Avantium wil bioplastics gaan produceren. Een sympathiek maar risicovol plan. Om geld op te halen doet het bedrijf nu een derde poging tot een beursgang. Daarvoor moet op maandag 13 maart voor minimaal 73 miljoen euro zijn ingeschreven. Onafhankelijk analist Roel Gooskens neemt de onderneming onder de loep aan de hand van zijn heldere vierstappenanalyse voor beursgangen. Conclusie: het bedrijf valt onmogelijk te waarderen. Wie durft?

    Avantium is een moeilijk te omschrijven onderneming. Sinds het bedrijf zich in 2000 afsplitste van Shell ontwikkelt het nieuwe, veelal duurzame, productiemethoden voor chemische producten. Denk hierbij onder andere aan de productie van (niet-afbreekbare) plastics uit suikers — die duurzaam zijn in vergelijking met plastics gemaakt van aardolie — en aan de productie van glucose (druivensuiker) uit biologisch afval. Het populaire woord duurzaam (renewable) wordt als bijvoeglijk naamwoord aan iedere methode opgehangen. Produceren doet Avantium op dit moment nog niets en dat gaat het bedrijf de komende vier jaar ook nog niet doen. Eerst moet er geld worden opgehaald om enkele dromen te realiseren.

    Er moet eerst geld worden opgehaald om enkele dromen te realiseren   

     

    Derde poging

    Tot en met maandag 13 maart kunnen beleggers inschrijven op aandelen Avantium. De eerste notering is op woensdag 15 maart. Net als de politici die nu campagne voeren voor de parlementsverkiezingen van 15 maart, presenteert Avantium een programma vol vage beloften. De inschrijfprijs is 11 euro voor tenminste 8,18 miljoen aandelen, waarmee de bruto-opbrengst tenminste 90 miljoen euro zal bedragen. Avantium probeerde al twee keer eerder naar de beurs te gaan. In oktober van vorig jaar werd de IPO teruggetrokken  door gebrek aan belangstelling.  Ook in 2007 gebeurde dat. Wat is er aan de hand met Avantium? Maakt deze derde poging wel een kans? Het grote IPO-spel voltrekt zich aan de hand van vier stappen, die ik heb geïntroduceerd om elke toekomstige IPO op eenzelfde manier te kunnen beoordelen. Ik hoop hiermee een objectiever beeld te kunnen schetsen voor mogelijk geïnteresseerden dan de betaalde propaganda-research van de banken die de beursgang begeleiden.   

    Stap1: de bedrijfsbeschrijving

    Momenteel bestaan de activiteiten van Avantium uit een aantal innovatieve chemische procesconcepten die onder meer moeten leiden tot de bouw van een testfabriek in Antwerpen voor plastics uit plantaardige suiker (fructose). Ongeveer 65-75 miljoen euro van de IPO-opbrengst gaat naar wat ‘een joint venture met BASF’ heet, voor de bouw van deze fabriek. Of deze fabriek of een van de andere concepten een succes wordt is zeer moeilijk vast te stellen. Als de doelen worden bereikt, hoopt Avantium veel geld te gaan verdienen op productielicenties voor andere chemische bedrijven die de technologie van Avantium willen gebruiken. 

    De joint venture met BASF is niet een echte joint venture. De verhoudingen zijn namelijk 49 procent voor Avantium en 51 procent voor BASF. Als de investering voor de nieuwe fabriek hoger uitvalt dan gedacht (momenteel taxeert Aventium de investering op 300 miljoen euro) is het mogelijk dat het belang van Avantium in de joint venture daalt. Vermoedelijk komt de fabriek er dus hoe dan ook, maar dan wel als activiteit van BASF.


    "Ook in de komende jaren hoeft de belegger niet te rekenen op zwarte cijfers"

    Stap 2: het trackrecord

    Hier kunnen we heel kort over zijn: er is geen trackrecord. De onderneming heeft sinds haar afsplitsing van Shell ruim 90 miljoen euro verlies geleden door ontwikkelkosten. Er wordt nog geen omzet gerealiseerd met de verkoop aan derden en ook in de komende jaren hoeft de belegger niet te rekenen op zwarte cijfers. In een ver verleden werden bedrijven die geen winst maakten, niet toegelaten tot de effectenbeurs om beleggers te beschermen tegen mogelijke grote teleurstellingen. Maar de tijden veranderen. Door de opkomst van new economy-bedrijven is deze regel aangepast en hoeven de ondernemingen alleen nog maar door accountants gecontroleerde jaarrekeningen te hebben voor tenminste drie voorafgaande jaren. En die zijn altijd te regelen.     

    Stap 3: de motivatie

    Een beursgang wordt meestal nodig geacht ter facilitering van verdere groei van de onderneming en voor de uitbouw van de naamsbekendheid. Bij Avantium is de beursgang in de eerste plaats noodzakelijk voor de financiering van de te bouwen proeffabriek voor innovatieve plastics. Omdat zo’n 56 miljoen euro van de IPO al is gegarandeerd door een voorinschrijving van bestaande en nieuwe beleggers, wordt er slechts 34 miljoen euro verwacht van nog onbekende vermoedelijke particuliere beleggers. Uit een recent persbericht van Avantium blijkt dat er al voor tenminste 103,5 miljoen euro aan inschrijvingen binnen is. De peilingen wijzen dus op winst voor het bedrijf.

    Ik vermoed dat de IPO ook een tweede functie heeft: het creëren van toekomstige liquiditeit voor bestaande aandeelhouders. Deze aandeelhouders betaalden gemiddeld ruim 6 euro voor hun aandelen. Bij de beursgang worden converteerbare leningen met een omvang van 20 miljoen euro geconverteerd in aandelen tegen 8,25 euro per aandeel. Deze leninghouders maken op hun investering zo een papieren rendement van tenminste 40 procent over een looptijd van een jaar. Zo’n zes maanden na de IPO, als de lock-up periode is gepasseerd, kunnen bestaande aandeelhouders deze winst incasseren.

    Leninghouders maken een papieren rendement van tenminste 40 procent voor de looptijd van een jaar

    Het management verkoopt bij de beursgang ruim 48.000 aandelen (530.000 euro) om wat schulden uit verleden af te lossen. Een slap excuus van ceo Tom van Aken en cfo Frank Roerink, die samen ruim 600.000 euro verdienden over 2015. Gelukkig bezitten medewerkers en voormalige medewerkers ook nog 1,23 miljoen opties om tegen 2,62 euro aandelen aan te schaffen. Dankzij de beursgang maken ze bij de beursgang een papieren winst van tenminste 10,3 miljoen euro (1,23 x 11,00 minus 2,62). Ook de optiehouders moeten tussen de 180 en 365 dagen wachten om hun eventuele winst te kunnen incasseren. 

    Stap 4: de vaststelling van de IPO-prijs

    In het prospectus is geen echte rechtvaardiging te vinden voor de IPO-prijs van 11 euro die de onderneming na de beursgang waardeert op bijna 270 miljoen euro. De verschillende analisten die betrokken zijn bij de beursgang waarderen het bedrijf, rekening houdend met de 81 miljoen netto IPO-opbrengst, op tussen de 247 miljoen en 688 miljoen euro. 

    In het prospectus staat geen echte rechtvaardiging voor de IPO-prijs van 11 euro

    De betrokken banken verdienen overigens netto acht miljoen (9 procent van de bruto opbrengst) aan de de beursgang. Dat is een redelijke prijs voor een kleine, lastige IPO en meer dan voldoende om er echt een succes van te willen maken. Banken vragen deze vergoeding voor het openstellen van hun netwerk en het schrijven van propagandaresearch om twijfelaars over de streep te trekken. Zij gaan voor Avantium op zoek naar de zwevende belegger die niet weet waar hij zijn geld moet laten. 

    Conclusie

    Of het uiteindelijk lukt om geld te verdienen met de verschillende dromen van Avantium is echt enorm onzeker. Een belegging in Avantium is daarom zeker niet geschikt voor mensen met zwakke zenuwen. Daar staat tegenover dat er ook een kansje is dat het aandeel over tien jaar een waanzinnig succes zal zijn. Ook zal de aandelenkoers van een onderneming die nog tenminste vier jaar (de plasticfabriek is pas in 2021 operationeel) geen omzet zal genereren bovengemiddeld bewegen. Daar moet je ook tegen kunnen. Samenvattend, een gokje voor de echt langetermijn-risicozoekende belegger.

    Wordt vast nog vervolgd

    Lees hier Roel Gooskens eerdere vierstappen-analyses van drankenproducent Lucas Bols en maaltijdenbezorger Takeaway.nl

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Roel Gooskens

    Gevolgd door 599 leden

    Onafhankelijk analist. Voor FTM schreef hij o.a. een reeks spraakmakende stukken over beursfonds Value8.

    Volg Roel Gooskens
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    IPO's

    Ze worden vaak met optimistisch enthousiasme aangekondigd: Initial Public Offerings (IPO's), oftewel bedrijven die naar de be...

    Volg dossier