Diplomatie in Azië moedigt belastingontwijking via Nederland aan

    Follow The Money ging op zoek naar andere voorbeelden van fiscale diplomatie en wat blijkt: ook in Indonesië en Thailand wordt het ‘erg aantrekkelijke fiscale vestigingsklimaat’ door Nederlandse overheidsinstellingen aangeprezen. 'Tax is our business.'

    ‘The Netherlands as your business hub for European success,’ luidt de presentatie van de belastingadviseurs van KPMG aan een groep Indonesische en Thaise ondernemers. In samenwerking met het ‘Netherlands Foreign Investment Agency’ (NFIA), onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, legden de fiscalisten van KPMG eind 2012 haarfijn uit hoe Nederland gebruikt kan worden als doorvoerhaven. Een doorvoerhaven voor goederen, voor diensten, en... voor belastingontwijkende geldstromen, zo blijkt uit de presentaties waar Follow the Money de hand op wist te leggen.

    Uit eerdere berichtgeving van onder andere Follow the Money bleek al dat Oekraïense - al dan niet integere - ondernemers op uitnodiging van onze ambassade in Kiev uitgebreid werden geïnformeerd over de fiscale voordelen van Nederland. Op een tweetal seminars prezen trustkantoren en belastingadviseurs hun diensten aan en vertelden ze sans gêne over de mogelijkheden om geld te verschepen van Cyprus naar Nederland. Kamerleden reageerden verontwaardigd en stelden tot twee keer toe vragen over de rol van de Nederlandse ambassade tijdens deze bijeenkomsten. ‘Kan de minister van Financiën [Jeroen Dijsselbloem, red.] aangeven hoe vaak, wanneer en in welke landen trustkantoren presentaties hebben gegeven op Nederlandse ambassades? En: ‘Bent u bereid de presentaties met de Kamer te delen?’

    Geen inzage

    Gisterenmiddag kwamen de antwoorden. Maar waar, wanneer en hoe vaak er bijeenkomsten zoals die in Kiev werden georganiseerd kon en wilde Dijsselbloem niet zeggen. ‘Dergelijke bijeenkomsten worden niet centraal geregistreerd; noch ziet het kabinet noodzaak daartoe.' Ook wenste de minister geen inzage te geven in de presentaties. 'De betreffende presentaties zijn eigendom van Nova en DLA Piper [de trust- en belastingkantoren, red.]. Mede vanuit commercieel oogpunt willen zij deze niet publiek maken’, aldus de minister van Financiën. Minister Dijsselbloem verzekerde de Kamerleden echter zich geen zorgen te hoeven maken over de inhoud van deze presentaties. 'Het faciliteren en organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten over handelen met of investeren in Nederland is onderdeel van het standaard takenpakket van Nederlandse ambassades.' Dit alles gebeurt 'conform de internationale afspraken en nationale wet- en regelgeving.'  De vraag blijft echter, waar worden deze buitenlandse ondernemers dan over voorgelicht?

    De Jakarta-Den Haag connectie

    Follow the Money ging op zoek naar de presentaties en vond een aantal interessante PowerPoint-slides. Tijdens een seminar in het Erasmus huis in Jakarta, in september 2012, worden de voordelen van Nederland als investeringslocatie aangeprezen. Het seminar wordt georganiseerd door de boekhouders en belastingadviseurs van KPMG en het ‘Netherlands Foreign Investment Agency’ (NFIA), onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. Namens de Nederlandse ambassade in Jakarta opende ambassadeur Tjeerd de Zwaan de seminar.

    Na presentaties over de Nederlandse import-export competenties, de hoogopgeleide bevolking, het gunstige onderzoeksklimaat, komt ook een ander punt van Hollands vernuft aan de orde: ons ‘erg aantrekkelijke fiscale vestigingsklimaat’ aldus het NFIA. In twee presentaties van KPMG getiteld ‘Indonesian companies and the Netherlands business hub for European market entry: a tax perspective’ en ‘Indonesian tax consequences for trading with and investing in the Netherlands’ worden de voordelen van het fiscale vestigingsklimaat uiteen gezet.

    Graham Garven van KPMG legt in zijn presentatie uit hoe je een financieringsmaatschappij via Nederland kan opzetten. Een financieringsmaatschappij is een vennootschap dat geld inleent en weer uitleent aan bedrijven binnen de groep. Met zo’n financieringsmaatschappij kan de belastingdruk aanzienlijk verminderd worden door een hogere rente te rekenen aan bedrijven in landen met een hoge winstbelasting. Eventueel valt in die structuur, zo toont de presentatie, nog een ‘offshore co’ te weven. Een offshore co is een bedrijf in landen waar helemaal geen winstbelasting bestaat, bijvoorbeeld de Kaaimaneilanden, de Bahamas of het kanaaleiland Jersey.   IndonesieKPMG2.png  Bron: website van de Nederlandse ambassade in Indonesië.  

    KPMG-directeur Vinod Kalloe, in een vorig leven nog werkzaam als belastingadviseur bij het ministerie van Financiën, legt in zijn presentatie een soortgelijke constructie bloot. Door creatief gebruik van intellectueel eigendom kan de belastingdruk verlaagd worden. Ook hier wordt door Kalloe de suggestie gedaan om intellectueel eigendom op een zonnig eiland in de Caraïben te parkeren.

    De ‘Dutch co-operative’

    Opmerkelijk is dat beide presentaties de ‘Dutch co-operative’ aanprijzen. Voormalig staatssecretaris Frans Weekers van Financiën signaleerde eind 2011 al dat de Nederlandse coöperatie een gewild fiscaal mode-artikel aan het worden was. ‘We zien een toenemend gebruik van coöperaties in internationale structuren om de Nederlandse dividendbelasting en buitenlandse belasting te ontgaan,’ schreef Weekers aan de Eerste Kamer. Om zulke structuren tegen te gaan, introduceerde de staatssecretaris per 1 januari 2012 zogenaamde anti-misbruikmaatregelen. Schijnbaar geen onoverkomelijke belemmering, want op het seminar in september 2012 wordt, onder het toeziend oog van de Nederlandse ambassadeur, de coöperatie als onderdeel van het belastingontwijkingsarsenaal aangeprezen.

    IndonesieKPMG3.png

    Een soortgelijke seminar, ingeleid door de Nederlandse ambassadeur te Thailand, werd twee maanden later gehouden in Bangkok op de achtenveertigste verdieping van de Empire Tower. KPMG-directeur Kalloe was hierbij opnieuw aanwezig en gaf een presentatie over onder andere ‘effectieve belasting en invoerrechtenplanning ter optimalisering van belasting en bedrijfsuitkomsten.’ Presentaties van deze seminar zijn echter niet beschikbaar.

    Tik hem aan, de grond

    Dijsselbloem gaf maandag in antwoord op Kamervragen aan dat het aanprijzen van het Nederlandse vestigingsklimaat 'onderdeel is van het standaard takenpakket van Nederlandse ambassades'. Maar uit de nu opgedoken diaslides blijkt dat het in de praktijk regelmatig neerkomt op het lokken van bedrijven die vervolgens enkel gebruikmaken van de Nederlandse belastingfaciliteiten. Oftewel, Nederland is dan een doorvoerhaven om even de grond aan te tikken. En vervolgens door te reizen naar fiscaal zonnigere oorden.

    Het ministerie van Financiën en het Netherlands Foreign Investment Agency waren nog niet in staat om op vragen van Follow the Money te reageren.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jesse Frederik

    In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...

    Volg Jesse Frederik
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Over de auteur

    Anne de Blok

    Anne de Blok (1990) is overtuigd dat diepgravende onderzoeksjournalistiek het verschil kan maken. Behept met een gezonde dosi...

    Volg Anne de Blok
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren