End of an era: de zilverprijs

    Het aftellen is begonnen. Op 14 augustus valt het doek voor de London Silver Market Fixing. Het systeem heeft 117 jaar de tand des tijds doorstaan, maar kwam onder vuur te liggen vanwege mogelijke manipulatie.

    Sinds 1897 wordt de zilverprijs dagelijks vastgesteld in Londen, maar op 14 augustus komt daar een einde aan. Na 117 jaar valt het doek voor de London Silver Market Fixing. Het wordt een stormachtig afscheid dat gepaard gaat met rechtszaken en een onderzoek naar manipulatie van de zilverprijs. Eind negentiende eeuw kwamen bedrijven bijeen in coffeeshops om zilver te kopen en verkopen. Ze besloten vanaf dat moment om gezamenlijk eenmaal per dag de zilverprijs te bepalen om het verhandelen makkelijker te maken. Het systeem evolueerde van dagelijks overleg door bankiers naar een telefonische vaststelling van de zilverprijs. De prijs wordt onder meer gebruikt door juweliers en mijnbouwers om hun zilver mee te kopen en verkopen. De zilverprijs wordt dagelijks vastgesteld door een driekoppig bankenpanel bestaande uit Deutsche Bank, HSBC en Bank of Nova Scotia. Ieder jaar neemt een van de drie banken het voorzitterschap op zich en belt elke werkdag om 12:00 met zijn medepanelleden. De banken geven de prijzen waartegen zij of hun cliënten zilver willen kopen of verkopen. Gedurende dit overleg stellen de banken de prijs bij totdat er overeenstemming wordt bereikt. Op dat moment is de zilverprijs van die dag ‘fixed’ op de markt met een omvang van zo'n 5 biljoen dollar.

    Fraudegevoelig systeem

    Een potentieel fraudegevoelig systeem. Vanwege de kleine omvang van het panel, is de invloed van iedere bank relatief groot. Op deze manier kan de ‘fix’ in het eigen voordeel gestuurd worden of kunnen banken samenwerken om een gunstige prijs te bepalen. Zo beweert ook de Amerikaan J. Scott Nicholson, die namens een groep investeerders een rechtszaak is begonnen tegen de drie panelleden Deutsche Bank, HSBC en Bank of Nova Scotia. Volgens de aanklager hebben de banken doelbewust de prijs van zilver hebben gemanipuleerd om hier zelf van te kunnen profiteren. ‘Het extreme niveau van geheimhouding creëert een voedingsbodem voor manipulatie’, aldus Nicholson. De banken zouden ‘een sterke financiële prikkel hebben om posities in te nemen in zowel fysiek zilver als zilverderivaten voorafgaand aan de bekendmaking van de zilverfix, waardoor ze grote, illegale winsten kunnen behalen.’

    Deutsche Bank stapt uit het panel

    Sinds het Liborschandaal zijn de toezichthouders gespitst op het blootleggen en stoppen van de manipulatie van prijzen van financiële producten. Handelaren van Deutsche Bank, HSBC en Rabobank bleken jarenlang doelbewust de Libor- en Euriborrente te hebben gemanipuleerd om zo winst te kunnen maken op producten die gekoppeld waren aan deze rentestanden. Talloze boetes volgden. Zo kreeg Deutsche Bank een boete van 725 miljoen dollar van de Europese Commissie, moest UBS 1,5 miljard dollar betalen en trof Rabobank een schikking voor 774 miljoen euro. Op dit moment lopen er onderzoeken naar mogelijke fraude rondom de handel in valuta en grondstoffen. Ook de prijsbepaling van goud en zilver kwam onder vuur te liggen. In 2013 begon de Britse toezichthouder een onderzoek naar de manipulatie van de goudprijs. De toenemende kritiek was reden voor Deutsche Bank om haar lidmaatschap van het goudpanel én van het zilver panel op te zeggen. Maar nadat Deutsche Bank besloot het zilverpanel te verlaten omdat zowel Duitse als Britse toezichthouders aangekondigd hadden onderzoeken te starten naar mogelijke manipulatie, was het systeem met slechts twee banken niet langer levensvatbaar. Er kon geen vervanger gevonden worden en op 14 augustus zal het na 117 jaar vervangen worden door een elektronisch handelsplatform. Ook London Gold Market Fixing, dat tweemaal daags de goudprijs vaststelt, heeft door een het vertrek van Deutsche Bank een lid minder. De vier resterende banken -HSBC, Bank of Nova Scotia, Barclays en Société Générale - hebben naar aanleiding daarvan ook aangegeven op zoek te gaan naar een alternatief systeem.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 219 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren