Op de parkeerplaats van ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen worden patiënten en zorgverleners op verwijzing van de huisarts met een neusswab getest op corona. Deze drive-thru is een initiatief van U-Diagnostics uit Baarn.
© U-Diagnostics

Coronacrisis

De redactie van FTM volgt de coronacrisis op de voet. Welke oplossingen dienen welke belangen? Lees meer

Het virus SARS-CoV-2, beter bekend als het coronavirus, dook eind 2019 op in de Chinese provincie Hubei. In een paar weken tijd veroorzaakte het virus daar een epidemie, waarna het zich over de rest van de wereld verspreidde.

Begin maart 2020 verklaarde de World Health Organisation de ziekte tot een pandemie. Wereldwijd gingen landen 'op slot';  beurzen maakten een enorme duikvlucht. Al met al is met het coronavirus een crisis van historische proporties ontstaan.

De uitwerking van de coronamaatregelen op de wereldeconomie is, net als het virus zelf, nog grotendeels onbekend. Wat we al wel kunnen vaststellen: een nieuwe economische crisis is begonnen. Die zal overal pijn opleveren, en de maatregelen die we nu nemen zullen bepalen hoe de economie van de toekomst eruit zal zien. 

Nieuwe vragen doemen op: welke oplossing dient welke belangen; welke vragen raken ondergesneeuwd; hoe verdelen we de schaarse middelen, en hoe houden we essentiële diensten en structuren overeind? 

109 Artikelen

Duits lab kan per direct het aantal coronatests in Nederland verdubbelen

4 Connecties

Onderwerpen

Coronavirus U-Diagnostics Wisplinghoff

Organisaties

RIVM
16 Bijdragen

Huisartsenlaboratorium U-Diagnostics in Baarn kan per direct 2000 tot 3000 coronatests per dag afnemen, dankzij de capaciteit die het in Duitsland heeft om te testen. Daarmee kan de landelijke testcapaciteit voor corona in één klap verdubbeld worden. Het RIVM is inmiddels in contact met U-Diagnostics.

U-Diagnostics bevestigt tegenover Follow the Money dat er inmiddels contact is met het RIVM. Haar Duitse partner-laboratorium, Labor Dr. Wisplinghoff uit Keulen, laat weten dat het voorlopig in staat is twee- tot drieduizend coronatests per dag te leveren aan Nederland. Bovendien heeft het productie van bloedtests op antistoffen voor corona zo ver opgeschaald dat die tests ook voor Nederland beschikbaar zijn. 

De schaal waarop het Duitse lab deze bloedtests kan uitvoeren en voor hoe lang Wisplinghoff deze capaciteiten heeft, moet nog blijken. Het Duitse laboratorium kan de huidige coronatests op dit moment voor duizenden Nederlandse patiënten uitvoeren, omdat er ook in Duitsland niet iedereen wordt getest (zie kader testcriteria). Daarvoor hebben ook Duitse labs niet voldoende capaciteit, maar er wordt wel meer getest dan in Nederland. Zodra dit verandert en in Duitsland meer tests nodig zijn, kunnen de prioriteiten van Wisplinghoff verschuiven naar de Duitse markt. ‘Maar zolang we de capaciteit hebben, helpen we onze Nederlandse collega’s graag,’ zegt dr. Roger Grosser, specialist virologie en microbiologie bij Wisplinghoff. ‘In deze crisis moeten we schouder aan schouder staan, ook over landsgrenzen heen.’ 

Wisplinghoff werkt al jaren samen met U-Diagnostics in Baarn, ook wel bekend als Het HuisartsLab. Het Duitse laboratorium voert via het Baarnse bedrijf onder meer diagnostische tests uit in opdracht van meer dan honderd Nederlandse huisartspraktijken door het land.

U-Diagnostics startte afgelopen vrijdag een drive-thru voor coronatests op de parkeerplaats van het Bethesda ziekenhuis in Hoogeveen. Zorgpersoneel en patiënten met een verwijzing van de huisarts kunnen daar, zittend in hun auto, terecht voor een coronatest. 

Al ruim een week probeerde het bedrijf in contact te komen met het RIVM om de testcapaciteit onder de aandacht te brengen van het landelijke inkoopteam. Onder meer huisarts Min Ki ten Kate, die werkt met de diagnostiek van U-Diagnostics, ondernam pogingen daartoe: ‘Ongeveer een week geleden heb ik een goed gesprek gehad bij de GGD Groningen, maar die kon ons plan niet steunen vanwege het landelijke RIVM-testbeleid op dat moment. Bij de RIVM kwam ik niet verder dan het callcenter. Ik kreeg zelfs de floormanager niet te spreken.’ Inmiddels beschikt het RIVM over een meldpunt voor bedrijven die tekorten kunnen helpen oplossen. Daarnaar werd Ten Kate niet doorverwezen. 

Het was voor U-Diagnostics onduidelijk waar het bedrijf dan wél de tests kon aanbieden. Daarom meldde U-Diagnostics zich bij Follow the Money. Het RIVM liet weten nog niet van het bedrijf gehoord te hebben, maar zegde toe het aanbod van U-Diagnostics meteen door te geven aan het Landelijk Consortium Hulpmiddelen: een landelijk team van experts onder de hoede van het ministerie van VWS. Kort daarop liet U-Diagnostics weten dat het RIVM inmiddels contact heeft gelegd. 

Testcriteria

Duitsland: In Duitsland beslissen artsen ter plekke wie getest wordt. Volgens het Duitse ministerie voor volksgezondheid gaat dat in der Regel om mensen met symptomen die in de zorg werken, zowel in artsenpraktijken als in ziekenhuizen, mensen die tot een risicogroep behoren of met deze mensen werken. Bovendien worden mensen getest met een grotere  kans op virale longontsteking zonder duidelijke oorzaak of als in hun regio veel corona-gevallen voorkomen, zoals in de deelstaat Nordrhein-Westfalen. Bij voldoende testcapaciteit worden alle patiënten met symptomen zoals hoest en koorts getest. (Bron: Robert Koch Institut)

Nederland: In Nederland mogen huisartsen van het RIVM alleen mensen testen die ernstig ziek zijn en opgenomen moeten worden in het ziekenhuis. Alle andere patiënten met corona-gerelateerde klachten moeten thuis blijven totdat ze minimaal 24 uur geen klachten meer hebben. Ziekenhuizen hebben een iets ruimer testbeleid. Zij mogen ook ziekenhuismedewerkers en patiënten testen als er een vermoeden bestaat dat ze besmet zijn met het virus. Patiënten met een longontsteking waarvan de oorzaak niet duidelijk is worden in het ziekenhuis ook getest. (Bron: RIVM)

Lees verder Inklappen

Conservatieve schatting

Het Duitse lab helpt zijn Nederlandse samenwerkingspartner graag uit de brand. Volgens Grosser zijn er twee redenen waarom Labor Dr. Wisplinghoff nu op grote schaal tests kan uitvoeren. Ten eerste zijn de tests in Duitsland niet centraal geregeld en zijn er meer laboratoria die de tests voor deelregio’s kunnen uitvoeren. Ten tweede was Wisplinghoff een van de eerste Duitse labs die begon te testen op corona. ‘Omdat we al in januari zijn begonnen, hebben we nu zo’n grote productie,’ zegt Grosser.

Desondanks houdt hij een slag om de arm. ‘We worden op dit moment dagelijks ingehaald door de realiteit. Niemand weet hoe de situatie zich de komende weken gaat ontwikkelen. Als er toch nog een enorme piek komt, dan moeten we ons aanpassen. Daarom beloof ik liever geen grote aantallen. Niemand heeft er wat aan als ik nu wat roep en daar op terug moet komen.’ De twee- tot drieduizend tests zijn een conservatieve schatting. Deze aantallen kan het lab sowieso leveren, mits er niets verandert in het Duitse testbeleid.

En dat beleid verschuift voortdurend, zegt Grosser. ‘Ik denk dat er in de komende tijd nog veel meer getest zal worden. In Duitsland kan Pasen een kantelpunt worden. Hier is het dan paasvakantie. Daarna rijst de vraag of kinderen weer naar school kunnen. Om daarop het antwoord te vinden, is  testen cruciaal.’ 

Hoe meer er getest wordt, hoe beter, denkt hij. ‘Hoe meer getallen we hebben, hoe beter. Dat geldt voor Duitsland net zo goed als voor Nederland. Pas dan kunnen trends worden ontdekt. Politici moeten nu vaak vanuit de onderbuik beslissingen nemen, omdat er gewoon niet genoeg bekend is.’

Opschalen

Die boodschap lijkt ook door te dringen tot de Nederlandse politiek. Afgelopen week stelde minister Hugo de Jonge DSM-topman Feike Sijbesma aan als speciale corona-gezant. Ook werd het Landelijk Consortium Hulpmiddelen Nederland opgericht, om tekorten op te lossen en om de ambitie om meer te testen op corona waar te kunnen maken. NRC meldde vrijdag dat er een noodplan in de maak is om de testcapaciteit serieus op te schalen: de inspanningen moeten ertoe leiden dat het aantal af te nemen coronatests verdubbelt. 

Twee keer zoveel kunnen testen kan een aantal weken duren. Momenteel ligt het aantal tests gemiddeld rond de tweeduizend per dag, volgens de cijfers van het RIVM. Met de beschikbare capaciteit van U-Diagnostics en haar Duitse partner-laboratorium is een verdubbeling van de testmogelijkheden direct haalbaar, en mogelijk zelfs meer dan dat. Klinisch chemicus Dr. Albert Zwart, eigenaar van U-Diagnostics, licht toe hoe dat zo snel mogelijk is: ‘Doordat wij al jaren werken met dit laboratorium is de logistiek gereed voor het dagelijks naar Duitsland brengen van de tests. Daarbij is Labor Dr. Wisplinghoff een heel groot laboratorium. Het voert nu dagelijks zo’n 60.000 orders voor tests uit en is het grootste lab dat op corona test.’ Het laboratorium in Keulen voldoet aan dezelfde ISO-norm die voor Nederlandse laboratoria geldt en tests zijn geaccrediteerd door de nationale Akkreditierungsstelle der Bundesrepublik Deutschland. 

Ook de financiële infrastructuur is in principe aanwezig: U-Diagnostics heeft contracten met alle zorgverzekeraars voor het uitvoeren van tests, daarvoor moeten patiënten eventueel wel hun eigen risico aanspreken. Dit geldt voor patiënten die een doorverwijzing krijgen van hun huisarts - die is namelijk nodig om getest te kunnen worden. Ook kan zo meer zorgpersoneel getest worden. Zwart laat weten dat er al werkgevers zijn die deze kosten op zich nemen. De kosten bedragen rond de 80 euro per test. 

Birte Schohaus
Birte Schohaus
Academia-dissident en Groninger at heart. Schrijft over media, politiek en alles ertussen.
Gevolgd door 407 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Eelke van Ark
Eelke van Ark
Vond vanuit de Achterhoek de weg naar Follow the Money. Heeft zich vastgebeten in het Nederlandse zorgstelsel.
Gevolgd door 4251 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren