Dit deden we in 2021 met het geld van onze leden

Bij Follow the Money gaat het geld dat binnenkomt zoveel mogelijk naar onze onderzoeksjournalistiek. Hoe meer mensen er lid zijn, hoe meer geld wij in onze onderzoeken kunnen investeren. Dat is geen loze belofte, maar een grondbeginsel van onze onderneming. Dat schept ook een verantwoordelijkheid: laten zien dat je die belofte nakomt. Daarom leggen we graag uit waar ons geld vandaan komt en waar we het aan uitgeven.

We prijzen ons zeer gelukkig met de enorme groei die we de laatste jaren hebben doorgemaakt. Eind 2019 lag het totale ledental rond de 16 duizend, inmiddels naderen we de 37 duizend. Dat is een groei van meer dan 130 procent. De financiële steun van leden betekent dat we bij Follow the Money kunnen doen waarvoor we zijn opgericht: radicaal onafhankelijke onderzoeksjournalistiek bedrijven.

Voordat we in de getallen duiken, willen we we eerst iets wezenlijks over het bedrijf uitleggen. Follow the Money is geen doorsnee-onderneming. Met onderzoeksjournalistiek controleren we de macht en leveren we een bijdrage aan het functioneren van onze democratie. Het optimaal leveren van deze maatschappelijke bijdrage is ons belangrijkste doel, niet zoveel mogelijk winst maken.

Om zo onafhankelijk mogelijk te opereren, willen we per se onze eigen broek ophouden. Jaren geleden hebben we bewust gekozen voor het advertentieloze ledenmodel; toch accepteert Follow the Money ook donaties en subsidies. Dat doen we omdat we zo grotere, ambitieuzere projecten kunnen financieren die uit bedrijfsmatige opvattingen als ‘te riskant’ omschreven zouden worden.

Het dossier Jeugdzorg in het Rood is een goed voorbeeld. We deden met een team van zes mensen ruim anderhalf jaar onderzoek naar de geldstromen en misstanden in de jeugdzorg. We werkten daarbij samen met de redacties van verschillende regionale media, die met behulp van het onderzoekswerk van ons team tot eigen producties kwamen. Daarmee kreeg het onderzoek op vele plekken over een langere periode aandacht; dat zorgde voor maximale impact.

Follow the Money is een private onderneming, maar om ons maatschappelijk karakter te formaliseren, hebben we laten vastleggen dat er een dividendplafond is van 5 procent over het totale geïnvesteerde vermogen. Zodoende kunnen eventuele winsten maar zeer beperkt naar de aandeelhouders stromen.

In de praktijk gebeurt zelfs dat niet. Gedurende ons hele bestaan is er nooit dividend uitgekeerd. Er is bovendien voor de periode 2022 tot en met 2024 expliciet een dividendstop vastgelegd. Daardoor blijft al het geld dat we binnenkrijgen in de organisatie zelf, en kan dat in onze journalistiek worden geïnvesteerd.

Eind 2020 hebben we naast Follow the Money bv een tweede bedrijf opgericht, Follow the Money Publishing bv, waarin we onze boekenactiviteiten hebben ondergebracht. Beide bedrijven vallen onder onze holding FTM Media bv. De cijfers hieronder zijn de samengevoegde cijfers voor beide bv’s. Voor beide organisaties geldt het eerder genoemde dividendplafond.

Onze inkomsten

In 2021 bedroeg onze omzet 2.804.292 euro, een stijging van 50 procent ten opzichte van 2020. Het nettoresultaat was 10 procent en dat geld gaat volledig naar ons budget van 2022 voor journalistiek. Daarnaast bouwen we een buffer op om de continuïteit van Follow the Money te garanderen. We zijn zuinig en behoedzaam: mochten er economisch mindere tijden komen, dan willen we tegenvallers kunnen opvangen.

Lidmaatschappen

Met 89 procent van de omzet in 2021 vormen betalende leden verreweg onze grootste inkomstenbron, en dat aandeel is ten opzichte van 2020 zelfs iets gestegen (toen was het 87 procent). Betalende lezers zorgen ervoor dat wij ons werk radicaal onafhankelijk kunnen uitvoeren: vrij van de grillen van adverteerders en zonder ons nagelbijtend druk te hoeven maken over de pageviews

In 2021 is het aantal betalende lezers fors meer toegenomen dan we hadden begroot. We begonnen het jaar met 24 duizend leden, en gingen uit van een groei naar 30 duizend aan het eind van jaar, maar op 31 december hadden we er ruim 34 duizend. We hebben geplande investeringen daardoor naar voren kunnen halen. 

Driekwart van onze leden betaalt per jaar of per twee jaar, de overigen per maand. Voor ons is zijn de langlopende abonnementen heel prettig, omdat we dan financieel langer vooruit kunnen kijken. ZIj betalen namelijk aan het begin van hun lidmaatschapsperiode het volledige bedrag.

Subsidies

6 procent van onze inkomsten is afkomstig uit donaties van stichtingen en subsidies. 

In 2021 was de grootste daarvan een subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek voor ons project ‘Bouwstenen en cement’. We ontwikkelden een digitale structuur voor complexe en omvangrijke onderzoeksprojecten, die samenwerking met regionale journalisten faciliteert. Follow the Money neemt daarbij ‘het zware werk’ op zich en maakt de onderzoeksresultaten toegankelijk voor regionale partners, zoals we dat bij het project Jeugdzorg in het Rood deden 

Daarnaast heeft ons team in Brussel een internationaal onderzoek geleid naar de bestedingen van het zogeheten corona-herstelfonds (Recovery and Resilience Facility). Dankzij die samenwerking kunnen wij en de deelnemende mediapartners de impact van deze journalistieke producties vergroten.

Donaties van leden

Meerdere keren per dag maken mensen donaties aan ons over. Soms zijn dat leden die een extraatje willen geven, soms mensen de geen lid willen of kunnen worden, maar wel graag onze journalistieke missie willen steunen. In 2021 bedroeg de gemiddelde donatie circa 100 euro.

Follow the Money accepteert op geen enkele manier donaties waaraan voorwaarden zijn gekoppeld.

Overig

> > > >

De oplettende lezer heeft al gezien dat de bovenstaande inkomsten bij elkaar 99 procent zijn. De laatste 1 procent komt uit de verkoop van artikelen in onze webshop, zoals T-shirts en notitieboekjes.

Onze uitgaven

Doordat onze omzet zowel in 2020 als in 2021 snel groeide, hebben we veel kunnen investeren. Voor een journalistieke organisatie betekent dat vooral: meer mensen. We hebben het afgelopen jaar twee nieuwe teams opgezet: onze eigen data-redactie en Bureau Brussel, ons onderzoeksteam dat zich volledig richt op de controle van de EU.

Redactie

Journalistiek is een zeer arbeidsintensief proces. Het overgrote deel van onze uitgaven gaat daar naartoe. In totaal gaat 71 procent van ons budget naar de salarissen van de journalisten en eindredacteuren en de honoraria van onze freelance-redacteuren.

Ook de vergoedingen voor onze beeld- en videomakers vallen onder de redactionele kosten. Daarnaast betalen we de kosten van abonnementen op (vak)literatuur en databases met bedrijfsinformatie uit deze post

Uitgeverij & Marketing

> >

Onze afdeling ledenwerving verzorgt de nieuwsbrieven bij elk artikel, onze posts op sociale media, plus alle andere uitingen om de publicaties van Follow the Money bij zoveel mogelijk mensen onder de aandacht te brengen.

Onder de post Uitgeverij & Marketing vallen tevens de honoraria voor deze afdeling en de overige uitgaven aan promotie van ons platform.

Platform

We zijn bij Follow the Money continu bezig met het verbeteren van onze website en app. Met ons development-team ontwikkelen we steeds nieuwe functies en verrijken we onze journalistiek. In 2021 hebben we extra investeringen gedaan om de achterliggende code van onze site naar de meest recente versie bij te werken. Verder bestaan de kosten uit afschrijvingen op ons online-platform.

Bedrijfsvoering

Follow the Money is eind 2021 verhuisd van Amsterdam-Noord naar een nieuw kantoor op de Overtoom in Amsterdam. We hebben daardoor één maand (december) dubbele huur gehad. De nieuwe locatie is aanzienlijk groter dan ons vorige kantoor, waardoor onze maandelijkse lasten voor huisvesting toenemen. In 2021 vormden de huisvestingskosten 1,8 procent van de totale uitgaven.

Onder deze post vallen ook de kosten voor onze telefoon- en internetaansluitingen, uitgaven voor kantoorbenodigdheden, en koffie, thee plus soms een vrijdagmiddagborrel. 

Onder Bedrijfsvoering vallen voorts zaken als de bank- en transactiekosten, accountancy- en boekhoudkosten, en juridische kosten.

Ontwikkeling boekenuitgeverij

In 2021 zijn we onze eigen uitgeverij begonnen, maar de eerste boeken zijn pas in 2022 verschenen. In 2021 hadden we zodoende wel uitgaven, maar geen opbrengsten.

Management en vergoeding

Het management van Follow the Money is in handen van drie directeuren: Arne van der Wal, Eric Smit en Jan-Willem Sanders. Geen van ons is in dienst bij Follow the Money: wij brengen ieder een maandelijkse vergoeding in rekening. Die bedroeg 6000 euro in de eerste helft van 2021 en 6500 euro in de tweede helft van het jaar, en blijft dat in 2022. 

Gedeponeerde jaarrekening

De hierboven genoemde cijfers zijn een samenvatting van de jaarrekening van twee bv’s. Voor de liefhebbers: de gedeponeerde jaarrekeningen daarvan vind je hier, als pdf. 

Vragen?

Heb je vragen naar aanleiding van dit financiële jaarverslag? Stel ze gerust. We zullen die zo goed mogelijk beantwoorden. Houd er rekening mee dat sommige zaken privacygevoelig kunnen zijn.