De zinloze war on terror

    De war on terror kent alleen verliezers, een andere strategie is nodig betogen Rochus van de Weg en Maarten van der Kloot Meijburg

    De War on terror heeft  de westerse en moslimwereld al bijna twaalf jaar in een houdgreep en levert slechts Pyrrhus overwinningen op. Terwijl het moslimextremisme groeit, verkwanselt het Westen haar democratische grondbeginselen om de oorlog te winnen. Het is nu tijd voor een andere strategie. 

    De moslimterrorist is een ongrijpbare en onbegrepen vijand. Als hij verslagen lijkt, slaat hij in een ander deel van de wereld weer toe. Het westerse geweld leidt ertoe dat het moslimextremisme in veel moslimlanden op steeds meer sympathie kan rekenen. Ondanks de verdrijving van Al-Qaida uit Afghanistan en de liquidatie van  Al-Qaida leider Osama bin Laden  blijft het  moslimextremisme groeien en zich uitbreiden naar andere delen van de wereld. Maken we na bijna  twaalf jaar War on terror  de balans op, dan kunnen we alleen maar concluderen dat de strijd tegen het moslimterrorisme heeft gefaald en dat het nu tijd is voor een fundamenteel andere strategie. Dat werd al snel duidelijk na het Westerse ingrijpen in Afghanistan en Irak.
     
    Pyrrhus overwinningen  in Afghanistan en Irak 
    De  oorlog in Irak, gestart door het duo Bush en Cheney op 20 maart  2003, heeft niet bijgedragen aan het beteugelen van het moslimterrorisme, noch aan uitbannen van geweld in Irak. Bijna dagelijks vinden er gewelddadige aanslagen plaats.  Het beoogde idee, het vestigen van een democratische rechtsstaat, wil geen wortel schieten. Een democratische traditie ontbreekt en de tegenstellingen tussen Sjiieten, Soennieten en Koerden lijken onoverbrugbaar.
     
    Ook het ingrijpen in Afghanistan heeft ook niet tot duurzame verbeteringen bijgedragen. De Warlords domineren nog steeds het land en de vooruitzichten op vrede tussen de regering van president Hamid Karzai en de Taliban stemmen niet tot hoop. De recente aanval van de Taliban op Kabul  en de door Karzai geboycotte vredesbesprekingen in Qatar, onderstrepen dit eens temeer.
     
    De War on terror strategie in Afghanistan en Irak heeft het tegenovergestelde van het beoogde effect gehad. De sympathie voor moslimextremisme als voedingsbodem voor terrorisme is gegroeid, het aantal moslimterroristen is toegenomen en  de afkeer van het Westen onder Moslims is alleen maar versterkt. Bovendien heeft het ingrijpen in beide landen heel veel onnodige slachtoffers gemaakt.
     
    Gewone burgers zijn het slachtoffer 
    Hoewel de schattingen van het aantal slachtoffers  als gevolg van beide oorlogenlopen sterk uiteen lopen, is er consensus over het enorme leed dat de  bevolking in beide landen is aangedaan.  In Irak staat de teller op 200 duizend doden, waaronder 150 duizend burgers. In Afghanistan zijn er alleen al in 2012 drie duizend burgerdoden te betreuren. Het totale aantal burgerdoden veroorzaakt door de War on terror overstijgt het aantal slachtoffers van de ‘9/11’ aanslagen vele malen.  De getallen geven aan dat het geweld  dat het Westen in  de War on terror gebruikt, als reactie op 9/11, disproportioneel is.
     
    Die disproportionaliteit geldt ook voor de kosten voor beide oorlogen. De kosten voor de oorlog in Irak worden, voor de VS alleen al,  op ruim 2000 miljard dollar geschat. Dat is bijna driemaal  het Nederlandse Bruto Nationaal Product. Natuurlijk kost het beschermen van de Westerse vrijheden geld, maar de prijs die is betaald om de Westerse wereld tegen het moslimterrorisme te beschermen is buitensporig hoog. Het begrotingstekort in de VS is nog nooit zo hoog geweest. Door de noodzakelijke  bezuinigingsmaatregelen die daarop volgden, verloren miljoenen Amerikanen hun baan. Vijftig miljoen Amerikanen leven nu onder de armoedegrens. Het is vooral de ‘onderkant’ van de samenleving die de gevolgen ervaart van  buitensporig hoge kosten van de  de War on terror.
     
    Verlies van geloofwaardigheid en waardigheid
    De War on terror veroorzaakt niet alleen heel veel menselijk leed maar zet ook aan tot moreel verval. In de strijd tegen het moslimterrorisme verzaakt het Westen regelmatig de grondbeginselen van haar eigen democratische rechtstaat. Zo staat het Westen toe dat terreurverdachten voor onbepaalde tijd op zonder enige vorm van proces en worden opgesloten en dat niet berechte terreurverdachten op afstand door drones worden gedood. Met instemming van het Westen worden gevangenen in speciale gevangenissen gemarteld voor informatie en wordt  inbreuk gemaakt op de privacy van burgers om mogelijke terreurdreigingen op te sporen.
     
    Al deze praktijken kunnen het rechtstatelijke daglicht niet verdragen. Terwijl we, als  Westerse naties, zo graag een baken van rechtvaardigheid voor de rest van de Wereld willen zijn. Westerse regeringsleiders verliezen door deze handelingen hun geloofwaardigheid en hun waardigheid. De War on terror zal moeten worden beëindigd, als de Westerse wereld en haar instituties de  claim  op het morele leiderschap in deze wereld en  het respect en vertrouwen van haar eigen bevolking willen behouden.  
     
    Groeiende paranoia in het Westen
    Al de pogingen om het moslimextremisme te beteugelen, hebben niet kunnen voorkomen dat twee jonge mannen,  de gebroeders Tsarnaev afkomstig uit Dagastan, op 15 april een hogedrukpan gevuld met explosieve tot ontploffing brachten op de finishlijn van de Boston Marathon. Het resultaat is drie dodelijke slachtoffers en 264 gewonden. In Boston wordt de staat van beleg afgekondigd om de nog levende jongste broer op te kunnen sporen, nadat de oudste is gedood. en Duizenden, tot op de tanden bewapende, militairen doorzoeken de stad en de 620 duizend inwoners krijgen een uitgaansverbod.  
     
    Zonder de ernst van de aanslag te willen bagatelliseren, is de reactie van de overheid aanslag buitensporig te noemen en de inwonershysterie overdreven. Het geeft aan hoezeer de War on terror de samenleving in zijn greep heeft gekregen. De voortdurende aandacht voor terreurdreigingen heeft de bevolking  paranoïde gemaakt en een voedingsbodem voor wantrouwen en achterdocht gecreëerd. Een situatie die vaak door de overheid wordt versterkt.
     
    Privacy is niet veilig in de handen van de overheid
    De recente onthullingen van Edward Snowden, voormalig medewerker van de Central Intelligence Agency, hebben expliciet gemaakt wat vele burgers al jarenlang vermoedden en vreesden.  De inlichtingendiensten registreren en checken zonder rechterlijke toestemming wereldwijd alle online communicatie om potentiële terreurdreigingen op te sporen. Ondanks de zorgwekkende onthullingen van Snowden willen de overheden hierover nog steeds geen openheid van zaken willen geven. Klaarblijkelijk kan de overheid een grondrecht als het recht op  privacy zonder democratische goedkeuring opofferen voor de War on terror. De democratie wordt hierdoor geweld aangedaan en  het, door de crisis, toch al wankele vertrouwen van burgers in overheden wordt verder ondermijnt. 
     
    Tijd voor herbezinning is aangebroken 
    De schade - menselijk, materieel, politiek en moreel - als gevolg van de War on terror is  groot. Het heeft  tot dusverre zowel in de westerse als ook in de moslimwereld  uitsluitend verliezers opgeleverd. Het wordt nu tijd de War on terror te vervangen door een nieuwe strategie. Confrontatie en geweld moeten plaatsmaken voor dialoog en samenwerking. Twee  recente ontwikkelingen; de opgestarte dialoog met de Taliban in Qatar en de gematigde koers die Iran lijkt te gaan varen onder de nieuwe president Hassan Rouhani, kunnen deze nieuwe benadering een kickstart geven. Laten overheden deze opportunities aangrijpen om de betrekkingen met de moslimwereld te verbeteren om daarmee het moslimextremisme een halt toe te roepen.
     
    Tegelijkertijd moeten menselijke waarden en waardigheden, zoals beschreven in de universele rechten van de mens, weer uitgangspunt van onze regeringen worden en moet nieuwe wetgeving voorkomen dat Big Brother door kan gaan met het schenden van onze privacy. De paranoia onder de burgers kan verdwijnen en zij kunnen weer trots zijn op hun leiders, die op hun beurt dan weer met recht de westerse democratische grondbeginselen op het wereldtoneel kunnen uitdragen.
     
    Maarten van der Kloot Meijburg 
    Rochus van der Weg

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Rochus van der Weg

    Rochus van der Weg heeft systeemtheorie gestudeerd in Groningen en in Toulouse en is vervolgens 20 jaar werkzaam geweest bij...

    Volg Rochus van der Weg
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren