Derivaten leken mooie winst te gaan opleveren

    Vijf vragen over de derivatentransactie van slibverwerkingsbedrijf Noord-Brabant (SNB).

    Waardoor is SNB in de problemen gekomen?

    In 2007 besloot Slibverwerker Noord-Brabant, de grootste slibverwerker van Europa, een complexe derivatentransactie af te sluiten met Deutsche Bank. SNB had ruim 270 miljoen euro op drie bankrekeningen staan. Het kocht een verzekering in bij Deutsche Bank; als één van de banken zou omvallen zou Deutsche Bank het bedrag garanderen. SNB stond op haar beurt garant voor een verzameling van 117 bedrijfsobligaties ter waarde van 270 miljoen euro.  

    Hoe staat het daar nu mee?

    Het derivatencontract bleek na het uitbreken van de kredietcrisis in 2008 heel riskant te zijn. SNB wilde met de transactie primair 'risico's spreiden en reduceren', zegt SNB directeur Marcel Lefferts. Hoewel geld verdienen naar eigen zeggen niet het hoofdmotief was, kon SNB met deze transactie jaarlijks 1,8 miljoen euro winst maken. Maar sinds de kredietcrisis zijn er al zes bedrijven in de portefeuille van SNB failliet gegaan, waardoor de buffer om verliezen mee op te vangen flink is geslonken. Per 31 december 2012 heeft de derivatentransactie een negatieve waarde van maar liefst 123,8 miljoen euro.  

    Waarom moeten de waterschappen mogelijk geld steken in SNB?

    Vier waterschappen uit Gelderland en Noord-Brabant zijn aandeelhouder van SNB. Als eigenaar staan zij voor de keuze: ofwel ze laten het bedrijf failliet gaan, maar dan verliezen ze ook de grip op verwerking van slib. Ofwel ze moeten garant staan of geld bijstorten om SNB overeind te houden. Dat laatste is de inzet van de waterschappen. Deutsche Bank kan SNB dwingen om bij zijn aandeelhouders het benodigde geld op te halen. In het derivatencontract is namelijk een clausule opgenomen die voorschrijft dat SNB ten alle tijden een bepaalde verliesbuffer moet aanhouden. Mocht SNB dit eigen vermogen niet meer hebben, dan heeft Deutsche Bank het recht de transactie op te zeggen en een omvangrijke vergoeding op te eisen. Toen in 2008 de crisis uitbrak daalde de waarde van het derivatencontract als een baksteen. In de jaarrekening van SNB was dit echter niet terug te zien. Waardeveranderingen in derivaten mogen namelijk onder bepaalde voorwaarden buiten de boeken gehouden worden. Ook SNB maakte hier dankbaar gebruik van. Dat kan nu niet meer door een wijziging in de regels voor het jaarverslag. Het eigen vermogen van SNB wordt hiermee negatief en Deutsche Bank krijgt het recht de transactie op te zeggen. Eind december 2012 zou SNB bij het opzeggen van de transactie een bedrag van 149 miljoen euro moeten betalen aan Deutsche. Een doodssteek voor SNB, dat onmogelijk tientallen miljoenen kan betalen. Over de gevolgen van deze wijziging in de boekhoudregels onderhandelt SNB al meer dan een jaar met Deutsche Bank. Verwacht wordt dat de waterschappen mogelijk het eigen vermogen moeten aanvullen of garant zullen moeten gaan staan.  

    Is dat het enige risico?

    Nee, het kan natuurlijk ook dat er de komende jaren nog meer bedrijven failliet gaan en er, zelfs zonder tussentijdse beindiging, uitgekeerd moet worden. Elk half jaar laat SNB een risicoanalyse maken door Societé Generale. Eind 2009 schatte deze het risico op uitkering in op zo'n 45 procent. Sindsdien is dit risico gestaag gedaald. In juni 2012 was de kans op een verlies van 50 miljoen euro iets meer dan 10 procent en de kans op een verlies van 150 miljoen euro 5 procent. Verzekeraar spelen is leuk, tot de onfortuinlijke gebeurtenis die tot betaling leidt. De kans op uitkeren mag inmiddels klein zijn, de gevolgen zouden enorm zijn voor het semi-publieke bedrijf. Wat betekent een faillissement van SNB voor de burgers en het waterschap? Dan verliezen de waterschappen hun investeringen in SNB. In de laatste jaarrekening uit 2011 stond er nog ongeveer 63 miljoen euro aan aandelenkapitaal uit. Verdeeld over waterschap Aa en Maas (28,8 procent), de Dommel (25,9), Brabantse Delta (22,1) en Rivierenland (2,1). De resterende aandelen zijn in bezit van Regge en Dinkel en Scheldestromen, maar zij hebben zich bij toetreding tot SNB gevrijwaard van de consequenties van de derivatentransactie.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 255 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren