Disruptive innovations

    De economie snakt naar baanbrekende nieuwe producten in de financiële markten. Ondernemer en columnist Jacob Gelt Dekker houdt een pleidooi voor gamification: het spel als bron van krediet.

    De gouden koets van de gebroeders Spijker was bepaald geen disruptive innovation;  de zeepkist op wielen van Ford – de T-Ford – en het koekblik van Volkswagen – de kever – waren dat wel.  Spijkers geautomatiseerd koetsje kon je hooguit een verbetering noemen van een bestaand product in een hoog elitair en duur marktsegment. Het was een incremental, of sustaining innovation.
    Clayton Christensen  van Harvard Business School analyseerde en benoemde het fenomeen disruptive innovations decennia lang geleden. We kennen ze vandaag  allemaal, Wikipedia, Skype, Google, Pandora, Facebook enz., – allemaal uitvindingen en technologieën, die voorheen niet bestonden, niet pasten binnen bestaande markten en hun eigen massamarkt maakten om vervolgens bestaande markten te verzwelgen.
    De uitvindingen waren meestal niet technisch hoogwaardige producten, maar eerder een combinatie van wat er al op de plank lag. Kodak, het nu failliete foto-film bedrijf in Rochester, NY, en ook nog eens de uitvinder van de digitale camera, was niet in staat het unieke digitale product overtuigend genoeg naar de markt te brengen en ging er uiteindelijk zelf aan kapot.
    En zo gaat het meestal. Goede degelijke managers wijzen disruptive innovations meestal af, juist omdat ze als manager zo goed zijn. Goede managers maximaliseren de waarde van aandeelhouders-investeringen: ze bedienen de vraag van hun klanten en kijken naar wat de concurrentie doet. En dat is nu precies wat het disruptive innovations buiten de deur houdt.
    De boot gemist
    Stel je voor dat de uitvinder van Wikipedia met zijn idee naar de deftige Britannica  Encyclopedia of zelfs de Hollandse Winkler Prins was gestapt. Ik kan u garanderen dat hij er binnen vijf minuten met kop en kont was uitgegooid. BE en WP zijn vandaag van de markt verdwenen. Hun corporate culture hield een wereldwijde marktontwikkeling buiten de deur en ze misten de boot.
    De mantra van bijna alle business-opleidingen luidt immers nog steeds marktonderzoek doen, vragen wat je beste klanten willen en dan kijken of er ergens voor het nieuwe product plaats in de markt is. Hoe je marktonderzoek kunt doen in en markt, die nog niet bestaat wordt er niet bij vermeld. Peuters en kleuters tikken tegenwoordig met hun vingertje feilloos icoontjes aan van hun favoriete spelletje of liedje op iPads. Apple heeft geen marktonderzoek gedaan naar het te verwachten explosieve gebruik van hun tablet onder dat marktsegment voor ze hun product lanceerden. Het product, de iPad, maakte zelf de markt.
    Dood paard
    Disruptive innovations in de financiële markt zijn vandaag hard nodig. De markten van overliquiditeit en vraag naar krediet door het bedrijfsleven en voor consumptie komen onvoldoende bij elkaar. Huizenkopers klagen steen aan been dat ze geen hypotheken kunnen krijgen vanwege de onmogelijke voorwaarden, die risico-bange banken bedingen. Midden- en kleinbedrijf hebben of te weinig balanswaarde of te weinig cash flow voor de deftige, niet ondernemende dames en heren bankiers. En daarmee liggen de bouwwereld, de vastgoedmarkten plat en zit er in consumptie en dus handel en productie  geen of slechts anemische groei, eerder eigenlijk krimp omdat met nu eenmaal graag ook nog wat spaart, voor als het nog slechter wordt.
    Na vier jaar steeds maar weer proberen, is het klip en klaar, de economische opleving zal niet komen van de banken. Integendeel, de banken zijn de oorzaak geworden van een toenemende krimp. Ieder politicus, die daar nog achteraan loopt, trekt aan een dood paard. Helaas doen ze dat bijna allemaal nog. Het ziet er dus somber uit.
    In het verleden, de jaren ’70 en ’80, waren het de non-bank banks die buiten de reguliere banken om krediet verschaften aan het grote publiek. Reisbureautjes, zoals  American Express en Cook Travel drukten hun eigen geld in de vorm van travelers cheques, die de grote massa spoedig overal kocht. Met hopen contanten in voorraad werd het makkelijk er een credit card aan vast te plakken en aldus kreeg consumptiekrediet een nieuwe massale impuls, die geheel niet van de banken kwam.
    Vandaag zijn er een lawine van non-bank bank aanbiedingen, die schoorvoetend nieuwe noeste markten proberen uit te houwen in de muurvast gelopen financiële wereld. PayPal gekoppeld aan eBay geniet van kwantum leaps in haar supersnel groeiende markten. P2P, een owners financing van vastgoed met een openbare deelname  mogelijkheid, probeert de vastgoedmarkt vlot te trekken. Allerlei factoring bedrijven ruilen debiteuren tegen contanten en hier en daar is er zelfs een opleving van de Pennystock markets.
    Gamification
    Een bijzondere, geruisloze en zeer succesvolle ontwikkeling wordt doorgemaakt door gamification van consumptie. Zo is er de auto die in vliegveldaankomst- en vertrekhallen met een loterijpot staat te wachten op haar nieuwe eigenaar. Ook liefdadigheid en de sportwereld worden al decennialang gefinancierd door gamification in de vorm van loterijen, zoals in Nederland de Postcodeloterij.
    Het inzetten van spelletjes als financieringsmodel staat nog in haar kinderschoenen en is ver beneden de waardigheid van grijze-pakken-bankiers. Maar als zelfs echtelijke intimiteiten vergamed kunnen worden in Big Brother-shows en levenspartners in Bachelor - en Bachelorette shows, waarom consumptief krediet op grote schaal dan niet?
    (Samenvatting van een voordracht tijdens een bijeenkomst op 10-10-2012, georganiseerd door Van Eps, Kunneman VanDoorne advocaten. )

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jacob Gelt Dekker

    Ondernemer, filantroop, schrijver Jacob Gelt Dekker is een onuitputtelijke bron van verhalen en anekdotes en beschikt over ee...

    Volg Jacob Gelt Dekker
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren