Beeld © Berlinda van Dam

Klokkenluider: Partner EY spande mogelijk samen met branchegenoot Accenture

5 Connecties

Relaties

Klokkenluiders accenture

Personen

Coen Boogaart

Organisaties

Van Doorne EY
12 Bijdragen

Accountantskantoor EY liet onderzoek doen naar een mogelijk strafbare schending van mededingingsregels door een partner. Deze zou de ‘pipeline en strategie van EY’ hebben gedeeld met branchegenoot Accenture. Dat blijkt uit gespreksverslagen, ingebracht in een kort geding tussen EY en een voormalige partner. Die verslagen, in handen van Follow the Money, geven ook een ontluisterende kijk op hoe EY is omgegaan met een klokkenluidersmelding.

‘Wouter, ik ga je helemaal kapot maken!’ Partner X van EY (voorheen Ernst & Young) is duidelijk woedend als zijn ondergeschikte, collega-partner Wouter van Gelderen, hem aanspreekt op het delen van de ‘pipeline en strategie’ van EY met een concurrent, het grote organisatie-adviesbureau Accenture (voorheen Arthur Andersen). 

Wat Partner X beoogt met dit contact, is niet duidelijk. Maar dubieus is het wel: prijsafspraken maken of samenspannen om meer marktmacht te verwerven, is streng verboden en wordt bestraft met hoge boetes. Er is zelfs een aparte toezichthouder voor: de Autoriteit Consument en Markt.  

De melding van Van Gelderen over het incident bij hogergeplaatsten in de organisatie zorgt dan ook voor onrust bij het accountantskantoor. ‘We kunnen toch niet hebben dat [...] wij straks een enorme boete krijgen,’ stelt hoofd juridische zaken Nicole Evers in maart 2020 tijdens een telefoongesprek met Van Gelderen en Coen Boogaart, voormalig topman van EY Nederland.

De onrust sijpelt door naar de hogere echelons van EY, een van ’s werelds vier grote accountantskantoren, de big four. De kwestie is ook voorgelegd aan Hervé Labaude, global deputy general counsel (plaatsvervangend hoofd juridische zaken wereldwijd) van EY, die in 2020 nog betrokken was bij een uit de hand gelopen klokkenluiderszaak bij het EY-kantoor in Dubai. Labaude heeft, zo vertelt Evers in het telefoongesprek van maart 2020 met Van Gelderen, gezegd dat de ‘mededingingsrechtelijke componenten’ ‘heel serieus’ zijn.

Hoger in de pikorde

Nadat Van Gelderen melding had gemaakt van het contact met Accenture, ontspoort de arbeidsrelatie met Partner X. Die staat hoger in de pikorde, Van Gelderen rapporteert al een jaar mede aan hem. Partner X zorgt ervoor dat Van Gelderens beoordeling gaat van goed (een ‘2’) naar ‘voldoet niet aan de verwachtingen’ (een ‘1’). 

Een 1 is niet alleen een knauw voor de beroepseer van een partner, het heeft ook financiële gevolgen, namelijk een korting van 10 procent op zijn maandelijkse remuneratie van rond de 45.000 euro. Verbolgen maakt Van Gelderen bij de hogergeplaatsten in het bedrijf melding van harassment (intimidatie) door Partner X.

Daarbij meldt Van Gelderen dat een ander de zaak rond het delen van informatie verder moet uitzoeken. Van Gelderen wil vertellen wat hij heeft gezien en gehoord, maar beoordelen hoe ernstig dat is, kan hij niet: ‘Ik ben geen jurist.’ Hij deelt de EY-top mee liever geen klokkenluider te willen zijn. ‘Ik weet hoe het klokkenluiders vaak vergaat, daar zit ik helemaal niet op te wachten,’ vertelde Van Gelderen drie weken geleden aan Follow the Money. 

Dispuut gekoppeld aan antitrustzaak

Dat mogelijk sprake is van een antitrustzaak met Accenture, blijkt onder andere uit twee transcripties van telefoongesprekken die zijn ingebracht in een kort geding, dat drie weken geleden plaats vond tussen Van Gelderen en EY. Een conference call van 31 maart 2020 met oud-ceo Coen Boogaart van EY Nederland, Van Gelderen en Evers is uitgewerkt. De tweede transcriptie geeft een telefoongesprek weer tussen Van Gelderen en Boogaart, zonder Evers, gedateerd op 7 april 2020. 

In de eerste transcriptie valt te lezen dat Boogaart en Evers in eerste instantie meer duidelijkheid verlangen over de mogelijke mededingingsrechtelijke kwestie. ‘Als sprake is van een inbreuk op het mededingingsrecht dan moeten we dat als organisatie onderzoeken,’ stelt Evers in het gesprek.

Als Van Gelderen zijn bezwaar tegen zijn 1 voortzet, móét hij met de billen bloot over de mededingingszaak

Voortdurend koppelen Boogaart en Evers de antitrustzaak aan het dispuut van Van Gelderen over zijn beoordeling. In beide gesprekken probeert Van Gelderen de twee zaken uit elkaar te trekken. Van antitrustwetgeving heeft hij geen verstand, hij wil enkel dat zijn beoordeling weer wordt zoals die was: een 2. Merkwaardig genoeg zijn volgens Evers en Boogaart de twee kwesties onlosmakelijk verbonden. Als Van Gelderen zijn bezwaar tegen zijn 1 voortzet, móét hij met de billen bloot over de mededingingszaak.

In het tweede gesprek tussen Van Gelderen en topman Boogaart (zonder Evers) op 7 april 2020, stelt Boogaart in eerste instantie opnieuw dat Van Gelderen de antitrustzaak uit de doeken moet doen, als ware het een soort burgerplicht. Van Gelderen voelt daar niet voor. Liever ziet hij zijn 1 uitgegumd. De mededingingszaak moet iemand anders oppakken. 

Boogaart houdt vast aan de koppeling en dringt er vervolgens bij Van Gelderen op aan dat hij Evers belt. Hij moet haar dan maar zeggen dat het beter is de gehele kwestie te ‘de-escaleren’ door de gehele melding, inclusief het bezwaar tegen zijn 1 in te slikken. Dan hoeft Van Gelderen ook geen klokkenluider meer te zijn, laat Boogaart doorschemeren (zie kader).

Woord voor woord

Een fragment uit het telefoongesprek tussen Wouter van Gelderen en toenmalig EY-topman Coen Boogaart van 7 april 2020: 

Van Gelderen: ‘Coen, de feitelijke situatie en de volgtijdelijkheid is heel simpel. In die meeting in september heeft [Partner X] meegedeeld dat hij de pipeline en strategie van EY gedeeld heeft met Accenture. Op dat moment heb ik hem daarop aangesproken. Het ging immers om een pipeline die serieus geld was. Op dat moment heeft [Partner X] besloten mij van initiatieven in Nederland af te halen.’

Boogaart: ‘Dus je zegt dat er wel degelijk oorzakelijk verband ligt tussen de beschuldigingen die je deed richting [Partner X] en het gedrag van [Partner X]. Ik koppel de twee aan elkaar. Ik denk dat het gewoon uitgezocht moet worden. Wat denk je dat [je] zelf het beste kunt doen? Je hebt er zelf over nagedacht.’

Van Gelderen: ‘Ik heb er zelf over nagedacht, ik vertrouw jou Coen, en onze relatie is altijd vertrouwd. Daarom vraag ik je om advies, hoe dit het beste te doen. Ik heb nu mijn bezwaar geparkeerd, dat heeft nu even geen prioriteit. Als dat moet in het belang van de maatschap om dit terug te trekken, dan is dat wat mij betreft een optie. Ik volhard in mijn standpunt qua QRM (beoordeling, hws). [Ik] ben aangetast in mijn reputatie en dat is onterecht, want QRM was dik voor elkaar. Er waren diverse getuigen, en ook de QRM leader heeft dit bevestigd dat dit voor elkaar was. Het hele incident met [Partner X] met alle getuigen en harassment (intimidatie, hws) tot gevolg wil ik achter mij laten, Coen.’

Boogaart: ‘Als je mijn advies wilt, moet je één ding doen. Deze zaak is out of control geëscaleerd, als ik je beluister.’

Van Gelderen: ‘Niet door mij, dit is buiten mij om. Ik word nu voor de bus gegooid.’

Boogaart: ‘Ergens moet de de-escalatie beginnen. Ik denk, zoals anderen hier naar kijken: jij [bent] in wezen een heel belangrijke speler. Als je hierover nadenkt: hoe moet je dit aanpakken? Dan kun je maar een ding doen en dat is het onafhankelijk onderzoeken. Daar zal dit op uit komen, tenzij partijen enorm de-escaleren en de scherpte eruit halen. Maar dit is jouw eigen beslissing. Dat betekent ook dat gelijk hebben en gelijk krijgen soms best lastig [is]. Daarna zal het recht zijn beloop moeten hebben.’

Van Gelderen: ‘Coen, ik ben op zoek naar de-escalatie, ik kan mijn mijn appeal (bezwaar, hws) gewoon intrekken. Dan is alles een intern, vertrouwelijk dossier en dan komt het niet buiten de deur. Daar blijft het bij. Daar ben ik naar op zoek.’

Boogaart: ‘Daar moet je Nicole over bellen, als je iemand kunt vertrouwen. Je moet echt. Nicole is goed, daar steek ik mijn hand voor in het vuur. Ik kan me voorstellen dat jij niet blij bent met de rol die ze speelt, daar moet je even over je eigen schaduw heen stappen. Maar ik zou gewoon contact met Nicole zoeken. Ik zou gewoon zeggen: Nicole ik ben geschokt van ons eh.. Zij heeft client privilege..... En die uitgestoken hand... er zit zoveel scherpte in de discussie, Wouter, dat…’

Van Gelderen: ‘Hoe gaan we die scherpte eraf halen? Separaat, de casus [Partner X], als het bestuur mij nodig heeft over de casus [Partner X], wanneer de tijd daarvoor rijp is, als het bestuur mij nodig heeft voor een rol in Nederland en zegt: “Wouter kom terug naar Nederland”. Je hoeft maar te bellen, ik sta klaar voor de maatschap, dat staat boven alles.’

Boogaart: ‘Dat weet ik.’

Van Gelderen: ‘Ik ben nu [onvrijwillig] terecht gekomen in een escalatie, waar ik helemaal niet op heb aangestuurd en ook geen rol in wil vervullen. Ik ben op zoek naar een goede methode voor de-escalatie.’

Boogaart: ‘Dat is door Nicole bellen en zeggen: ik ben nu in iets beland en dat wil ik met je bespreken. Dat gaf ik je ook aan in het gesprek dat we met elkaar hebben. Je probeert het te scheiden. Het blijft lastig als jij volledig, hoe zeg je dat, in escalatie blijft.’

Van Gelderen: ‘Op welke wijze in escalatie, Coen?’

Boogaart: ‘Met betrekking tot de andere procedure die loopt, de QRM rating.’

Van Gelderen: ‘Dus als ik QRM laat vallen?’

Boogaart: ‘Jij probeert heel duidelijk deze twee zaken van elkaar te scheiden. Ik begreep van Nicole: “Ja Wouter, dit kun je wel proberen, maar dat gaat je niet meer lukken.” Mijn advies zou zijn, bel Nicole nou even, heb dat vertrouwelijke gesprek en zeg tegen haar dat jij een vervelend arbeidsconflict met [Partner X] hebt gehad, ik vind dat men mij ontzettend unfair behandeld heeft, maar ik zie nu wel dat het out of control spint, dat er een hele zaak bij komt. Hier ben je niet mee gediend, dat besef je zelf ook.’

Van Gelderen: ‘Nee, helemaal niet.’

Boogaart: ‘Daarom kaart je dit aan. Bel Nicole, zij is onafhankelijk jurist. Mijn advies is: de-escaleer en denk na over haar rol.’ 

Van Gelderen: ‘Dat ga ik doen.’

Boogaart: ‘Denk nog even naar over haar rol, zij doet dit verrekte goed. Als er iemand is die je kan helpen, is zij het. Voordat je haar gaat bellen, denk daar goed over na, tel even tot tien.... Ik help graag mee het te de-escaleren. Dat betekent ook slikken voor jou. Je bent een enorme vechter, dat siert je ook in zeer veel opzichten, choose your battles.’

Lees verder Inklappen

4 miljoen schadevergoeding

EY besluit de zaak te laten onderzoeken door een huisadvocaat, Van Doorne. Behalve door de opstellers is het rapport van Van Doorne door niemand ingezien. Alleen de conclusies zijn, in een samenvatting van anderhalve pagina, gedeeld met de top van de Nederlandse tak van EY. Tijdens de rechtszaak vertelde Evers dat ze alleen die anderhalve pagina heeft bekeken. In wat bekend is van de conclusies, stelt Van Doorne volgens Evers dat er geen sprake is van schending van mededingingsregels, en dat Van Gelderen niet geïntimideerd is. 

Volgens Martine Lem, advocaat van Van Gelderen, had EY zijn meldingen moeten behandelen als een klokkenluidersmelding, ondanks dat haar cliënt niet zat te wachten op die status. Een melding van een misstand betekent automatisch dat EY Nederland een klokkenluidersprotocol moet volgen, dat er onder andere op toeziet dat Van Gelderen wordt beschermd, en niet in zijn carrière wordt belemmerd. 

Het tegenovergestelde gebeurt, aldus Lem. De EY-top laat Van Gelderen vallen, waardoor zijn loopbaan bij de accountant strandt. Hij eist daarom een schadevergoeding van 4 miljoen euro van zijn oude werkgever. Om zijn claim kracht bij te zetten, wil hij beschikken over het rapport van Van Doorne. Maar dat krijgt hij niet

Door middel van een kort geding, dat drie weken geleden plaatsvond in Rotterdam, probeerde hij EY alsnog te dwingen het rapport af te staan, maar de rechter heeft zijn verzoek vorige week afgewezen. De rechter wil daarnaast Van Gelderen, net als EY, niet aanmerken als klokkenluider. Van Gelderen overweegt hoger beroep, laat advocaat Lem aan Follow the Money weten. Maar voorlopig staat hij met lege handen.

Reactie EY: ‘De rechter bevestigde recent wederom dat partijen gebonden zijn aan de afgesproken arbitrage,’ laat de woordvoerder van EY Nederland weten aan Follow the Money naar aanleiding van een e-mail met vragen. ‘Tegen deze achtergrond voelen wij geen behoefte om publiekelijk in te gaan op deze zaak. Overigens, in de laatste uitspraak wordt ook melding gemaakt van de uitkomst van het onderzoek.’