Er waren eens twee oud-hoofdredacteuren die een staatsgreep gingen plegen

    Het jaar 2016 begon met een aantal zeer opmerkelijke bewegingen in de journalistiek. Weekblad Elsevier werd verkocht aan een piepjonge uitgever en oud-Telegraaf hoofdredacteur Sjuul Paradijs lanceerde de 'Uber van de journalistiek'. Eric Smit overpeinst het een en ander en doet namens Follow the Money een belofte.

    ‘O jee’, zei ik toen ik vorige week hoorde dat de directie van Elsevier het voornemen heeft om het blad aan een mij onbekende uitgever te verkopen. New Skool Media (NSM) heet de hut die het vermaarde weekblad in wil lijven. Eerlijk gezegd was het mij volkomen ontgaan dat NSM-eigenaren Cor Jan Willig en Rob Koghee in 2014 hun bedrijf oprichtten en in één klap 19 bladen van het Finse uitgeefconcern Sanoma overnamen. Sanoma wist met titels als Truckstar, Vorsten, Knip, Kijk, Zeilen en Zin geen cent meer te verdienen. Willig en Koghee wel. Ze belijden het ‘lean and mean’-geloof en spreken graag over ‘ondernemen binnen de organisatie’. Het in uitgeversland niet geheel onbekende duo wist met behulp van het ‘enthousiasme’ van hun medewerkers in hun eerste jaar 1 miljoen netto winst te maken en zetten in de tussentijd ook nog drie nieuwe titels – waaronder het Nick & Simon Magazine - in het schap. Knap hoor, van die Willig en Koghee, maar mij lijken het de oud ijzer-handelaren van de bladenwereld die redacteuren vooral zien als zeer vervangbare productiemiddelen die zo efficiënt mogelijk ingezet moeten worden.

    'Uber van de journalistiek'

    Elsevier hoofdredacteur Arendo Joustra mag zijn ondernemende borst nat maken of anders de hulp inroepen van twee gelouterde ex-collega’s. Twee voormalige hoofdredacteuren van de wakkere krant van Nederland – Sjuul Paradijs en Jan-Kees Emmer – zijn vorige week met veel elan een eigen bedrijf begonnen. Trusted Media heet het en Paradijs en Emmer zeggen dat ze met een ‘disruptief’ model een ‘staatsgreep in de media’ gaan plegen. ‘Wij starten de Uber van de journalistiek’, zeiden de ex-Telegraafmannen bij hun vele optredens in de media. Ook zeggen ze over ‘een feilloze antenne voor holle frasen’ te beschikken. Wat ze gaan doen? Welnu; tegen betaling bedrijven, instellingen en wie ook maar wil, adviseren bij hun multimediale communicatie. Door hun klanten onder andere te helpen ‘authentieke verhalen’ te vertellen. Bam! Die komt aan. Paradijs en Emmer gingen voor hun presentatie vorige week ook even met journalist Mark Koster op stap, onze vroegere FTM-partner die alweer enige tijd voor het zakenblad Quote werkt. Het werd een boeiende oefening in communicatie waarvan ik een klein onderdeel graag met u deel. Koster vraagt de mannen ietwat luchthartig hoe het met hun onafhankelijkheid is gesteld nu ze voor bedrijven gaan werken. Een belangrijke vraag.
    HET THEMA JOURNALISTIEKE ONAFHANKELIJKHEID IS EEN VOORBEELD VAN ‘OUD DENKEN’
    Emmer geeft een bijzonder antwoord. Hij vindt het thema journalistieke onafhankelijkheid een voorbeeld van ‘oud denken’. ‘Die onafhankelijke houding is eerzaam. Dat zul je ook blijven houden, zoals Follow the Money doet,’ voegt Paradijs toe. ‘Daar zetten we ons niet tegen af. Als gevolg van het volume en de schaal zal deze vorm van journalistiek teruggaan naar een vorm van idealisme. De vraag is toch: hoe kun je onafhankelijke journalistiek blijven financieren?’ Dat is inderdaad een wezenlijke vraag.

    Pezen voor de pegels

    Het is natuurlijk aardig van ome Sjuul dat hij zich niet tegen onze onafhankelijke houding wil afzetten. Toch lijkt mij het door hun als ‘disruptief’ omschreven bedrijfsmodel daar niet echt van te getuigen. Paradijs en Emmer gaan zich helemaal overgeven aan hun betalende klanten om ze te kunnen helpen bij hun communicatie. ‘Open en eerlijk’, en ‘door van die klant ook een uitgever te maken’. Dat een Deense bank een eigen TV-kanaal heeft, vinden de mannen die jarenlang de waakhond van wakker Nederland leidden, prachtig. Dat Paradijs en Emmer de keuze maken om voor de centen pr en communicatie te gaan bedrijven, kan ik goed begrijpen. Ik vind het wat lafjes van de heren die met een hun vergulde vertrekregelingen best een tijdje een poging hadden kunnen wagen om iets bij te dragen aan de hardcore journalistiek, maar het zij zo. Het is niet iedereen gegeven de verzetsgelederen te versterken, zullen we maar zeggen. En de twee voormalige hoofdredacteuren hebben kinderen, de schoorsteen moeten roken enz. enz. Ze werden ook nog eens door ontelbaar veel ex-journalisten voorgegaan, dus zo’n knieval voor de commercie is inmiddels sociaal volledig geaccepteerd. In de knusse ons kent ons-biotoop van het Stan Huygens Journaal wordt die zelfs met ferme schouderkloppen, taart en bubbels onthaald. Eindelijk horen ze er helemaal bij. Maar dat Paradijs en Emmer het oeroude pezen voor de pegels in een digitale setting als ‘een revolutie in de media’ presenteren is…om in je broek te doen van het lachen.
    Zo’n knieval voor de commercie is inmiddels sociaal volledig geaccepteerd
    Hier bij Follow the Money prediken wij geen revolutie, we voorspellen geen staatsgreep en we noemen onszelf al helemaal niet ‘disruptief’. Sinds we in 2010 met Follow the Money begonnen, hebben we een kronkelig pad bewandeld en zijn we in zakelijk opzicht de nodige malen gevallen en ook weer opgestaan. Er bleken geen hockeystickcurves voorhanden, geen snelle oplossingen. Ons gezwoeg van de afgelopen zes jaar leverde wél een aantal memorabele journalistieke producties op die impact hadden en door grote journalistieke talenten werden gemaakt. Heeeeel langzaam hebben we ook geleerd hoe we ons financieel staande kunnen houden. Niet door in zee te gaan met ondernemende schroothandelaren of door nog dieper te bukken voor adverteerders. Maar door deze lieden op afstand te houden of beleefd de deur uit te werken en te bouwen op de steeds groter wordende groep betalende liefhebbers van ons journalistieke werk. Daar gaan we er op korte termijn meer van zoeken. En die beloven we dan alleen maar dat we ons stinkende best blijven doen de juiste vragen te stellen, met alles wat we hebben de macht te blijven controleren en zo nu en dan eens iemand op een snoeiharde linkse of rechtse directe te trakteren. Nou, zo dus.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2919 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren