Megapretparken moeten Limburg redden

3 Connecties

Ondernemer Jean Gelissen heeft een ambitieus plan om de voormalige mijnstreek in Zuid-Limburg nieuw leven in te blazen: zeven gigantische pretparken bouwen. "Dit wordt het Mekka van het Europees toerisme."

Voor hij van wal steekt wil Jean Gelissen (52) eerst even iets duidelijk maken. Dit moet een serieus verhaal worden. “We zijn hier met een serieus project bezig. Wij zitten er niet op te wachten dat iemand met onze plannen de draak komt steken.”
 
Als hij de zaak even later genoeg vertrouwt, schudt hij de hand van de verslaggever en neemt hij plaats in een van de luxe stoelen in de vergaderzaal van zijn bedrijf Gelissen Group in het Zuid-Limburgse Elsloo. Vol enthousiasme vertelt hij vervolgens over zijn droom. Want ondernemer Gelissen heeft grootse plannen.
 
Zeven enorme themaparken wil hij in de regio gaan bouwen, stuk voor stuk zo groot als de Efteling. Het moeten resorts van ieder 75 hectare worden met alles erop en eraan: spectaculaire attracties, schitterende shows, prachtige natuur, mogelijkheden voor sport en ontspanning, restaurants en hotels. De werktitel van het project is Nature Wonder World – elk park moet namelijk gebaseerd worden op één van de zeven natuurlijke wereldwonderen zoals CNN die in 1997 op een rij zette. Die worden allemaal in het klein nagebouwd.
 
Langer blijven
Een groot deel van de toekomstige bezoekers zou meerdere dagen in de parken moeten doorbrengen, zoals in Disneyland Parijs. “Wij dromen ervan mensen een grotere beleving te bieden dan in de bestaande parken mogelijk is”, vertelt Gelissen. “Walk the world in one week, is het motto: elke dag kun je een ander natuurwonder bezoeken. Vrije tijd wordt steeds meer een 24-uurs-industrie. Mensen genieten van attracties en shows, drinken een biertje, maar willen daarna niet allemaal naar een hotel aan de A67 moeten vertrekken om daar te slapen. Ze willen wat langer in die themawereld blijven. Dat is wat wij hier mogelijk willen maken.” 
 
Als het hele feest doorgaat, kortom, verrijst in Zuid-Limburg de komende jaren het grootste cluster themaparken van Europa. Uiteindelijk zouden de parken miljoenen bezoekers per jaar moeten trekken. Voor de krimpregio Zuid-Limburg, die al jaren met bovengemiddelde werkloosheid kampt, zou het duizenden extra arbeidsplaatsen betekenen. 
 
Grand Canyon
De kosten voor het bouwen van alleen al het eerste themapark heeft Gelissen geraamd op 800 tot 900 miljoen euro. Het bedrag voor alle parken samen zou nog vele malen hoger utikomen. Dat geld is er nog lang niet. Maar volgens Gelissen hoeft dat er ook niet in één klap te zijn: de Limburger wil zijn plannen stap voor stap gaan realiseren. Eerst heeft hij zijn oog laten vallen op een voormalige mijngroeve bij Brunssum, waarin het eerste park gebouwd zou moeten worden, gebaseerd op de Grand Canyon. 
 
Het bouwen van het eerste deel van dat park zou ongeveer 300 miljoen euro moeten kosten. Gelissen hoopt het in 2017 te openen. In de jaren daarna zou het dan verder moeten worden uitgebreid en afgebouwd. Eén praktisch voordeel: de zanderige afgraving heeft op dit moment al veel weg van het natuurwonder in de Verenigde Staten, de boel een beetje realistisch nabouwen hoeft dus niet erg lastig te zijn. Het vertier zal straks binnen én buiten te vinden zijn, om het park jaarrond te kunnen exploiteren. En Gelissen mikt nadrukkelijk op jong én oud – spektakel voor de jeugd, gemoedelijke boottochtjes voor de vergrijzende bezoeker.
 
De oude mijngroeve in Brunssum (foto: nature-wonder-world.nl)
 
De Limburgse ondernemer staat niet meer alleen in zijn plannen. Al in een vroeg stadium vond hij een medestander in de Brunssumse wethouder Eric Geurts (PvdA), die in de themaparken een goede mogelijkheid ziet om iets de doen tegen de hoge werkloosheid en het verdwijnen van bedrijvigheid in zijn gemeente. Geurts: “Als deze plannen uitgevoerd worden is er ruimte voor drie- tot vierduizend, deels part-time, werknemers. Dat is gigantisch en dat heeft deze regio heel hard nodig.” 
 
Een klein jaar geleden overtuigde Geurts de gemeenteraad van Brunssum om in te stemmen met de eerste plannen voor Nature Wonder World. Voor 450.000 euro werd de gemeente officieel eigenaar van het concept en draagt men bij aan enkele 'diepgaande haalbaarheidsstudies'. De gemeente beloofde daarbij het Grand Canyon-park in de oude mijngroeve mogelijk te maken door, waar nodig, grond te onteigenen en bestemmingsplannen te wijzigen.
 
Provincie op de kaart
Afgelopen maand kwam daar de steun van de provincie Limburg en de stadsregio Parkstad bij. De overheidsinstanties zegden toe samen 450.000 euro bij te dragen aan onderzoeken naar de haalbaarheid van de themaparken in de regio. De rest van de kosten voor die studie betaalt Gelissen samen met het consortium van vier grote bedrijven dat hij inmiddels om zich heen heeft verzameld: Cofely, Grontmij Nederland, VolkerWessels/Bouwbedrijf Jongen en ADDVentures (onderdeel van zijn eigen Gelissen Group).
 
Woordvoerder Dorien Wietsma van VolkerWessels laat weten dat haar bedrijf graag meewerkt: “Het park zou de aantrekkelijkheid van dit deel van ons land kunnen vergroten, het toerisme laten toenemen en de provincie op een positieve manier op de kaart kunnen zetten. Wij denken ook dat het de werkgelegenheid in vele beroepsgroepen in de regio kan bevorderen.” Daarnaast is Gelissen in gesprek met de Service Science Factory, onderdeel van de Universiteit van Maastricht, om mogelijk een samenwerkingsverband aan te gaan.
 
Zelf is de Limburger, vandaag casual gekleed in spijkerbroek en blauw-wit overhemd zonder das, alles behalve een groentje in de pretparkenbranche. Tien jaar geleden opende hij zijn eerste themapark, Toverland in het Noord-Limburgse Sevenum. Dat werd vorig jaar door een panel van tv-programma TROS Radar uitgeroepen tot beste attractiepark van Nederland. Zijn geld verdiende Gelissen als succesvol ondernemer in plafonds en vastgoed – volgens zakenblad Quote is hij goed voor 6 tot 10 miljoen euro. Pretparken zijn altijd zijn passie geweest, vertelt hij. “Dat heb ik als kind al meegekregen. Mijn vader bouwde vroeger achter het huis een eigen speeltuin, compleet met glijbaan en carrousel.” Zijn zus Caroline is tegenwoordig directeur van Toverland.
 

Jean Gelissen
 
De inspiratie voor zijn nieuwste plannen deed Gelissen op tijdens een rondreis langs een paar van 's werelds grootste attractieparken. Hij bezocht pasgebouwde clusters van attractieparken in Azië, en werd vooral enthousiast van de parken in Orlando, Florida. Binnen een paar vierkante kilometer vind je daar de vier enorme themaparken van Disney World, plus het waterpark Sea World. Gelissen: “Disney-park Animal Kingdom, dat daarbij hoort, is het mooiste ter wereld. Daar is zelfs de Mount Everest nagebouwd. Niets is daar onmogelijk. Mensen komen er niet voor een dagje, maar worden voor een aantal dagen echt in een andere gemoedstoestand gebracht.”
 
Over een jaar zal definitief besloten worden of de voormalige mijnstreek de komende jaren inderdaad stap voor stap omgetoverd gaat worden in het grootste en meest spectaculaire cluster themaparken van Europa. Gelissen twijfelt er niet aan dat zijn plannen echt mogelijk zijn. “We zitten hier midden in het dichtstbevolkte gebied ter wereld. In een catchment area van 400 kilometer in de omtrek wonen bijna 150 miljoen mensen. Dat zijn mogelijke klanten, omdat ze vaak meerdere dagen zullen blijven. Deze regio moet het Mekka van het Europees toerisme worden; in Toverland komt nu ook al een groot deel van de bezoekers uit Duitsland.”
 
Bovendien is toerisme ook in de huidige moeizame economische tijden een groeisector, vertelt Gelissen verder. “Het aandeel van leisure in de totale economie neemt toe. Daarbij kiezen mensen steeds vaker voor hoge kwaliteit. Liever een aantal dagen een prachtige beleving in een themaresort, dan per se  voor langere tijd naar een verre bestemming vliegen. 80 procent van onze potentiële klanten heeft ook niet het budget om alle natuurlijke wereldwonderen in het echt te bezoeken.”
 
Unieke belevenissen
Wethouder Geurts denkt er hetzelfde over: “Parkstad Limburg is een van de snelst groeiende regio's als het gaat om dagattracties. We hebben al GaiaPark Zoo in Kerkrade en Snowworld in Landgraaf. Daar is dit een goede aanvulling op. En in Gelissen hebben we veel vertrouwen: als selfmade man en succesvol ondernemer weet hij waarover hij praat.”
 
Geurts en Gelissen hebben bovendien al afspraken gemaakt over het aanbieden van opleidingstrajecten voor laaggeschoolde werklozen uit Brunssum die in het park aan de slag zouden kunnen, zo vertelt de wethouder. Volgens de eerste berekeningen zal zo'n 80 procent van het benodigde personeel laaggeschoolde arbeid gaan verrichten. De overige 20 procent bestaat onder meer uit ontwerpers, ingenieurs en landschapsarchitecten.
 
Ook die zijn zeer gewenst in de regio, zegt Geurts: “We hebben hier te maken met ontgroening, veel jongeren trekken weg. Naar verwachting loopt de bevolking hier de komende 10 tot 15 jaar flink terug. Die effecten kun je hiermee bestrijden.” Geurts zegt 'zeer teleurgesteld' te zullen zijn, mochten de plannen onverhoopt niet doorgaan.
 
Afgelopen zomer nam Gelissen alvast de wetenschapper Pieter Cornelis in dienst, om hem verder te laten meedenken met de plannen. Cornelis promoveerde in mei van dit jaar aan de Universiteit van Tilburg op een onderzoek naar investeringen in Europese attractieparken. Ook hij is positief over de mogelijkheden voor Nature Wonder World. Cornelis: “Je moet unieke, onderscheidende belevenissen voor je bezoekers creëren. Als dat lukt, dan is er plaats voor nieuwe concepten op de markt. Daar geloof ik echt in. Door het groots aan te pakken en consumenten voor langere tijd in het resort te laten verblijven, doet Nature Wonder World dat.”
 
Luchtfietserij
Toch is er ook kritiek. Jo Palmen, oud-wethouder en huidig fractievoorzitter van Burger Belangen Brunssum (met 3 zetels gedeeld de grootste partij in de gemeenteraad), bestempelt de ideeën als 'luchtfietserij'. Zijn partij stemde tegen de mogelijke komst van de themaparken. “Het moet honderden miljoenen euro's gaan kosten, maar voorlopig is het niets meer dan een idee. Om dat idee te onderbouwen krijgt Gelissen enkele tonnen van de gemeente, maar waarom kan hij dat zelf niet financieren? Nu subsidiëren we misschien loze beloftes, terwijl we onze eigen ondernemers failliet laten gaan. Ik kan het niet serieus nemen. Laat hem eerst zelf de financiering regelen, daarna ben ik de eerste om eraan mee te willen werken.”
 
In zijn vergaderzaal in Elsloo toont Gelissen zich realistisch. Inderdaad, de financiering voor de zeven parken is nog niet rond. En ook de 800 tot 900 miljoen euro voor het eerste park heeft hij niet meteen op de plank liggen. “Dat is waarom we het gefaseerd gaan ontwikkelen. We werken nu aan de business case voor het eerste deel van het park. En de provincie laat een maatschappelijke kosten-batenanalyse doen om te laten zien welke effecten dit project op het gebied kan hebben. Ik kan het allemaal echt niet alleen, ik heb draagvlak van overheden en andere partners nodig om het te realiseren. Samen met het bedrijvenconsortium en de overheden trap ik nu het vliegwiel aan.”
 
Verbeeldingskracht
Volgens Gelissen zijn vooral de eerste stappen cruciaal. Als het Grand Canyon-park eenmaal open is en een succes blijkt, zullen banken en andere investeerders eerder geneigd zijn om ook in te stappen, denkt hij. Het bouwen van alle zeven parken is daarom voorlopig slechts een vooruitzicht aan de verre horizon: het kan nog zeker 30 tot 40 jaar duren voordat alles gerealiseerd is. Gelissen sluit ook niet uit dat volgende parken wegens ruimtegebrek ergens anders gebouwd zullen worden, bijvoorbeeld over de Duitse grens.
 
Maar idealiter komen ze allemaal in de buurt van elkaar te liggen, net als in Orlando. Gelissen: “Dan bouwen we er een centrum in, een soort downtown, waar mensen kunnen eten en uitgaan. En tussen de parken leggen we duurzaam vervoer aan. We zijn nog aan het stoeien met het idee om in dat centrum ook een soort Las Vegas aan te leggen.” 
 
Waarom Gelissen dit allemaal doet? “Als ondernemer ben ik ooit ook met niets begonnen. Maar ik had wel ambitie en vertrouwen, en heb vervolgens zorgvuldig iets opgebouwd. De parken in Orlando zijn een groot succes en in Azië schieten de clusters van themaparken uit de grond. In Europa bestaat zoiets nog niet. Waarom zouden wij niet een keer de eerste zijn? Ik besef dat het een grote stap is, maar ik vlieg hem zo aan dat ik hem hopelijk ook waar kan maken.”
 
En als dat nou niet lukt? Lachend: “Dan heb ik er ongetwijfeld een boel geld in zitten, maar kan ik beter op tijd omdraaien. Misschien dat we dan de business case aanpassen en het bij één park houden.” Om daar aan het einde van het gesprek nog aan toe te voegen: “Je moet verbeeldingskracht bezitten om te zien wat er allemaal mogelijk is.”
 
Dit artikel verscheen eerder in Nieuwe Revu.
Stefan Vermeulen
Bijt zich voor FTM vast in schimmige dealtjes, foute gedragingen en geldstromen die het daglicht niet kunnen verdragen.
Gevolgd door 878 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren