Duurzaam maar mistig

3 Connecties

Onderwerpen

Duurzaam Urgenda Minnesma
4 Bijdragen

Marjan Minnesma is met haar stichting Urgenda de duurzaamste vrouw van Nederland, maar de financiële transparantie van haar actie-organisatie laat te wensen over.

Je zou haar de Nederlandse koningin van de duurzaamheid kunnen noemen: Marjan Minnesma. Afgelopen jaar werd de directeur van stichting Urgenda voor de tweede keer op een rij door dagblad Trouw uitgeroepen tot de duurzaamste Nederlander. In 2011 stak ze 'met kop en schouders boven de rest uit', aldus de krant, die erbij vermeldde dat Minnesma in dat jaar met haar stichting 50.000 zonnepanelen heeft verkocht - zonder subsidie. 

Ook in 2012 won ze deze titel omdat ze 'het hoogst op daadkracht en op innovatie' scoorde. In het verleden was de directrice van actieorganisatie Urgenda campagnedirecteur bij Greenpeace. Daar  werkte PvdA'er Diederik Samsom onder haar. Tevens heeft Minnesma bij de Vrije Universiteit in Amsterdam het centrum voor innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen (CIMO) opgezet. 

 

Duurzame troonrede
Sinds de oprichting in 2007 is Minnesma, samen met hoogleraar transitie Jan Rotmans, de drijvende kracht achter Urgenda, een actie-organisatie die samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren Nederland sneller wil verduurzamen. De stichting probeert daarbij vooral concrete stappen te maken. Ook is Urgenda bekend van de Dag van de Duurzaamheid, waar Minnesma haar Duurzame Troonrede uitspreekt. 

In 2010 startte Urgenda de actie Wij willen zon. 'De Stichting Wij Willen Zon is een maatschappelijk initiatief zonder winstoogmerk dat zonne-energie bereikbaar wil maken tegen de laagste prijs', aldus de projectgroep. Voor minder dan 1000 euro kunnen consumenten een zonnepanelenpakket aanschaffen. 



Hoe Urgenda dit soort mooie werken precies financiert, is niet geheel duidelijk. Wie meer wil weten en de website van Urgenda bezoekt, komt bedrogen uit. Er is geen jaarverslag voorhanden waar even in kan worden gekeken, zelfs de statuten van de stichting zijn onvindbaar.

Wie echt nieuwsgierig is moet zich tot het handelsregister wenden, maar ook daar blijkt dat de stichting sinds zijn oprichting nog nooit jaarcijfers heeft gedeponeerd. Duurzaam betekent volgens Urgenda dus niet direct dat ook financiële transparantie hoog op de agenda staat.

Navraag over het financiële reilen en zeilen van de stichting levert weinig op. 'We zijn heel klein', vertelt een dame van Urgenda die de telefoon opneemt. 'We krijgen wat geld van partners zoals Alliander. Het gaat om ongeveer enkele tienduizenden euro’s maar meer ook niet.'

Transparantie
Dat is iets te bescheiden, zo laat ook de website van Urgenda zien. Begin 2012 heeft de duurzame club een cheque van 1 miljoen euro ontvangen van de Nationale Postcodeloterij. 'Klopt. Dat was eenmalig', laat de dame van Urgenda weten. Elk jaar schenkt de Postcodeloterij de helft van zijn opbrengsten aan goede doelen. Tot die categorie mag de stichting van Minnesma zeker worden gerekend. Urgenda staat aangemerkt als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

Stichtingen hebben geen verplichting tot het publiceren van jaarcijfers. Netjes is het wel, zeker wanneer organisaties zich laten voorstaan op hun maatschappelijke deugdelijkheid. Zo geeft het Centraal Bureau voor Fondsenwervering (CBF) alleen het keurmerk af aan goede doelen wanneer er een jaarverslaggeving wordt gepubliceerd die voldoet aan bepaalde richtlijnen. 'Hiermee wordt een hoge mate van uniformiteit en transparantie bereikt.' Urgenda heeft dan ook geen CBF-certificaat. 

MVO Nederland zegt dat transparantie een belangrijk onderdeel is van maatschappelijk ondernemen. Ook bij goede doelen. 'In onze branche is transparantie van groot belang. Goede doelen liggen onder een vergootglas en moeten zich kunnen verantwoorden', vertelt Gosse Bosma VFI, de Brancheorganisatie van Goede Doelen. 

 

500 emails
In de organisatie van Urgenda zitten 24 personen en er werken 'zo'n 15 mensen meer en minder full time in het kernteam', geeft de groep zelf aan. Het bestuur van de stichting bestaat uit drie hoogleraren: prof dr. ir. Jan Rotmans (tevens de oprichter) , prof. dr. Jan Stuip en prof. dr. ir. Pier Vellinga. Het is echter niet duidelijk of zij voor hun werkzaamheden geld ontvangen. Volgens richtlijnen van de ANBI mogen bestuurders alleen onkosten en vacatiegeld (beloning voor bijwonen van een vergadering, red.) ontvangen. 

Het is echter niet te controleren of Urgenda zich aan de richtlijnen van een ANBI houdt. Ook is bijvoorbeeld niet rechtstreeks te achterhalen waar de 1 miljoen euro van de Postcodeloterij aan is besteed. Bosman stelt treffend op de website van MVO Nederland: 'Door te rapporteren voorkom je dat iedereen er maar op los speculeert en verkeerde veronderstellingen en bedragen hanteert.'

Minnesma neemt na meerdere pogingen (op meedere dagen)  haar mobiele telefoon niet op. Ook reageert ze niet op een mail van bijna een week geleden. 'Ze krijgt wel 500 emails per dag', laat de mevrouw van Urgenda nog weten aan de telefoon. 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Ruben Munsterman

Ruben Munsterman heeft als fanatiek aanhanger van de zesjescultuur tijdens zijn studie journalistiek meer The Wall Street Jou...