Grof geschut

Edwin de Roy van Zuydewijn boos over passage in boek Grof Geld. Welke rol speelde zijn vader in de stokoude affaire-Teixeira de Mattos?

Een oude, ogenschijnlijk futiele, affaire in de financiële wereld heeft Edwin de Roy van Zuydewijn even op tilt doen slaan. Enkele weken geleden verscheen het boek Grof geld – financiële schandalen en speculatie in Nederland van journalist-schrijver Roel Janssen (lees hier een voorpublicatie van het hoofdstuk over de speculerende arts Louis Reijtenbagh).
 
 
Een van de affaires die Janssen in zijn boek reconstrueert is de val van bank Teixeira de Mattos. Een spraakmakende financiële affaire (zie onder meer dit arrest ) die er toe leidde dat het toezicht van De Nederlandsche Bank op het bankwezen werd verscherpt. Teixeira de Mattos was onder andere in problemen geraakt door een participatie in de oprichting in 1964 van Nederlands eerste commerciële tv-zender REM op een booreiland voor de Nederlandse kust. Hieruit zou uiteindelijk omroep Tros uit voortkomen. 
 
Anti-rakettechnologie
Een andere zaak die speelde bij de val van de bank betrof een vinding van de geheimzinnige Wit-Russische natuurkundig ingenieur Alexis Argamakoff. Na de oorlog had deze zich gevestigd in Brussel, waar hij werkte aan een eigen vinding op het gebied van hittezoekende technologie, die gebruikt zou kunnen worden in anti-balistische systemen. In het klimaat van de Koude Oorlog was anti-rakettechnologie zeer gewild en bedrijven als Philips waren er zeer in geïnteresseerd. Argamakoff en Teixeira de Mattos sloten een royalty-overeenkomst en de uitvinder ging aan de slag in een laboratorium boven (!) de bank op de Herengracht.
 
Argamakoff kwam er op een gegeven moment achter dat bestuurders Jan Fehmers en Diederik van Buuren de royalties wegsluisden en dat hij niets aan zijn werk verdiende. Hij riep de hulp in van advocaat Leo de Roy van Zuydewijn, vader van Edwin. In Janssens reconstructie speelt deze een merkwaardige dubbelrol, waarbij hij eerst voor Argamakoff zou hebben opgetreden en later voor Teixeira de Mattos.
 
Prins Bernhard
"Het was die passage waarover Edwin de Roy van Zuydewijn woedend was", vertelt auteur Roel Janssen. "Hij stuurde een zeer boze brief en eiste rectificatie. Hij vond het schandalig en smaad. Het ging hem om eerherstel van zijn vader." Volgens De Roy van Zuydewijn was de affaire-Teixeira de Mattos de oorzaak van zijn moeizame verhouding met de Oranjes. Prins Bernhard zou destijds ook betrokken zijn geweest bij de zaak. De prins-gemaal zou in die tijd actief zijn geweest in de wapenhandel, suggereren verschillende bronnen. (Zie onder meer  Stelling.nl en DeGezondeRoker.nl )
 
Na enkele juridische beschietingen over en weer nam Janssen contact op met De Roy van Zuydewijn. "Hij bleek tot mijn verrassing veel te weten over deze zaak. Ik was onder de indruk van zijn feitenkennis. Hij vertelde kleurrijk, met mooie details. Ook vertelde hij me dat de Rus Argamakoff nog steeds leeft, ergens in de buurt van Cannes. Hij heeft hem zelfs vorig jaar nog gesproken. Ik was in de veronderstelling dat hij inmiddels was overleden."
 
Volgens De Roy van Zuydewijn klopt het verhaal dat zijn vader een dubbelrol speelde niet. Janssen vond zijn uitleg aannemelijk. "Ik denk nu dat er in de literatuur een misverstand is ontstaan over de dubbelrol van advocaat De Roy van Zuydewijn. Voordat hij optrad voor Argamakoff heeft hij wel eens voor Teixeira de Mattos opgetreden." Het is niet ondenkbeeldig dat hij zelf in de luren is gelegd. De Roy van Zuydewijns vader heeft in 1970 nog een klacht ingediend - en gewonnen - tegen Tonnie van der Gouw, auteur van het geruchtmakend boek Alias Teixeira over de affaire. (Zie meer informatie daarover via deze link, zoek op Teixeira de Mattos)
 
In de tweede druk van Grof Geld heeft Janssen de bewuste twee alinea's aangepast, ook die over Argamakoff. De inmiddels 94-jarige staat nog steeds ingeschreven in de kamer van koophandel als ingenieur en ondernemer.  Tot een kort geding hoeft het niet meer te komen. "Edwin was tevreden over de wijziging. Uiteindelijk is de kwestie in goed overleg geregeld. Maar mijn nieuwsgierigheid naar de zaak-Teixeira de Mattos is opnieuw geprikkeld. Er zitten hele vreemde kanten aan die nog niet zijn opgehelderd. Daarbij stuit je steeds weer op allerlei complottheorieën. En elke keer speelt Prins Bernhard er een rol in."
 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Arne van der Wal
Mede-oprichter van FTM. Is gek op digitale technologie, maar koestert analoge techniek. Beoefent wing chun kungfu.
Gevolgd door 923 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren