Eindspel Griekenland nadert ontknoping

    Deze week moet er een akkoord liggen tussen Griekenland en zijn schuldeisers – de Europese instituten en het IMF – anders is het land eind deze maand failliet. Velen verwijten de Grieken ‘luiheid’ en het niet willen nakomen van afspraken. Tijd voor enige nuancering.

    Al maandenlang steggelen de hoofdrolspelers in het Griekse drama over de vraag wat er moet gebeuren om de problemen in het land op te lossen. De Europese instituten – onder aanvoering van de Duitse bondskanselier Merkel – eisen dat de Grieken hervormen; de Griekse regering van premier Alexis Tsipras en minister van Financiën Yanis Varoufakis wil geen verdere afbraak van de Griekse economie met een ernstig aangetaste koopkracht van de burger. Zij willen dat met name de verdere verschraling van de pensioenen wordt stopgezet, dat het lage btw-tarief op elektriciteit en medicijnen gehandhaafd blijft en dat er niet verder getornd wordt aan het minimumloon. De posities liggen mijlenver uit elkaar, een compromis lijkt voorlopig nog niet in zicht.

    Geopolitieke factoren

    Toch begint de tijd te dringen en is een compromis nodig om te voorkomen dat Griekenland failliet gaat. Het land heeft tijd gekocht met het uitstellen van een aflossing van 300 miljoen euro aan het IMF door die te bundelen met een andere aflossing aan het IMF, later deze maand. Maar de spanning loopt op, overal: van de financiële markten tot Washington, zoals blijkt uit het ‘advies’ van de Amerikaanse president Obama – tijdens de G-7 top afgelopen weekend – aan Merkel om Griekenland koste wat het kost ‘in de euro te houden’. Ofschoon de VS het omwille van de politiek publiekelijk niet te hard van de daken zal schreeuwen wil het dat Griekenland lid blijft van de NAVO en de EU. Dit wil de VS om geopolitieke redenen en daarom mag Griekenland de eurozone niet verlaten [dat zou namelijk ook een vertrek uit de EU betekenen, JW.]. De Amerikanen hebben makkelijk praten: de rekening van het handhaven van Griekenland in de eurozone komt op het bordje van de (Noord-)Europese belastingbetaler terecht, want vriend en vijand zijn het erover eens, dat het landje aan de Egeïsche zee nimmer zijn gigantische schuldenberg kan terugbetalen. Ook al hervormen ze tot sint-juttemis.
    Een Grexit wordt om politieke redenen verboden door Uncle Sam
    Een Grexit wordt dus om politieke redenen verboden door Uncle Sam. Dat brengt me op de rol die het Internationale Monetaire Fonds (IMF) speelt in dit Griekse drama. Hierbij wil ik graag verwijzen naar een vernietigend artikel in The Telegraph van de bekende financieel journalist Ambrose Evans-Pritchard van 5 juni jongstleden. Hierin stelt hij dat het IMF een serieus geloofwaardigheidsprobleem heeft. Het IMF wordt geacht landen te helpen bij hun financiële problemen, maar vijf jaar eurocrises hebben geleerd, dat het doel niet was om het land te redden, maar de (Noord-)Europese banken en de euro als gemeenschapsmunt. Eerder al verzetten verschillende IMF-mensen zich tegen deze onaanvaardbare politieke rol van het IMF, zoals ik ook in mijn boek Het Eurobedrog heb laten zien. Maar het Fonds – onder leiding van de in eigen land van fraude verdachte Française Christine Lagarde – is gezwicht voor de politieke druk uit Brussel en - vermoedelijk - ook Washington en is doorgegaan met het redden van banken en het Europese monetaire politieke prestigeproject, de euro.

    Leugens trojka

    Als ik Griek was zou ik me behoorlijk in het pak genaaid voelen. Waarom? Omdat de trojka liegt, nu al vijf jaar, en doorgaat met liegen. Zij vertelden de Grieken in 2010: jullie moeten in de euro blijven, want dat is beter voor jullie. De krimp van de Griekse economie zou ten hoogste slechts 2,6 procent zijn, zo voorspelde de trojka toen, waarna er heel snel herstel zou volgen. Maar er klopte niets van die voorspelling: de Griekse economie is sedert 2010 28 procent gekrompen, de werkloosheid bedraagt ruim een kwart van de beroepsbevolking en onder de jeugd tot 25 jaar zelfs méér dan de helft. Grote delen van de bevolking – waaronder kinderen en ouden van dagen – hebben geen toegang tot basale medische voorzieningen. De jonge intelligentsia verlaat massaal het land, daarmee toekomstig herstel bemoeilijkend. Het werd er dus niet beter op voor de Grieken, maar slechter. En nu de banken de grootste risico’s hebben afgewenteld op de (Noord-) Europese belastingbetaler zou een Grexit niet langer ‘onbespreekbaar’ zijn, aldus onder meer de Duitse minister van Financiën, Wolfgang – das schlimmste ist vorbei – Schäuble.
    Elk weldenkend mens begrijpt dat een strenge bezuinigingspolitiek in een krimpende economie geen herstel brengt
    Elk weldenkend mens met enige kennis van zaken en enig gezond verstand, begrijpt dat een strenge bezuinigingspolitiek in een krimpende economie geen herstel brengt, maar verdere achteruitgang. Toch gaan de Europese instituten – zoals de trojka momenteel genoemd wordt - ermee door. Omdat Uncle Sam het wil en om het politieke prestige project van de euro te redden. Waanzin. Uncle Sam wil ook dat het vrijhandelsverdrag TTIP versneld wordt ingevoerd: nog tijdens de ambtsperiode van Obama, die eindigt in november volgend jaar. Zo bleek na afloop van de G-7 van afgelopen weekend.

    EU braaf aan 't lijntje

    Waarom deze haast? Wat er bekend is over dit verdrag, waarvan de onderhandelingen zich grotendeels achter gesloten deuren afspelen, voorspelt weinig goeds voor het Europese mkb, toch bij monde van Commissie voorzitter Juncker één van de speerpunten van zijn beleid. Hij wil zelfs 315 miljard euro uittrekken om dat Europese mkb aan te zwengelen. Het lijkt er op, dat de EU aan de leiband loopt van de VS en de multinationals. Ook MEP (Member of the European Parliament) Dan Hannan verklaarde recent in Buitenhof, dat de Europese Interne Markt wordt gedomineerd door een woud aan Europese regelgeving, waaraan alleen multinationals gemakkelijk kunnen voldoen. Voor het mkb is het de dood in de pot. Maar Juncker cum suis willen juist het mkb versterken. Eurologica? En ook de voormalige economische rechterhand van Juncker’s voorganger Barosso, Philip Legrain, sprak zich recent in Buitenhof in klare taal uit over de motieven van de trojka. Hij zei daarover onder meer dat die motieven ‘cannot be trusted’. Maar toegeven dat men fout zit durft de trojka niet, want dat zou gezichtsverlies betekenen en dus de machtspositie ervan aantasten, aldus Legrain. Hij noemde de eurozone een ‘disasterzone’, die het gehele Europese project bedreigt. Al eerder noemde de buitenlandadviseur van de Franse regering, François Heisbourg, de euro ‘de kanker van Europa’, daarmee een bedreiging vormend voor de EU als geheel. Hij verklaarde zich bereid om de euro op te offeren om Europa te redden.

    Bedenkelijke rol IMF

    Terug naar Evans-Pritchard. In dat hierboven genoemde artikel zei hij namelijk nóg iets belangrijks, daarbij de gewezen IMF-bewindvoerder van Ierland citerend. Evans-Pritchard wees er op, dat het gebruikelijke IMF-programma hervormingen altijd vergezeld laat gaan met schuldreductie en monetaire devaluatie van de nationale munt. In Griekenland is die succesvolle IMF-formule niet toegepast. Wél drastische bezuinigingen, maar geen schuldreductie; het land koerst af op een staatsschuld van 200 procent van haar BBP. En monetaire devaluatie kan niet, omdat Griekenland opgesloten zit in de eurogevangenis. Het land kan monetair geen kant uit. Pritchard citeerde voormalig IMF-bewindvoerder Ashoka Mody: 'Everything that we have learned over the last five years is that it is stunningly bad economics to enforce austerity on a country when it is in a deflationary cycle. Trauma patients have to heal their wounds before they can train for the 10km. I am frankly shocked that we are even having a discussion about raising VAT at all in these circumstances. We have just seen a premature rise in VAT knock the wind out of a country as strong as Japan. Syriza should recruit the IMF’s research department to be their spokesman because they are saying almost exactly the same thing as Syriza on the economics of this. The entire strategy of the creditors is wrong and the longer this goes on, the more is its going to cost them.' Met andere woorden: dat wat de partij van Tsipras en Varoufakis wil, bepleit het IMF eigenlijk ook. Ziedaar de hypocrisie van de Europese technocraten. Ik durf - evenals het Rode Kruis - de houding van deze technocraten zelfs een misdaad tegen de menselijkheid te noemen.
    Ik durf - evenals het rode kruis - de houding van deze technocraten zelfs een misdaad tegen de menselijkheid te noemen
    Onder het mom van ‘noodzakelijke hervormingen’ wordt een soeverein land met haar burgerbevolking geofferd op het altaar van een politieke euro-ideologie en geopolitieke spelletjes. Politiek ideologische overwegingen zouden nimmer een reden mogen zijn om een humanitaire ramp - zoals zich die nu in Griekenland voltrekt - in stand te houden. Het druist ook volstrekt in tegen de – op papier - zo vurig gekoesterde Europese Waarden. Wat stellen die ‘Waarden’ nog voor als ze met voeten getreden worden? – zoals niet alleen het geval is in Griekenland, maar ook in Portugal, Spanje, Ierland en delen van Italië.

    Versterking instituties

    Wat Griekenland nodig heeft is een versterking van zijn instituties (belastinginning, kadaster op orde, minder bureaucratische regels, minder bescherming van bepaalde beroepsgroepen, enzoverder). Maar dat vergt tijd en draagvlak onder de bevolking. Het enige wat de trojka de afgelopen vijf jaar in Griekenland heeft gedaan is het geld van de banken veilig stellen en de economie kapot maken, met massale werkloosheid en bittere armoede die daar nu eenmaal het gevolg van zijn. Het resultaat is een humanitaire ramp. Ja, het opzetten van betere instituties in Griekenland is bittere noodzaak. Maar daar is behalve tijd ook draagvlak onder de bevolking voor nodig. Dat doe je niet door die bevolking eerst in het verderf te storten. En een massale braindrain op gang te brengen, waarmee het intellectuele kapitaal dat nodig is om de economie weer op te bouwen, uit het land verdwijnt. Het trojka-beleid faalt op alle fronten. Ambrose Evans-Pritchard formuleerde het als volgt: ‘Leadership failed. The West disgraced itself. No wonder Asia is now going its own way with a rival set of bodies’. In een twitterdiscussie naar aanleiding van zijn artikel antwoordde hij: [embed]https://twitter.com/AmbroseEP/status/606834484877631488[/embed] ‘Clowns’ noemde hij de trojka en ‘een gevaar voor de wereld’. I could’t agree more. Ik zou er nog aan toe willen voegen: Amerikanen begrijpen Europa niet.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jean Wanningen

    Gevolgd door 230 leden

    Jean Wanningen (Weert, 1957) is een veelkleurige persoonlijkheid. Ging na ‘verkeerde’ studies bij een gerenommeerde investmen...

    Volg Jean Wanningen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren