Een Zwitsers lek(je) bij Van Lanschot

    Een hoog opgelopen arbeidsconflict bij Van Lanschot Bankiers biedt inzage in de dirty details van het private bankieren. De Bossche bank was actief betrokken bij een actie om via Zwitserland zwart geld aan het zicht van de fiscus te onttrekken.

    September 2014, rechtbank Oost-Brabant Den Bosch. Van Lanschot Bankiers komt zich verdedigen na een van de capriolen van hun voormalige bestuursvoorzitter Floris Deckers. Een bankdirecteur die door Deckers werd ontslagen eist 762.950 euro en 11 cent van de bank. Exclusief wettelijke rente. Het is RTL dat in december voor het eerst over die gebeurtenissen bericht. Van Lanschot neemt de zaak serieus. Althans, er wordt al vier jaar tegen de bankdirecteur geprocedeerd en op de zitting verschijnt Van Lanschot met twee advocaten, het hoofd Compliance, het hoofd HR en een lid van de Raad van Bestuur; Ieko Sevinga, zo laat de advocaat van de bankdirecteur weten.

    Zwart geld

    De ontslagen bankdirecteur was in eerste instantie een procedure begonnen om zijn ontslag aan te vechten. En nog één nadat Van Lanschot een geslaagde poging had ondernomen om het vervolg van de loopbaan van de bankier, bij de Rabobank Roermond-Echt, in de kiem te smoren. De rechterlijke uitspraken die de laatste jaren in deze zaken zijn gedaan, bieden boeiend leesvoer. Van Lanschot wint uiteindelijk de eerste procedure - de voormalige bankdirecteur werd terecht ontslagen - maar moest eind november in de tweede procedure in het stof bijten en zal een schadevergoeding moeten betalen. De tekst hieronder biedt een verkorte weergave van de gebeurtenissen zoals die door de twistende partijen zijn gesteld en uit de beschikkingen en vonnissen gedestilleerd en geciteerd kunnen worden.
    Van Lanschot had de hele kwestie kunnen voorkomen
    Uit de stukken blijkt onder meer dat Van Lanschot de hele kwestie had kunnen voorkomen als de bank in aanvang akkoord was gegaan met een afvloeiingsregeling ter waarde van 228.000 euro of later akkoord was gegaan met de beschikking van de kantonrechter van 110.000 euro. Dat deed Van Lanschot niet. De escalatie levert vervolgens een gerechtelijke papierstroom op waaruit onder andere blijkt dat de bank actief betrokken was bij een actie om voor een gefortuneerde cliënte zwart geld aan het zicht van de fiscus te onttrekken en dat dit hoogstwaarschijnlijk geen geïsoleerde actie was van een enkeling, maar dat de bank hier actief bij betrokken was.

    De route Liechtenstein-Zwitserland

    Voor de bankdirecteur, eiser in deze procedures en hoofdpersoon in dit verhaal, begint de ellende in 2009. Sinds zijn indiensttreding in 1996 was hij verantwoordelijk voor kantoor Venlo, totdat wordt besloten om dit kantoor te sluiten. Hij krijgt een nieuwe functie aangeboden bij het kantoor in Eindhoven. De bankdirecteur voelt zich daar echter niet op zijn plek en er ontstaat een 'discussie' met de top van de bank of de functie die hij aangeboden heeft gekregen wel passend is. Deze discussie heeft echter het aanzien van een uit de hand gelopen arbeidsconflict. De bankdirecteur valt vervolgens langere tijd ziek uit, om ruim anderhalf jaar later - op 24 april 2011 - weer aan de slag te gaan. Zijn terugkeer is van zeer korte duur. Ruim een week later neemt een goede cliënte van Van Lanschot contact op met de bank. Ze is bezorgd en vraagt waar de directeur is gebleven. In Venlo gaan geruchten dat hij niet meer bij de bank zou werken, zo maakt ze duidelijk. De vrouw benadrukt op geen enkele wijze door de bankier te zijn benadeeld, maar voor de bank is er al reden genoeg om de afdeling Compliance in te schakelen, waarna de directeur zich weer ziek meldt. Een maand later kan hij de bank definitief vaarwel zeggen. De dame vertelt de mensen van de afdeling Compliance dat ze al vele jaren een goede bekende is van de bankdirecteur. Zij en haar inmiddels overleden echtgenoot kenden de bankdirecteur zowel zakelijk als privé en ook al voor zijn tijd bij Van Lanschot. 'Sinds jaar en dag verzorgt hij de financiële aangelegenheden van het echtpaar en was er sprake van nauwe verbondenheid en welhaast een familiale band.' De familie is niet onbemiddeld en beschikt ook over verborgen reserves. Ergens in de periode 2000/2001 adviseert hij het echtpaar 'met betrekking tot gelden die bij de Belastingdienst niet bekend waren'. Het echtpaar heeft een aanzienlijke hoeveelheid zwart geld op een rekening bij de Migros bank in Zwitserland geparkeerd staan. De bankdirecteur stelt voor om het zwarte geld bij Van Lanschot in Zwitserland onder te brengen. Dat gebeurt ook (jaren later - in 2007 - worden de gelden bij Credit Suisse neergezet). De bankier geeft aan dat hij daarbij een leidinggevende bij Van Lanschot raadpleegt, zo blijkt uit het vonnis van het Hof. Geen solo-actie dus, Van Lanschot helpt vanaf hoger niveau mee om het geld voor de Nederlandse fiscus te verbergen. Er is meer. Om de geldstromen uit de greep van de fiscus te houden, wordt gebruik gemaakt van een trustkantoor in Liechtenstein dat formeel het beheer van de rekening in handen krijgt. 'Medewerkers van Van Lanschot Zwitserland zijn vervolgens actief betrokken geweest bij het opzetten van een constructie om dat vermogen aan het zicht van de fiscus te (blijven) onttrekken.’
    'MEDEWERKERS VAN VAN LANSCHOT ZWITSERLAND ZIJN ACTIEF BETROKKEN GEWEEST OM VERMOGEN AAN HET ZICHT VAN DE FISCUS TE ONTTREKKEN'
    De gewezen bankdirecteur noemt zijn collega's met naam en toenaam. De Bossche rechters achten deze lezing aannemelijk. Van Lanschot wenst zich op dit punt ook niet inhoudelijk te verdedigen. Tegenover FTM doet de bank dat ook niet. 'Van Lanschot kon daar in het kader van deze procedure niet verder op ingaan,' laat de bank desgevraagd weten. In 2009 besluit de cliënte om gebuik te maken van de inkeerregeling van de Belastingdienst, haar echtgenoot is inmiddels overleden. De bankdirecteur begeleidt haar intensief bij dit proces. Volgens de bank zou hij haar ook met het opstellen van het testament hebben geholpen en vergezelt hij haar op reizen naar Zwitserland waar contant geld wordt opgenomen. Allemaal zaken die hij volgens de bank niet aan zijn bazen vertelt en later - dat staat vast - voor de voeten geworpen zal krijgen. Thom Beukers, de raadsman van de bankdirecteur, laat in een reactie weten dat zijn cliënt niet betrokken is geweest bij het opstellen het testament en ook geen contanten uit Zwitserland heeft opgehaald en dat Van Lanschot dit in de procedure ook niet heeft aan kunnen tonen.

    Exit op D-Day

    Het is laat in de middag van 6 juni 2011 als de bankdirecteur zijn loopbaan bij Van Lanschot terstond ziet eindigen. Hij krijgt te horen dat hij 'vele regels en richtlijnen [heeft] overschreden en op ontoelaatbare wijze privé- en zakelijke belangen [heeft] vermengd'. Van Lanschot verwijt de bankier een te intieme omgang met een klant, zo blijkt onder meer uit de beschikking van de kantonrechter in Eindhoven. Daaruit valt op te maken dat er volgens de bank sprake was 'van een belangenverstrengeling die zich in meerdere vormen heeft voorgedaan.' De bankier was gemachtigd op de bankrekening van zijn cliënte, 'deed kasopnames van die bankrekening, heeft de erfenis van de echtgenoot afgewikkeld en is als executeur testamentair alsmede in de hoedanigheid van erfgenaam, opgenomen in het testament van deze cliënte. Voorts was hij mede rekeninghouder op de bankrekening bij Credit Suisse te Zwitserland' en begeleidde hij haar 'bij reizen naar Zwitserland teneinde contant geld op te halen waarbij hij een geldelijke vergoeding had afgedwongen'. De bankdirecteur is 'verregaand betrokken geraakt bij fiscaal onbekend geld'.
    De bankdirecteur is 'verregaand betrokken geraakt bij fiscaal onbekend geld'
    Dat zijn diensten die keurige bankiers niet behoren te verrichten. Het is voor Van Lanschot een onverteerbare kwestie die volgens de directie het aanzien van de chique private bank ernstige schade kan berokkenen. Op de bankdirecteur - die dus stelt dat hij de hulp van andere Van Lanschot-bankiers heeft gehad - rustte een zware plicht omtrent 'integriteit en betrouwbaarheid' stelt de bank in de latere ontslagprocedure. Hij had een 'voorbeeldrol waardoor de schending van de bedrijfsregels hem zwaar moeten worden aangerekend'. De bankdirecteur wordt vervolgens vriendelijk verzocht het pand te verlaten. Zijn tijd bij Van Lanschot zit erop. De ontstelde bankdirecteur verzet zich hevig tegen zijn ontslag op staande voet. Hij heeft, naar zijn mening, 'geen richtlijnen van Van Lanschot overtreden en de feiten leveren geen dringende reden op die een ontslag op staande voet kunnen rechtvaardigen.' Ook stelt hij dat Van Lanschot geen deugdelijk onderzoek heeft verricht en dat er 'in onvoldoende mate' wederhoor is gepleegd. Van Lanschot heeft volgens hem 'een aanleiding met de grootste gretigheid aangegrepen om het dienstverband de doodsteek te geven'. Aanvang procedure 1.

    Floris Deckers in actie

    Al in juni/juli 2011 solliciteert de pas ontslagen bankier naar een functie bij Rabobank in Roermond-Echt. Dat doet hij succesvol: rond 9 augustus wordt hij aangenomen. De duur van het contract is 1 jaar met ingang van 1 oktober en kent een proeftijd van 2 maanden. De Rabobank heeft daarvoor kennis genomen van de omstandigheden van het ontslag van de directeur. Van Lanschot en de directeur spreken vervolgens in september af dat de bank geen mededelingen meer over zijn ex-werknemer doet. Daar houdt de bank zich niet aan, wanneer het management van de bank ter ore komt dat hun voormalige directeur bij Rabobank aan de slag is gegaan. Van Lanschot stuurt Rabobank een paar dagen later al een brief met de beschikking van de kantonrechter en onderstreept daarin dat de ontslagen bankier zich schuldig heeft gemaakt aan 'ernstige misdragingen'. Floris Deckers, de toenmalige bestuursvoorzitter van Van Lanschot, raakt persoonlijk betrokken bij de naijver. Hij pakt de telefoon en belt de baas van het centrale toezicht van Rabobank, voormalig DNB'er Rudi Kleijwegt, zo blijkt uit de getuigenverhoren. Hij vertelt Kleijwegt dat hij hoogst persoonlijk de nieuwbakken medewerker van Rabobank had ontslagen wegens ‘onacceptabele gedragingen’ en adviseert Rabobank om het dienstverband met de vroegere Van Lanschot-man te beëindigen. Hoewel de voormalige Van Lanschot-directeur zijn werk bij zijn nieuwe werkgever naar behoren doet en zijn 1-jarige contract zeer waarschijnlijk verlengd zal worden en omgezet in een contract voor onbepaalde tijd, toont de Rabo zich van zijn coöperatieve zijde en kegelt op 24 november 2011 de nieuweling na de interventie van Deckers ruggelings op de keien. Einde bancaire loopbaan. Aanvang procedure 2. Het oordeel van de rechtbank in deze procedure, eind november, was onverbiddelijk: hiermee had Van Lanschot een onrechtmatige daad begaan.

    Reactie Van Lanschot

    Van Lanschot 'verstrekt geen fiscaal onoorbare adviezen, producten of diensten aan haar cliënten,' laat de bank weten. 'Cliënten adviseren om fiscaal onoorbare transacties te doen is fiscaal onoorbaar gedrag en is dus niet toegestaan'. 'De beweringen over de vermeende "actieve betrokkenheid" en "hulp van andere VL bankiers" gaan over, of zijn afkomstig van, de ex-medewerker,' benadrukt de bank. 'Het Hof neemt deze beweringen niet zozeer over, maar acht ze “aannemelijk”. Van Lanschot kon daar in het kader van deze procedure niet verder op ingaan. Gegeven het hierboven genoemde beleid en de toepassing daarvan in dit geval door het ontslag op staande voet, is het duidelijk dat wij ons niet herkennen in de genoemde beweringen.' Ook laat de bank weten dat ze het oordeel van de rechtbank Den Bosch niet deelt en zal 'na het eindvonnis in deze zaak haar standpunt bepalen over verdere stappen'.
    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 625 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid