Follow the Money selecteert

  • Jammer dat er niet gekeken is naar gezondheid.

Ook deze zondag presenteren we een bloemlezing van stukken die onze redacteuren elders lazen. Deze keer: een DJ trad voor een miljoenenpubliek op – in een game; de VS ontdekken wat het betekent om een derdewereld-dumpland te zijn; de fossiele industrie gooit er nog een flinke schep bovenop; in Rotterdam is een baby geboren; er is weer een sterauteur betrapt; en misschien moet je het ontwerpen van wijken en steden niet aan tech-giganten overlaten. Heb een prettige zondag!

DJ treedt op voor 10 miljoen mensen (in een game)

Music Business Worldwide

Rufus Kain – Vorig weekend gaf de populaire dj Marshmello een optreden in de videogame Fortnite. In de voorafgaande dagen konden spelers al Marshmello-outfits en andere merchandise in het spel kopen. De gameontwikkelaars benutten de virtuele omgeving om dingen te doen die in het echt niet mogelijk zouden zijn: zo viel op een gegeven moment, net terwijl de beat inzette, de zwaartekracht uit.

Eén les van het concert is dat virtuele ervaringen deels de plek innemen van fysieke. Jongeren beleefden de show immers met vrienden, met wie ze de hele tijd konden chatten. Maar tegelijk lijkt het evenement goede promotie te zijn voor ‘analoge’ optredens. Concertplatform Songkick maakte deze week bekend dat meer mensen naar tickets voor dj Marshmello zochten in de drie dagen na het optreden, dan in de vier maanden ervoor.

Hetzelfde weekend dat Marshmello in Fortnite optrad, kondigde hij een samenwerking met een Bollywoodproducer aan. Een slimme zet, want India domineert de YouTube-hitlijsten de laatste weken. Marshmello laat met deze internationale samenwerking zien dat hij zich niet blindstaart op westerse grenzen, en toont met het Fortnite-optreden dat hij zich überhaupt niet door fysieke grenzen laat beperken.

Het bedrog van een bestsellerauteur

The New Yorker

Arjan van der Linde – Dit artikel past niet naadloos in het straatje van Follow the Money, maar de liefhebber van een goed onderzocht, fenomenaal geschreven journalistiek verhaal zal hier zijn hart aan kunnen ophalen. In meer dan tienduizend woorden onthult Ian Parker, redacteur van The New Yorker, hoe een vooraanstaand schrijver zijn rijke fantasie inzette voor meer dan alleen zijn literaire werk. Meer spoilers geef ik niet, want dat is zonde.

Amerika afvoerputje voor Nederlands afval Chemours

The Intercept

Mira Sys – In de Verenigde Staten wordt de PFOA-vervuiling door het Amerikaanse chemiebedrijf DuPont omschreven als een van de grootste milieuschandalen ooit. Duizenden Amerikanen stellen dat ze ziek zijn geworden door PFOA in hun bloed. In de fabriek van het van DuPont afgesplitste Chemours in Dordrecht is PFOA voor de productie van Teflon vervangen door een andere giftige stof: GenX. In de VS is de afvalverwerking van GenX, anders dan bij ons in Nederland, niet gereguleerd. Chemours stuurt zijn afval van die GenX-productie daarom naar North Carolina, maar waar het precies terechtkomt is onbekend. Dat ontdekte Sharon Lerner van The Intercept. Het nieuws kwam naar boven toen een brief opdook van de Environmental Protection Agency (EPA) aan de Nederlandse Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), met de vraag om de afvalstroom tijdelijk te stoppen. Lerner vermoedt dat Chemours de Europese wetgeving probeert te omzeilen. Ironisch, vindt ze. ‘Nadat de VS jarenlang derdewereldlanden heeft gebruikt als dumpplaats voor afvalstoffen, krijgen we eindelijk een indruk van hoe het voelt om aan het ontvangende eind te staan van de gevaarlijke rotzooi van een ander land.’

Globalisering is goed voor de wereld, slecht voor het Westen

The Atlantic

Peter Hendriks – Hoe kan het toch dat overal in het Westen iedereen zo ontevreden en negatief is? Met de wereld lijkt het uitstekend te gaan. Het vrije denken, de vrije markt en vrijhandel hebben ervoor gezorgd dat armoede wereldwijd op een lager niveau staat dan ooit. De gemiddelde levensverwachting stijgt overal ter wereld en hetzelfde geldt voor het IQ. Waarom heeft het populisme dan de kop opgestoken en is er zo’n verlangen naar een samenleving met uitsluitend mensen uit de eigen groep? The Atlantic stuurde een verslaggever naar Davos om antwoorden op die vraag te krijgen en uit te zoeken wat het medicijn is tegen de heersend malaise.

Basisinkomen: wel een beter humeur, niet meer werk

Kela

Nikki Sterkenburg – Bij veel utopische voorstellingen over het basisinkomen zijn vaak weinig empirische onderzoeksresultaten te zien. Een Finse studie waarbij 2.000 werklozen een basisinkomen kregen, toont aan dat mensen zich weliswaar gelukkiger gaan voelen, maar dat zij niet eerder op zoek gaan naar werk. Een fijn doorwrocht artikel, met veel cijfers.

Fossiele sector wil meer olie en gas oppompen

The Economist

Vincent Harmsen – Terwijl de zorgen om klimaatverandering toenemen, zijn de grote jongens van de fossiele sector niet van plan om hun core business vaarwel te zeggen. Sterker nog: bedrijven zoals ExxonMobil en Shell doen momenteel volop investeringen om de productie van olie en gas de komende jaren op te schroeven. Dat ontnuchterende feit brengt weekblad The Economist.

De productie moet aansluiten bij de wereldwijde behoefte aan fossiele brandstof, die volgens The Economist verder zal groeien. Het Amerikaanse ExxonMobil is van plan om in 2025 een kwart meer olie en gas te produceren dan in 2017. De groeiambities van de sector zijn, zoals te verwachten valt, nogal problematisch in verband met de klimaatdoelen van Parijs, een verdrag dat de industrie stelt te steunen. Volgens het internationale klimaatpanel IPCC moet de productie van olie en gas in 2030 juist met 20 procent dalen om de wereldwijde temperatuurstijging onder de 1,5 graad te houden.

Het stempel dat centraalbankier Paul Volcker op de wereld drukte

Jacobin

Thomas Bollen – Paul Volcker was van 1979 tot en met 1987 de president van de Federal Reserve, de machtigste centrale bank ter wereld. Vorig jaar publiceerde hij zijn memoires. In een bespreking daarvan zet historicus Samir Sonti uiteen hoe Volcker een centrale rol speelde in het creëren van een nieuwe kijk op monetair bereid. Hij wist de centrale bank op een voetstuk te plaatsen als niet-politiek insitituut, vrij van politieke voorkeuren. Volcker was voorstander van een strikt monetair regime en een harde munt. Hij stelde prijsstabiliteit voorop en vocht tegen de stagflatie van die tijd met een hoge rente. Dat zijn beleid allerlei consequenties had voor de bevolking van de Verenigde Staten en de rest van de wereld, was voor Volcker geen reden om van zijn geloof te vallen: hij bleef monetair beleid zien als niet-politiek. Zou Volcker daar nog zo over denken nu centrale banken over de hele wereld de rente laag houden en beleid voeren dat haaks staat op zijn eigen voorkeur voor een harde munt?

Er is een baby geboren op Zuid

Vers Beton

Arjan van der Linde – Een enkele keer kan een goed geschreven betoog van iemand uit de praktijk even effectief blootleggen hoe schrijnend een situatie is als een diepgaand onderzoeksverhaal. Dat is het geval bij deze column van een Rotterdamse straatarts, die een inkijkje geeft in haar dagelijkse praktijk. De machteloosheid sijpelt van het scherm, maar op het eind reikt ze ook een oplossing aan.

Move over Apple: Spotify is nu hét podcastplatform

Music Business Worldwide

Rufus Kain – Spotify is geen muziekbedrijf, het is een audiobedrijf. Op 1 februari werd bekend dat de streamingdienst voor meer dan 200 miljoen dollar eigenaar wordt van New Yorks podcastproductiebedrijf Gillet Media én podcastdistributie-app Anchor. Zoals Cherie Hu, een prominente Amerikaanse muziekjournalist, op Twitter opmerkte: het is alsof Netflix in één klap HBO en iMovie overneemt.

Oeps: burgerrechten vergeten

The Prospect

Karin Spaink – Het Britse Prospect publiceerde een artikel over al te slimme steden, naar aanleiding van Googles plannen met een wijk in Toronto. Op circa 50.000 vierkante meter (5 hectare) zou een slimme, data driven wijk verrijzen. Robots voor de vuilnisophaal waren nog het eenvoudigste idee. Winkels en huizen zouden modulair zijn, en konden van dag tot dag van bestemming of functie veranderen; straatplannen werden aanpasbaar, de hele openbare ruimte zou programmeerbaar zijn, met technologie in elk hoekje, gaatje en gootje, en via oneindige datastromen en lerende algoritmes zou alles op rolletjes lopen. Google had al plannen om de wijk ‘downloadable’ te maken en naar andere gebieden te exporteren.

Tot verrassing van het gemeentebestuur en Google kwam de stad in verzet. Niet alleen had niemand ze gevraagd wat zij wilden, de plannen voorzagen sowieso niet in een menselijke stem. Hoe werd beslist wat er met de publieke ruimte gebeurde? Op welke grondslagen en met welke uitgangspunten zouden de algoritmes van de wijk worden geprogrammeerd? In wiens handen zou de onderliggende digitale architectuur zijn? Wie mocht de buurtdata uitponden? Welke zeggenschap zouden bewoners nog over hun omgeving hebben?

In een jaar tijd viel zowat alle steun voor het plan weg. Google had, samen met het stadsbestuur, democratische eisen en burgerrechten even over het hoofd gezien.

Het artikel roept veel vragen op, niet in de laatste plaats omdat dergelijke steden ook elders in de maak zijn. In China, in Hangzhou, wordt op een ‘stadsbrein’ ingezet dat het leven van de 10 miljoen bewoners moet stroomlijnen. In de praktijk betekent het dat iedereen de hele dag door apparaten wordt gadegeslagen, vastgelegd, gecontroleerd, gecorrigeerd en gerapporteerd. Het model wordt thans naar Kuala Lumpur geëxporteerd.

Ook Singapore is een eind op streek. De stadstaat mikt op E3A: ‘connecting everything, everyone, everywhere all of the time,’ wat in de praktijk betekent dat elke burger permanent wordt gemanaged. De broer en zus van de premier zijn de stad om die reden ontvlucht.

Een stadsbestuur kun je wegstemmen, een regering kan vallen. Maar hoe ontdoe je wijken, steden, landen en levens die volledig van technologie doordesemd zijn geraakt, nog van het langzaam indalende anonieme toezicht, compleet met ontoetsbaar geworden sturing, zonder daarbij ieders leven te ontwrichten?

Een Canadese journalist vergeleek de plannen voor de wijk in Toronto met het leven in de greep van Amazons Alexa. ‘Alexa uit vrije wil in je huis installeren is wellicht handig, maar de zaak verandert wanneer de volledige publieke sfeer en het politiek bestuur in Alexa’s handen zijn.’ De grondwet beschermt ons tegen de overheid. Maar we hebben nooit goed nagedacht hoe we ons private en politieke leven tegen bedrijven kunnen beschermen. Willen we onze burgerrechten overeind houden, dan wordt het daar allicht tijd voor.

Een ontluisterende blik op de Vietnam-oorlog

Netflix

Thomas Bollen – Ik heb deze week de laatste aflevering van de 18-uur durende documentaire over de Vietnam-oorlog van Ken Burns en Lynn Novic gezien. Die heeft indruk gemaakt. Je bent er even mee bezig, maar het is echt een aanrader voor iedereen die wil begrijpen hoe deze gruwelijke oorlog zo lang kon doorgaan. Burns en Novick interviewen geen bekende mensen, maar juist gewone soldaten en officiers die in deze oorlog verzeild raakten. Ze geven daarmee een huiveringwekkend inkijkje in de oorlog met persoonlijke verhalen en belevingen vanuit allerlei perspectieven. Ze spreken ook de mensen om wie het eigenlijk allemaal draaide: de Vietnamezen; zowel de Zuid-Vietnamezen als de Noord-Vietnamezen en de Vietcong komen ruimschoots aan het woord.

De documentaire schetst de ontwikkeling van de oorlog in verschillende stadia en brengt ook prachtig in beeld hoe de steun voor de oorlog in de VS steeds verder afbrokkelde. De onrust en demonstraties in de VS namen steeds heftiger vormen aan en er vielen ook daar doden. De oorlogsmisdaden van de verschillende Amerikaanse presidenten komen ruimschoots aan bod. Je hoort op geluidsopnames van presidenten Johnson en Nixon hoe zij genadeloos keuzes maken die, bovenop miljarden dollar aan belastinggeld, ook duizenden mensen het leven kostten. Hun eigen carrières gaan boven het leed van de Vietnamese bevolking en de levens van Amerikaanse jongemannen. Johnson ontdekt zelfs dat Nixon landverraad pleegt door stiekem de vredesonderhandelingen te saboteren, maar hij houdt dat in de doofpot. Ontluisterend.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 181 leden

Volg Redactie
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren