​Waarom deze vis Nederland miljoenen gaat kosten

Uit onderzoek van Follow the Money en Brandpunt Reporter blijkt dat Europese subsidiegelden oneigenlijk zijn gebruikt voor de kweek van meerval. Niet gesubsidieerde meervalkwekers zeggen daardoor uit de markt te zijn gedrukt. Het CDA en de SP willen dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek instelt naar mogelijke fraude.

Nadat de varkenspest aan het eind van de jaren negentig de Zuid-Nederlandse varkensstapel had gedecimeerd stonden vele stallen leeg. De Helmondse ondernemer Jan van Rijsingen bedacht een innovatief plan om een deel van het agrarische leegstandsprobleem op te lossen: het kweken van tilapia, een tropische zoetwatervis. Het Limburgse en Brabantse Peelgebied moest hét centrum voor viskweek en verwerking in Europa worden. Van Rijsingen wist voor zijn ambitieuze project in 2004 via de stichting Aquacultuur Zuid-Oost Nederland subsidiegelden te bemachtigen van ruim 3,2 miljoen euro. Daarvan kwam de helft uit het Europese potje voor de visserij, ruim 1,6 miljoen euro. Dat bedrag werd uitgekeerd via het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Brandpunt Reporter en Follow the Money deden gezamenlijk onderzoek naar het project en ontdekten dat de overheid nauwelijks zicht had op wat er werkelijk met het subsidiegeld gebeurde. Toen de opbrengsten van de tilapiaverkoop tegenvielen, stapten de initiatiefnemers over op de kweek van Claresse, een “nieuwe” vissoort, aldus Jan van Rijsingen. In feite is het nieuwe diertje een doodordinaire meerval, stellen deskundigen. 'Wat krijg je als je een meerval met een meerval kruist...? Precies, een meerval,' stelt bioloog Midas Dekkers. Meerval wordt al veel langer gekweekt in Nederland, door niet-gesubsidieerde ondernemers. Door het oneigenlijk gebruik van de financiële steun aan de stichting Aquacultuur Zuid-Oost Nederland zeggen de meervalkwekers uit de markt te zijn gedrukt. Er is sprake van concurrentievervalsing, oordelen de gedupeerde ondernemers. Van de ruim twintig meervalkwekers zijn er nog maar een handjevol over. ‘Er rommelt van alles en ik ga ervan uit dat de Tweede Kamer de verantwoordelijke staatssecretaris van Economische Zaken daar ook op aanspreekt,’ zegt D66- Europarlementariër Gert-Jan Gerbrandy in de uitzending van Brandpunt Reporter. Het CDA Tweede-Kamerlid Jaco Geurts gaat nog een stap verder. Hij wil dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek instelt naar mogelijke subsidiefraude. SP-kamerlid Henk van Gerven sluit zich bij die oproep aan. ‘We moeten elke mogelijke vorm van fraude kunnen uitsluiten,’ aldus het kamerlid. Het Europees Antifraudebureau OLAF verdiepte zich ook in de zaak en bevestigt dat de subsidie niet goed is besteed. ‘Ze hebben zich niet aan de regels gehouden,’ aldus de woordvoerster van de Europese Commissie. Brussel eist nu z’n geld terug en tikt Nederland op de vingers vanwege het haperende toezicht op het project. Staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken wilde niet op camera reageren op de bevindingen van Brandpunt Reporter en Follow the Money. * * * 'Vissen naar subsidie' - Het volledige verhaal is vanavond bij Brandpunt Reporter te bekijken om 20:25 op NPO2.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Anne de Blok

Anne de Blok (1990) is overtuigd dat diepgravende onderzoeksjournalistiek het verschil kan maken. Behept met een gezonde dosi...