De woekerpolisaffaire

De woekerpolisaffaire is waarschijnlijk het grootste financiële schandaal uit de Nederlandse geschiedenis. Decennia lang werden miljoenen burgers willens en wetens door (levens)verzekeraars misleid en benadeeld met zogenoemde beleggingsverzekeringen die we sinds 2006 beter kennen als woekerpolissen. Journalisten Jan Hein Strop en Eric Smit volgen de woekerpolisaffaire al vanaf het moment dat die uitbrak. In 2011 publiceerde Smit met de tot inkeer gekomen tussenpersoon René Graafsma het zelfhulpboek Woekerpolis, hoe kom ik er vanaf? Het boek diende in 2011 als 'lesmateriaal' voor Kamerleden, maar die toonden zich niet de beste leerlingen. Graafsma en Smit riepen eind 2011 in een open brief in de Volkskrant de Kamer nog op om in actie te komen, maar dat mocht niet baten, de politiek wendde het hoofd af. De lobby van de verzekeraars en DNB had en heeft veel invloed in Den Haag. Het ministerie van Financiën heeft in deze kwestie vooral oog voor de belangen van de internationaal opererende verzekeraars, niet voor de belangen van burgers. De ellende met de beleggingsverzekeringen werd in 1994 al door experts voorzien. De overheid greep niet in en twintig jaar later - en vele tientallen miljarden euro aan schade verder - bevindt de inhoudelijke kennis van onze volksvertegenwoordigers zich nog steeds op een bedroevend laag niveau en laten zij zich nog steeds leiden door de belangen van de financiële sector.

Hoewel de wereld om ons heen al jaren verschijnselen van woekerpolisvermoeidheid vertoont, zal Follow the Money deze affaire blijven volgen.

28 Artikelen

Exporteert Aegon woekerpolissen?

Wat Aegon in Nederland niet meer lukt, blijkt in het buitenland nog prima te gaan: zeer hoge winstmarges rekenen.

De woekerpolisaffaire heeft niet alleen een verwoestende uitwerking gehad op miljoenen Nederlandse burgers, de levensverzekeraars zelf hebben ook grote schade geleden. Niet alleen verspeelde ze hun belangrijkste bezit - het vertrouwen van de klant - maar spoelden hun winstmarges mede dankzij de invoering van het banksparen, langzaam maar zeker door de afvoer. De Nederlandsche Bank waarschuwde mede daarom al enkele malen dat Nederlandse levensverzekeraars hun businessmodel moeten bijstellen, willen ze in de toekomst kunnen overleven. Een vernietigende scenario-analyse van Atos Consultancy eerder dit jaar, gaf ook al aan dat de verzekeraars moeilijke tijden tegemoet gaan.

Woekermarges?

Toch waren de cijfers van Aegon over 2010 - een nettowinst van 1,8 miljard euro - allerminst teleurstellend en ook de laatste kwartalen presteert het bedrijf behoorlijk goed, hoewel de recente kwartaalcijfers door analisten niet juichend werden ontvangen.

Beurscommentator Hans de Geus van RTLZ had vorige week de cijfers van verzekeraar Aegon er maar eens bij gepakt. De Geus had in een eerdere column al eens iets geroepen over groeimarkten van Aegon, hij wilde nu wel eens weten welke de verzekeraar Aegon in het buitenland maakt. Aegon deed niet moeilijk en stuurde hem een verslag (embedded value 2010) waar de commerciële marges volgens woordvoerder Dick Schiethart uit konden worden afgeleid. De Geus schrok van wat hij zag.

In het verslag wordt de 'embedded value' van de verzekeraar over 2010 inzichtelijk geprensenteerd. De embedded value is de toekomstige waarde die Aegon toerekent aan de in 2010 afgesloten polissen. Een optelsom dus van verwachtingen over premies, kosten, sterftecijfers, interest etc. De embedded value is HET criterium voor de waarde van een verzekeraar.
Uit het verslag kan worden opgemaakt dat Aegon tegenwoordig de beste marges maakt in de "nieuwe markten" in Azië, centraal- en oostelijk Europa. In Nederland zijn de marges met de komst van het banksparen in 2008 aan het wegsmelten, weten we al langer. Dat blijkt ook uit het verslag. De Internal Rate of Return (IRR) is volgens Aegon een correcte indicatie van de commerciële marges die het bedrijf rekent. In Nederland is de IRR van de in 2010 verkochte polissen 14,1 procent. Dat is iets meer dan in de grootste markt voor Aegon, de Verenigde Staten waar de nieuwe verzekeringsproducten van Aegon een IRR van 12,9 procent hebben. In Groot-Brittannië, een andere belangrijke afzetmarkt, komt de IRR niet hoger dan 11,2 procent.

 


Cijfers IRR Aegon in laatste kolom (klik om te vergroten)


In de "nieuwe markten" waar Aegon actief is, is het aanzienlijk beter gesteld met de winstmarges, zo blijkt. In Centraal en Oost Europa is de gemiddelde IRR 26,5 procent. Bijna honderd procent hoger dan in Nederland. Maar vooral in Frankrijk en Spanje wordt met een IRR van 46 procent goed zaken gedaan. Daar is vooral de - overigens kleiner wordende - Spaanse markt verantwoordelijk voor. Daar wordt een IRR van boven de 50 procent gerealiseerd. Woekermarges?

"Legt Aegon in andere landen, andere criteria aan voor wat een redelijke marge is?", vraagt De Geus zich dan ook af. "En valt dat nog altijd te rijmen met het moreel kompas waarvan Aegon ons met een campagne als 'eerlijk over....' wil overtuigen? Of bekijkt men simpelweg per land wat wat het maximaal haalbare is in die betreffende concurrentiële omgeving ?  Dat zou dan wel een erg cynische toepassing zijn van Aegon's slogan 'Local Knowledge, Global Power'..."

In een reactie laat woordvoerder Schiethart aan FTM weten dat de IRR "slechts" een "prognose" is van de marges die Aegon denkt te kunnen gaan maken. "Het zijn nog niet de feitelijke marges", zegt hij. "De risico's zullen nog invloed hebben op de uiteindelijke cijfers".

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Eric Smit

Gevolgd door 3636 leden

Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Dit artikel zit in het dossier

De woekerpolisaffaire

Gevolgd door 165 leden

De woekerpolisaffaire is waarschijnlijk het grootste financiële schandaal uit de Nederlandse geschiedenis. Decennia lang werd...

Volg dossier