5 redenen waarom de Nederlandse vleesindustrie stinkt

Snoeiharde conclusies van de Onderzoeksraad voor de Voedselveiligheid; het Nederlandse stukje vlees is niet alleen onveilig maar ook corrupt. De 5 hoofdoorzaken op een rij.

Een vernietigend rapport van de Onderzoeksraad voor de voedselveilidgheid vat alle misstanden in de vleesindustrie samen: hygiënische regels worden aan de laars gelapt, er wordt gefraudeerd met vlees, economische belangen staan boven voedselveiligheid. Daarnaast heeft de politiek zitten slapen en is haar controleorgaan kapotbezuinigd. Vieze messen, poep van beesten dat in aanraking komt met vlees, personeel dat de slachthuizen in en uit loopt. 'De hygiëne wordt onvoldoende gewaarborgd', zegt Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad. Met als gevolg dat bijna 200.000 mensen per jaar voedselvergiftigingen oplopen. Het is de zoveelste waarschuwing waaruit blijkt dat de Nederlandse vleesindustrie er een potje van maakt. Ondertussen wijst iedereen naar elkaar: de politiek naar de bedrijven, de bedrijven naar de Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) en de NVWA wijst op haar beurt weer naar de politiek. Waar gaat het mis? Follow the Money zet het op een rijtje.

1. The butchers

'Kleine vleesbedrijven hebben geen bereidheid noch kennis om voedselveiligheid te waarborgen en gaan er bovendien vanuit dat de toezichthouder ingrijpt. Grote vleesbedrijven daarentegen, lijden aan een systeemwerkelijkheid waarin te veel wordt vertrouwd op routinematige processen en er te weinig oog is voor de moeilijke omstandigheden van werknemers op de werkvloer', aldus het rapport. Dit alles wordt veroorzaakt doordat het werktempo in de slachterijen en vleesverwerkingsbedrijven belangrijker is geworden dan de grondigheid waarmee het werk wordt uitgevoerd. En wat zegt de keten zelf? Zij voelt zich gedwongen om risico's te nemen omdat grote partijen de prijzen onder druk zetten. 'Wie vlees tegen een scherpe prijs inkoopt, in Nederland of daarbuiten, dient zich bewust te zijn dat hier risico's aan verbonden zijn', aldus het rapport.

2. De etikettenbende

De keten is fraudegevoelig doordat de volumes en marges groot zijn en de pakkans klein. Dat geldt voor zowel Nederlands vlees als voor importvlees. Onjuiste etikettering en samengevoegde vleesproducten leidt tot een pakketje met onbekende afkomst. Fraude met paardenvlees is nog steeds mogelijk omdat het identificatie en registratiesysteem - het paardenpaspoort- gemakkelijk kan worden vervalst. Zo is het onduidelijk welke geneesmiddelen het paard toegediend heeft gekregen waardoor vlees in de schappen gevaarlijke stoffen kan bevatten. Wederom is dit niet terug te vinden op de verpakking.

3. Slapende politici

Vervolgens wijzen nu alle vingers wijzen naar de politiek, die de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit kapot zou hebben bezuinigd. Het toezicht op bedrijven faalt. Staatssecretaris van Economische Zaken Sharon Dijksma reageerde op het rapport door verantwoordelijkheid weer bij de bedrijven te leggen. 'Een belangrijk onderdeel is dat we de sector aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheid',  luidt de visie van Dijksma. Dat moet ook wel, want de politiek heeft de inspectiedienst ernstig verzwakt in het afgelopen decennium. Dat toonde journalist Marcel van Silfhout aan in zijn eerder deze maand gepubliceerde boek 'Uitgebeend'.

4. De tandeloze toezichthouder

'De NVWA heeft te weinig kennis en informatie om fraude effectief te bestrijden,' aldus de bevindingen van de Onderzoeksraad. Die conclusie wordt gestaafd door de Rekenkamer en werd recent beaamd door de lieden van de Tweede Kamer. De toezichthouder zou kampen met management, gebrek aan expertise, een verouderd ICT-systeem en te weinig aanwas van nieuwe, talentvolle werknemers.

5. De supermarkten

Een opstapeling van falende bedrijven, mismanagement van de politiek en haar uitgeklede toezichthouder NVWA, hebben het Nederlandse vlees onveilig en corrupt gemaakt. En ... de supermarkten? Die waren angstvallig stil gedurende de mediahype rondom het rapport. Dat is niet zo gek, zij hebben het meeste te verliezen. De macht van de opkopers - die volgens de vleesbedrijven 'de prijzen onder druk zetten' - en daarmee een kernrol speelt, werd in het onderzoek nauwelijks genoemd. En dat we van die sector weinig ethische initiatieven hoeven te verwachten, schreef Hans Baaij afgelopen zaterdag in zijn column op FTM. Mark Janssen, directeur van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel en belangenbehartiger van de supermarkten, was zich intussen van geen kwaad bewust. 'Dit is echt een wake-up call voor de vleessector om orde op zaken te stellen, zei hij tegenover BNR Radio. 'Ik wijs de vinger vooral naar de politiek, die de NVWA heeft gekort en heeft afgeleid van haar kerntaak; de borging van voedselveiligheid.'

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Fleur Launspach
Fleur Launspach
Fleur Launspach verkeert 24/7 in een soort 'natural high'. Ze stuitert van hot naar her, camera of pen in de aansla...