'Erkentelijkheid' voor 5 jaar SNS PF-wanbeleid

4 Connecties

Onderwerpen

Ruud de wit Dijk

Organisaties

SNS

Werkvelden

Vastgoed

CEO Jaap van Dijk is 'erkentelijk' via de voordeur vertrokken bij SNS Property Finance. Columnist Ruud de Wit is hem echter bar weinig erkentelijk en heeft meer vertrouwen in opvolger Hans Copier.

Jaap van Dijk: ‘Toen ik op 1 april 2008 begon bij SNS PF verkeerde de vastgoedsector nog in een ontkenningsfase. Ik herinner me een ontmoeting uit de begintijd met Rudy Stroink van TCN. Hij waarschuwde toen al voor een crisis en gebruikte de ironische zin: ‘Denial is not a river in Egypt’. Die zin gebruiken wij intern bij SNS PF in voorkomende gevallen nog steeds. Als ik terugkijk op mijn loopbaan bij SNS PF tot nu toe, kun je stellen dat wij vrij snel op de crisisdreiging hebben gereageerd. In feite is de crisis al begonnen in de zomer van 2007, maar werd hard voelbaar door de val van Lehman Brothers in september 2008. Toen was het ook duidelijk dat het hier om een ernstige systeemcrisis ging. Binnen een jaar na de val van Lehman Brothers is er bij SNS Reaal en binnen SNSPF al een begin gemaakt om het roer helemaal om te gooien. Ik ben van mening dat we daarmee niet te laat zijn geweest, zeker niet vergeleken met veel andere financiële instellingen en dat we daardoor verdergaande schade hebben voorkomen.’   Dit is een letterlijk citaat uit een interview, dat ik in december 2010 had met Jaap van Dijk en dat staat afgedrukt in het januari-nummer 2010 van Vastgoedmarkt.  Het interview eindigde met de zin: ‘En wat de portefeuille van SNS PF betreft, die zullen we zo netjes en effectief mogelijk tot een einde brengen.’ Ruim een jaar later stond er in hetzelfde tijdschrift een interview met Jaap van Dijk en Jan van Haarlem (de chief sales officer van SNS Bank Zakelijk) met als kop: ‘De jongens worden nu van de mannen gescheiden’. Van Dijk: ‘Ik vind dat we met het verminderen van onze uitstaande portefeuilles met in totaal 3 miljard euro, dus zowel die van SNS Bank Zakelijk als die van PF, een goed jaar hebben neergezet in een moeilijke markt. Wij zijn dus zeer tevreden over het tempo van de saldoreductie. (-) Maar we liggen op schema.  Vanaf het begin geven we aan drie tot vijf jaar nodig te hebben om PF tot nul te reduceren.’  

Erkentelijkheid voor vijf jaar wanbeleid!?

Een week geleden bracht de Telegraaf een artikel over het vertrek van Van Dijk bij SNS Property Finance: ‘De beschadigde bestuursvoorzitter Jaap van Dijk vertrekt bij Property Finance, de noodlijdende vastgoedpoot van SNS Reaal. Van Dijk is omstreden, omdat hij signalen over gesjoemel met declaraties en andere malversaties op de burelen van Property Finance zou hebben genegeerd. Die fraude leidde begin dit jaar tot een reeks van invallen en arrestaties. Uiteindelijk moesten zeventien Property Finance-medewerkers, onder wie hoofdverdachte Buck G(roenhof! rdw), het veld ruimen. Het verwijt aan Van Dijk is dat hij Buck G. te lang de hand boven het hoofd zou hebben gehouden, zo melden bronnen rond Property Finance.’ Aardig was dat ik in het bericht werd geciteerd en wel uit een blog van afgelopen jaar: ‘Vastgoedadviseur en oud-hoofdredacteur Ruud de Wit van het vakblad Vastgoedmarkt schreef eerder verbaasd te zijn dat Van Dijk na de nationalisatie van SNS Reaal mocht blijven zitten, terwijl zijn bazen, onder wie ceo Ronald Latenstein, wel het veld moesten ruimen.’ Mijn verbazing is er sinds vorig jaar niet minder op geworden. Zeker niet omdat de genationaliseerde bankverzekeraar SNS Reaal een persbericht rondstuurde naar aanleiding van het bericht in de Telegraaf. Daarin staat dat Van Dijk blijkbaar nog steeds niet wordt afgerekend op een vijf jaar durende wanbeleid bij de vastgoedfinancieringsportefeuille van SNS Property Finance. Want hij krijgt bij de staatsbank gewoon een nieuwe functie en ‘gaat nu bij SNS Reaal het herstructureringsplan voor de Europese Commissie voorbereiden en uitvoeren.’ En: ‘Sinds 1 januari 2010 heeft Jaap van Dijk leiding gegeven aan SNS Property Finance. Ondanks zeer moeilijke omstandigheden heeft de organisatie haar portefeuille in die periode aanzienlijk weten af te bouwen en ik ben hem erkentelijk voor de rol die hij hierin heeft gehad’, voegde Gerard van Olphen, voorzitter van de Raad van Bestuur van SNS Reaal nog aan het persbericht toe. Erkentelijkheid? Waarvoor vraag je je dan toch af? Voor vijf jaren heel weinig doen en veel signalen negeren?  

Prototype van een falende bestuurder

Laat ik vooropstellen dat ik nooit een verhaal of gerucht heb vernomen, dat Jaap van Dijk corrupt zou zijn, gefraudeerd zou hebben of bewust heeft toegelaten dat er frauduleus gehandeld werd. Wel vind ik hem het prototype van een falende bestuurder, die ook een meester is om ermee weg te komen. Bijna vijf jaar is hij nadrukkelijk betrokken geweest bij het wel – en vooral het wee – van een vastgoedfinancieringsportefeuille met als uiteindelijke resultaat een afschrijving en verlies voor de Nederlandse staat van bijna 3 miljard euro. Niet mis voor iemand die dan ook zei dat hij geen verstand van vastgoed had. Van Dijk was eerst als CFO bij de SNS PF portefeuille betrokken. Vanaf 2010 werd hij CEO na het vertrek van de dure, mede door hem aangestelde dure interimmer Coen van der Bijl,  die niets, maar dan ook niets heeft opgelost aan de grote problemen met de portefeuille. Van Dijk heeft feitelijk de problemen in de portefeuille steeds gebagatelliseerd en was ook veel te optimistisch over een mogelijke uitweg. Lees er mijn interviews met hem in de Vastgoedmarkt maar op na. Van Dijk is verder medeverantwoordelijk voor de aanstelling van de nu van fraude verdachte Buck Groenhof als chief operating officer (COO) en heeft stelselmatig signalen van binnen- en buitenaf genegeerd dat er het nodige mis was met Groenhof en diens entourage. Van Dijk was ook eindverantwoordelijk voor de merkwaardige constructie uit 2011, waarbij Reggeborgh, het vastgoedvehikel van Dik Wessels, werd binnengehaald als adviseur en strategische samenwerkingspartner. Het was een stap die door de vastgoedbranche als onbegrijpelijk en ook onwenselijk werd aangemerkt, en die er toe heeft geleid dat het zwaar verliesgevende The Wall-winkelcentrum in Utrecht van de inmiddels failliete Roger Lips bij Reggeborgh terecht kwam, waarbij SNS PF wel voor de zware verliezen opdraaide.  

Old boys network

Waar ik me als burger bij Van Dijk (en hij is beslist niet de enige) zo enorm aan irriteer, is dat leidinggevende personen - die aantoonbaar hebben gefaald bij het signaleren van problemen en het uitvoeren en oplossen van zaken waarvoor ze zijn aangetrokken - toch heel vaak kunnen blijven zitten. Met behoud van hun meer dan uitstekende salarissen en extra’s. Dat is des te schrijnender, omdat Van Dijk wel tientallen andere SNS PF-medewerkers naar huis heeft gestuurd, die er niet zo goed zijn afgekomen. Dus zonder een andere baan binnen het concern en ongetwijfeld zonder het behoud van een riant salaris. Als Jaap van Dijk echt een kerel was geweest dan had hij zelf de consequenties getrokken uit zijn jarenlang falend beleid en bestuur. In plaats van ervoor te zorgen dat zijn vroegere vriendjes binnen het Ministerie van Financiën hem een uiterst plezante uitweg boden. De afgelopen dagen kreeg ik dan ook  van een aantal vooraanstaande ex-SNS’ers het wrange commentaar dat de zaak-Van Dijk laat zien dat het old boys netwerk nog steeds intact is. Iemand noemde Van Dijk een prachtig voorbeeld van ‘ziende blind en horende doof’.  

Over opvolger Hans Copier

De afgelopen weken circuleerden er overigens al geruchten dat er een machtswisseling bij SNS PF op komst was. Eerst was er sprake van een pitch waarin zes vooraanstaande binnen- en buitenlandse asset managers werd gevraagd wat er volgens hen met de geplaagde vastgoedfinancieringsportefeuille van SNS PF moest gebeuren. Vervolgens circuleerden de namen van Martin Verwoerd (ex-IPMMC) en zelfs die van Peter Noordanus, de burgemeester van Tilburg. Dat Hans Copier uiteindelijk is gekozen als de man die een oplossing moet aandragen, is voor de afwisseling nu eens een positief signaal. Copier is geen makkelijke man, is ook niet voor niets vertrokken bij CBRE Investors en er kunnen best vraagtekens worden geplaatst bij ‘zijn’ aankoop eind 2007 van de KFN-portefeuille door ING REIM. Een aankoop die ING REIM, ABP en later CRBE Investors zeker 350 miljoen euro heeft gekost, zijnde ongeveer eenderde van het bedrag waarop die kantorenportefeuille toen werd gekocht.  

Harde vastgoedman

Maar Copier heeft wel verstand van vastgoed, staat bekend als onkreukbaar, is een uitstekend netwerker en heeft ook als voorzitter van de IVBN een duidelijk governance-beleid gevoerd. Makkelijk zal zijn taak niet zijn, maar veel verliezen kan hij ook niet. De recente afschrijving op de portefeuille met een kleine 1 miljard euro was al eerder aangekondigd en gezien de overheidsvoorzieningen op de portefeuille, kan Copier vooralsnog ruimschoots uit de voeten, zonder dat hij te maken krijgt met al te veel lastige vragen. Ik ken Copier ook als een harde vastgoedman, in de zin dat hij ingrijpende stappen die noodzakelijk zijn, niet uit de weg gaat. Die hardheid zal hij nodig hebben. Als Van Dijk de afgelopen vijf jaar die helderheid en hardheid aan de dag had gelegd, en met durf en daadkracht bovenop de SNS PF-portefeuille was gaan zitten, dan was zeker een deel van de huidige ellende te voorkomen geweest. En dan had hij ook de erkentelijkheid, die hem nu gratuit in de schoot is geworpen, echt verdiend.
Ruud de Wit
Ruud de Wit
Gevolgd door 10 leden