Follow The Money selecteert

    Dijsselbloem denkt dat de QE-plannen van de ECB een goede zaak zijn voor Nederland, DNB-president Knot vindt dat dit alleen kan onder stringente voorwaarden en oud ECB-hoofdeconoom Stark is mordicus tegen. Ook is er aandacht voor de Russische expansie- en energiepolitiek en de 'tragedie van de Amerikaanse krijgsmacht'.

    In een week die gedomineerd werd door het onverwachte besluit van de Zwitserse centrale bank om de koppeling van de frank aan de euro los te laten staat onze selectie dit weekend vooral in het teken van de aanstaande ECB vergadering, komende donderdag, waar naar verwachting besloten zal worden tot het opkopen van staatsschulden door de ECB. De meningen hierover lopen sterk uiteen. We laten achtereenvolgens eurogroep voorzitter Dijsselbloem DNB-president Klaas Knot en voormalig ECB-hoofdeconoom Jürgen Stark aan het woord. Maar we beginnen met een opmerkelijk artikel van de directeur van de Brusselse denktank 'Center for European Policy Studies', Daniel Gros over de Russische expansiepolitiek. En we eindigen met een longread van The Atlantic over 'het tragedie van de Amerikaanse krijgsmacht'.  

    The Russian Threat Runs Out of Fuel

    Project Syndicate Gros legt een verband tussen de (stijgende) olieprijzen in de voorbije jaren en de Russische buitenlandse politiek. Dat wil zeggen: hoe hoger de olieprijs (en dus de inkomsten voor de Russische staat) hoe agressiever die politiek is. Gros noemt de Russische inval in en terugtrekking uit Afghanistan, de annexatie van de Krim en het Russische optreden tegen de Euromaidan demonstraties in Kiev als voorbeelden van die Russische agressie. Nu de olieprijs is gehalveerd zingt Poetin een toontje lager, aldus Gros. De Westerse sancties treffen de Russische economie daar nog eens bovenop. Interessant is ook de uitvoerige reactie onder het stuk van blogger John Brian Shannon, die het Westen verwijt olie op het vuur te hebben gegooid. Shannon ziet meer in samenwerking, aangezien een oplopend conflict alleen maar verliezers kent.  

    'De scheiding tussen Noord- en Zuid-Europa is verdwenen. Hij loopt nu dwars door Europa'

    Financieel Dagblad (gratis registratie) Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem was afgelopen week in Azië. In diens hoedanigheid als voorzitter van de Eurogroep [alle ministers van Financiën van de eurozone, red.] was hij op missie om de Aziaten (Japan, Zuid-Korea) gerust te stellen dat het goed gaat de economieën van de eurozone. In een uitgebreid interview met het FD stelt de minister dat het met Europa zelfs beter gaat dan vóór het uitbreken van de crisis in 2008. Verder sluit Dijsselbloem een Grexit -een vertrek van Griekenland uit de eurozone- nadrukkelijk uit en wijst hij er op dat de regeringsleiders, Merkel voorop, enkele jaren geleden hebben gezegd alles te zullen doen om de eurozone bij elkaar te houden. Daarnaast stelt Dijsselbloem dat deflatie niet gevaarlijk is, aangezien deze wordt veroorzaakt door vraaguitval in het zuiden en de lage olieprijzen. Er is volgens hem geen sprake meer van een Noord-Zuid scheiding in de eurozone. De oprichting van de bankenunie is daar een bewijs van. Over de QE-plannen van Draghi zei Dijsselbloem, dat die gunstig zijn voor Nederland. Hij zei er van uit te gaan dat de ECB er alles aan zal doen om te voorkomen dat door die plannen er nieuwe zeepbellen zullen ontstaan.  

    'Wir können nicht alle Problemen lösen'

    Der Spiegel (inlog) In een interview met het Duitse weekblad Der Spiegel wijst DNB-president Klaas Knot op de beperkte invloed van centrale banken om de economie aan de praat te krijgen. Knot herhaalt ook dat het QE opkoopprogramma van de ECB slechts een beperkte invloed zal hebben op die groei. Hij wijst er op dat als de ECB staatsobligaties van de individuele landen zou opkopen, er een herverdeling van financiële risico's tussen de afzonderlijke landen zou ontstaan. Sterke landen, die hun begroting wel op orde hebben, zoals Duitsland en Nederland, zouden via de band van een ECB-opkoopprogramma dan de zuidelijke landen met een zwakke begroting subsidiëren. Volgens Knot is het niet de bedoeling dat de ECB ook Griekse obligaties gaat opkopen. Een ander bezwaar van Knot tegen dat opkoopprogramma is, dat het 'tot een ongewenste herverdeling van financiële risico's' kan leiden. Met andere woorden: de sterke lidstaten worden opgezadeld met de problemen van de zwakke. Volgens Knot is nu de politiek aan zet. Voor wie niet kan of wil inloggen bij Der Spiegel is hier een samenvatting te lezen via het FD. En hier de belangrijkste punten op een rijtje.  

    'ECB steunt alleen maar zuidelijke eurolanden'

    DFT (gratis registratie) Op 9 september 2011 nam de voormalig hoofdeconoom van de ECB Jürgen Stark ontslag bij de ECB, omdat hij het niet eens was met de opkoopprogramma's door de ECB van staatsschulden. Stark stelde zich principieel op: de ECB overschreed daarmee haar mandaat en handelde bovendien tegen de Europese verdragsafspraken. Zijn mening is sindsdien niet veranderd, integendeel. Stark heeft een duidelijke mening over Draghi's QE plannen: die zijn er alleen om de zuidelijke landen te ondersteunen. Stark spreekt zich luid en duidelijk uit tegen deze zogeheten quantitative easing (QE) en stelt: "De ECB is haar onafhankelijkheid kwijt.” Bovendien, zegt Stark, zullen de maatregelen niet tot het gewenste effect van economische groei leiden. Sterker, op middellange termijn zal het juist de reële economie schaden, omdat de echte problemen niet worden aangepakt en de kans groot is dat zich weer allerlei financiële zeepbellen zullen gaan vormen op de aandelen- en vastgoedmarkten. Net als Knot vindt ook Stark dat de overheden nu aan zet zijn. Die moeten de schuldenberg afbouwen en structurele hervormingen van hun economie doorvoeren. En ook moeten private partijen hun schulden verder afbouwen en moeten de banken hun balansen verder opschonen. Over de euro merkt Stark op: "De euro zelf is onomkeerbaar. Maar de samenstelling van de eurozone is niet onomkeerbaar. We zijn in 1999 om politieke redenen begonnen met te veel landen. En we hebben de eurozone vervolgens ook te snel uitgebreid. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de beleidsmakers. Het is dan ook niet de verantwoordelijkheid van de ECB om de huidige samenstelling van de eurozone overeind te houden tegen elke prijs.” Verder noemt Stark Griekenland 'een bodemloze put' en is kwijtschelding van de schulden 'onvermijdelijk'. Op de vraag waarom een euro-exit niet was opgenomen in de verdragen antwoordde hij lachend: "De finale onderhandelingen over het verdrag zijn gevoerd onder leiding van het Nederlandse voorzitterschap.”  

    The Tragedy of the American Military

    Er zijn uitersten. Waar Nederland visieloos bezuinigt op de krijgsmacht, schetst het Amerikaanse blad  The Atlantic een Amerika dat miljarden dollars achteloos in haar militaire apparaat steekt. De auteur noemt de Verenigde Staten een “chickenhawk nation”, een land dat graag ten oorlog trekt, maar op individueel niveau te laf is om ten strijde te trekken. Door een combinatie van lukraak geld uitgeven en strategisch geblunder komt het land terecht in eindeloze oorlogen die niet te winnen zijn. Het tragedie van de Amerikaanse krijgsmacht. De auteur schetst een beeld van het Amerikaanse publiek en politiek leiderschap die alles doen voor hun krijgsmacht, behalve het serieus nemen. Door de hoogte van het Amerikaanse defensiebudget lijkt het nog wel net alsof het land dit wel doet, het land heeft immers nog steeds en met afstand het hoogste defensiebudget van de wereld. Maar de hoeveelheid geld die besteed wordt, zegt lang niet alles. Evenmin als de heldenstatus van de Amerikaanse soldaat. Het Amerikaanse publiek en het politieke leiderschap zijn vol lof over hun krijgsmacht. De militairen zijn het gezicht van de Amerikaanse invloed in de wereld. Volgens president Obama zijn de Amerikaanse soldaten “9/11 generation heroes” en “the finest fighting force in the history of the world”. Precies zoals we te zien krijgen in de oorlogsfilms uit Hollywood. En juist die films typeren de het debat in de Verenigde Staten. De heldenverhalen ontbreekt het wel eens  aan zelfreflectie op metaniveau. Heeft zo’n oorlog eigenlijk wel zin? Hoe komt het dat het meest geavanceerde militaire apparaat oorlogen in Libanon, Somalië, Irak en Afghanistan niet kan omzetten in een overwinning? En maken ze de problemen in het Midden-Oosten misschien groter dan ze al zijn? Door de jammerlijk verlopen excercities in Korea en Vietnam stonden in de jaren zeventig militaire hervormers op. Het moest anders, er moest lering getrokken worden. En nu? “More money please”, is het enige wat de dodelijke stilte in het debat verstoort. En waarom is er in het publieke domein zo weinig vraag naar verantwoording? De auteur zoekt het antwoord in de grote afstand tussen burger en soldaat. De militair is verworden tot een exotisch fenomeen. Burger en soldaat komen elkaar niet meer tegen op straat zoals vroeger toen er voor jonge Amerikanen nog de dienstplicht gold. In die tijd had iedereen wel een broer, zoon of buurjongen in militair uniform. Militaire misstanden grepen de gemiddelde Amerikaan meteen bij de keel. Nu heeft niet eens één procent van de Amerikaanse bevolking sinds 9/11 gediend in Irak of Afghanistan. Ze staan wel achter hun jongens, maar het interesseert ze eigenlijk niet. De militair is als een filmster, die ze alleen kennen van het witte doek. Er gaat veel geld naar het Amerikaans militaire apparaat, maar het lijkt niet echt te interesseren hoe dat besteed wordt. En dat betreft niet alleen de inzet van de militaire helden in ver weg te strijden  oorlogen. Technologie heeft eigenlijk de neiging om over de verloop van tijd beter en goedkoper te worden, maar  volgens de auteur is er een grote uitzondering op de regel: De Amerikaanse krijgsmacht. De kosten van wapensystemen schieten de lucht in, met als meest recente voorbeeld de JSF.  Het plan was om  geld te besparen door drie typen gevechtsvliegtuigen in één te bouwen. Maar juist door op de tekentafel alles te willen doen, kan het gevechtsvliegtuig geen van de functies echt goed. En de kosten blijven oplopen. Strategisch geblunder, aldus de auteur. “More money, please.”

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 216 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren