© ANP / Ginopress

Fiod-inval bij Amsterdam Trade Bank

    Bij de Amsterdam Trade Bank is vorige week een inval gedaan vanwege een strafrechtelijk onderzoek naar overtreding van de Wwft, de wet die witwassen en terrorismefinanciering moet voorkomen. Dit blijkt uit een document in handen van Follow the Money. De inval wordt ook bevestigd door de Amsterdam Trade Bank.

    Maandagochtend 4 december om 9.18 wordt er door de Fiod aangeklopt op de Herengracht 475 bij het naambordje ‘Amsterdam Trade Bank’. In het monumentale pand is de Russiche zakenbank gevestigd die zich grotendeels richt op de financiering van grondstoffenhandel in bijvoorbeeld olie en granen. De rechercheurs gaan vervolgens het hele pand door; van de archiefkast in de kelder tot de kamer in het souterrain naar de kamer van de financieel directeur en de secretaresse op de eerste verdieping. Ze nemen onder meer notulen, compliancedocumenten, correspondentie met toezichthouder De Nederlandsche Bank, een rode ordner van Moody’s Analytics en ‘twee doorzichtige verzegelde zakken met vermoedelijk geheimhoudersstukken’ in beslag. Zo blijkt uit de lijst van in beslag genomen goederen die in bezit is van Follow the Money.

    Strafrechtelijk onderzoek

    De inval wordt bevestigd door de financieel directeur van de Amsterdam Trade Bank, Eric Steeghs. 'Wij zijn geïnformeerd dat het Openbaar Ministerie een onderzoek uitvoert naar mogelijke inbreuk van bepalingen van de Wwft. Vanzelfsprekend werkt ATB mee aan het onderzoek. Gedurende het onderzoek kunnen wij geen verdere mededelingen doen.'

    De Amsterdam Trade Bank (ATB) is een volle dochteronderneming van de Alfa-Bank, de grootste private bank van Rusland. Deze bank maakt weer onderdeel uit van het conglomeraat van de multimiljardair Mikhail Fridman. ATB is een van de kleinste banken van Nederland. In het jaarverslag 2016, afgetekend door accountantskantoor EY, valt op te maken dat de bank de afgelopen jaren sterk is gekrompen: van een balanstotaal van 2 miljard euro eind 2015 naar 1,3 miljard eind 2016. De opschoning van (slechte) leningen leidde ertoe dat de rode cijfers afnamen van 230 miljoen verlies in 2015 naar 50 miljoen verlies in 2016.

    "De inval is een uppercut voor ATB"

    Déjà vu

    Hoewel de bank klein is - ter vergelijking: de Triodos Bank is met een balanstotaal van 9 miljard euro zeven keer groter dan ATB - zijn de problemen op compliance-gebied onevenredig groot. Het screenen van klanten gebeurde niet altijd even nauwgezet, zo blijkt uit het jaarverslag 2015 waarin de bank aangeeft in gesprek te zijn met de Nederlandse autoriteiten vanwege een aantal ongebruikelijke transacties. ATB had deze meldingen mogelijk níet of te laat gemeld bij de Financial Intelligence Unit (FIU). Sancties werden toen niet uitgesloten. Nadien heeft ATB zijn klantenbestand opgeschoond, zo vertelde topman Harris Antoniou afgelopen januari nog tegen Het Financieele Dagblad. ‘We hebben ingrijpende maatregelen genomen om de bank op te schonen,’ aldus de topman. ‘We zien geen problemen uit het verleden meer, of problemen met de toezichthouder.’

    De recente inval is zodoende een uppercut voor ATB. Eerder dit jaar kwam ATB wederom negatief in het nieuws vanwege schimmige rekeninghouders. In maart van dit jaar schreef Follow the Money over nieuwe beschuldigingen aan het adres van de Amsterdam Trade Bank. Hun naam dook op in een grote internationale witwaszaak genaamd The Russian Laundromat waarmee tientallen miljarden dollars zijn witgewassen via één-tweetjes met corrupte Moldavische rechters. Een deel van de gelden stroomde ook langs Nederlandse banken. De Correspondent meldde daarover dat voor zowel ING (2,4 miljoen dollar), ABN Amro (2,4 miljoen dollar) en Rabobank (2,3 miljoen dollar) een rol was weggelegd. De grootste rol was echter weggelegd voor de Amsterdam Trade Bank – 34,5 miljoen dollar.

    Vimpelcom

    Het is niet bekend naar welke klanten justitie nu precies onderzoek doet, maar de Fiod-rechercheurs - teamnaam Matroesjka - hebben wel een memo meegenomen met de naam ‘Vimpelcom’. Dit is de naam van een Noors-Russisch telecombedrijf, gevestigd in The Rock op de Amsterdamse Zuidas. Deze telefoongigant betaalde in de periode 2006 tot 2012 meer dan 100 miljoen dollar aan steekpenningen aan Gulnara Karimova, de Oezbeekse presidentsdochter voor onder meer het regelen van lucratieve telecomvergunningen. De grote omkoopaffaire leidde begin 2016 tot een grote schikking; het Nederlandse openbaar ministerie schikte voor 400 miljoen dollar met VimpelCom. Het Financieele Dagblad meldde begin vorig jaar al dat Vimpelcom gebruikmaakte van ATB. Van een ATB-rekening (zie onder) werden er door VimpelCom steekpenningen overgemaakt naar Takilant, een geheime vennootschap van de Oezbeekse presidentsdochter.

    Update:

    Het Functioneel Parket, het in fraude gespecialiseerde onderdeel van het Openbaar Ministerie, laat  dinsdag via de woordvoerder het volgende weten:

    'Het kantoor van de bank is doorzocht en er is in het kader van waarheidsvinding administratie in beslag genomen. De FIOD doet onder leiding van het Functioneel Parket een strafrechtelijk onderzoek. De bank wordt ervan verdacht dat zij ongebruikelijke transacties niet, of niet op tijd heeft gemeld. De bank zou daarnaast geen of onvoldoende cliëntenonderzoek hebben gedaan.
    Dit is wel verplicht volgens de WWFT.'

    'In zijn algemeenheid: Het melden van ongebruikelijke transacties en het doen van cliëntenonderzoek (en die gegevens bewaren) is belangrijk bij de bestrijding van witwassen. Om het witwassen van crimineel verdiende gelden moeilijker te maken, moeten banken en andere financiële instellingen, notarissen, accountants en belastingadviseurs, autohandelaren en botenverkopers ongebruikelijke transacties melden bij de FIU. Deze zogenoemde poortwachters zijn onmisbaar in de aanpak van witwassen van crimineel verdiende gelden en daarom is het van belang dat zij hun verplichtingen in het kader van de WWFT nakomen. Bedrijven die dit niet doen, lopen het risico om onderwerp te worden van strafrechtelijk onderzoek.'

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 590 leden

    Ontspoorde Bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg deze auteur
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren