’

Maar regeringspartij VVD ziet het niet zitten dat het bedrijfsleven extra gaat bijdragen aan de versterking van de toezichthouder. ‘Er worden al te veel lasten bij de bedrijven gelegd,’ zei VVD-Kamerlid Lodders. Carla Dik-Faber van de ChristenUnie was het daar mee eens: ‘Het gaat hier over falend toezicht van een instelling die te hoge kosten maakt. Waarom moet de rekening dan bij de ondernemer worden gelegd? De sector staat bovendien al genoeg onder druk.’ Na vier uur durend getouwtrek, waren de Kamerleden het er nog niet over eens of het bedrijfsleven moet meebetalen aan de verbetering van het instituut. De zuchtende NVWA-medewerkers in de zaal vragen zich af waar toch zo moeilijk over wordt gedaan. De geschatte 10 miljoen euro voor het bedrijfsleven is een schijntje op de exportmarkt van circa 80 miljard. ‘Dat is nog geen een cent per kilo goed gecontroleerd vlees’, fluisteren ze tegen elkaar.

Export in gevaar

Niet alleen de burger ondervindt hinder van de falende toezichthouder, ook de exportpositie van het Nederlandse bedrijfsleven dreigt in gevaar te komen. Het polderland is met zijn 16,8 miljoen inwoners namelijk de op een na grootste exporteur van landbouwproducten ter wereld. ‘De politiek heeft te makkelijk op ons bezuinigd,’ vertelt Freek van Zoelen, inspecteur-generaal van de NVWA. Er zijn honderden werknemers ontslagen. De voedselschandalen doen afbraak aan onze geloofwaardigheid in het buitenland. Dat gaat ten koste van onze export.’
‘DE POLITIEK HEEFT TE MAKKELIJK OP ONS BEZUINIGD’
Dat de florerende Nederlandse exportmarkt en de gezondheid van de burger niet de dupe mogen worden van het toezicht van de  falende NVWA, beamen alle partijen in het debat. Maar waar het geld vandaan moet komen, blijft onderwerp van discussie. Toch lopen de aanwezige NVWA-medewerkers optimistisch en opgelucht de zaal uit. Zij hebben weer hoop dat de broodnodige investering in hun werkgever er hoe dan ook gaat komen. ‘Ik heb er wel vertrouwen in,’ aldus Van Zoelen.