Follow the Money selecteert

    Ook deze week hebben we weer de beste verhalen uit andere media voor je bij elkaar gezocht. Vandaag onder andere: de prijs die Poolse 'flexwerkers' betalen voor onze Hamsterweken; hoe onze voedselzekerheid op het spel staat en de duurzame voorkeuren van vrouwelijke beleggers. Goed weekend!

    Voedselzekerheid mensheid loopt meer risico dan we denken

    Bloomberg

    Arne van der Wal: Sneeuw in Rome, schaatsen in maart, regen op de Noordpool. Ook op Spitsbergen dooide het. Deze groep eilanden in de Noordelijke IJszee was ooit het domein van Nederlandse walvisvaarders; tegenwoordig is het Noors grondgebied. In de zogeheten Svalbard Global Seed Vault – ook bekend als de Doomsday Vault – liggen bij een temperatuur van -18C duizenden zaden van planten diep in de permafrost opgeslagen. Doel is om een soort reserve zaadbank te hebben voor de toekomst. Een fysieke backup van genetische informatie, zou je het ook kunnen noemen.

    Maar alle ontkenningen ten spijt, hebben de wetenschappers bij de Doomsday Vault wel degelijk last van klimaatverandering. Eenvoudig gezegd: de temperaturen zijn er veel hoger dan de afgelopen eeuwen gebruikelijk was. De verandering gaat ook veel sneller dan voorspeld.

    Naar aanleiding van de tiende verjaardag van de ondergrondse kluis toog Bloomberg naar Spitsbergen. Het initiatief is in geldnood en op zoek naar nieuw, privaat kapitaal. Ook blijkt de zaadbank geen garantie voor het behoud van de biodiversiteit. Er is meer nodig om die te behouden, met name in de landbouw. De voedselzekerheid van de mensheid staat op het spel.

    Eenzaam weggestopt en altijd stand-by: flexwerken bij Albert Heijn

    De Groene Amsterdammer

    Gea Bruinsma: ‘Het zijn weer Hamsterweken!’ Die boodschap is niet voor iedereen goed nieuws, ontdekten Investico en De Groene Amsterdammer in hun onderzoek naar flexwerk in distributiecentra. Ze kwamen vooral bij Albert Heijn praktijken tegen die nog het meest doen denken aan die uit de kledingindustrie in lagelonenlanden.

    Vrijwel alles wat de goedkope krachten gedurende hun tijd in Nederland doen, wordt gemonitord en bepaald. Op de werkvloer zijn targets heilig, waardoor werkers niet eens naar de wc durven, of hun pauze overslaan. De werkdruk zorgt voor ongelukken, zoals een krat die op het hoofd van een medewerker belandt, of een knie die uit de kom raakt doordat het zo glad is in de vriescel. Ziek? De opties zijn gewoon komen werken of belaagd worden door het uitzendbureau. Voor straf worden veel mensen na een ziekmelding minder ingepland.

    Zelfs in hun vrije tijd wordt de werkers nauwelijks autonomie gegund. Huisvesting wordt op afgelegen plekken geregeld door het uitzendbureau, die de hoge huur van het inkomen inhoudt. Daar wordt ook nog eens flink op verdiend. Stand-by-diensten zorgen ervoor dat de werkers niets anders kunnen doen dan wachten. Kortom: voor onze bonuskoopjes betalen Poolse flexwerkers de prijs.

    Buitenlandse inmenging: nu ook verkrijgbaar vanuit Peking

    Foreign Affairs

    Dieuwertje Kuijpers: Australië is de kanarie in de koolmijn als het gaat om bemoeienis vanuit de Chinese communistische partij. Terwijl wij ons in Europa vooral druk maken over de omvang en aard van ‘Russische beïnvloeding’, timmert ondertussen ook China aardig aan de weg. Sinds anderhalf jaar wordt Australië geteisterd door een reeks incidenten waaruit blijkt dat rijke Chinese donoren invloed en zeggenschap opkopen. Niet alleen wordt er in de politiek flink gestrooid met donaties, ook krijgen universiteiten grote sommen geld toegestopt om onderzoek te doen naar de modernisering van het Chinese leger. Hoogtepunt in de reeks schandaaltjes was het aftreden van de Australische ambitieuze jonge senator, Sam Dastyari, toen bleek dat hij zich had laten souffleren door een rijke politieke donor van de Chinese communistische partij.

    In Foreign Affairs een uitgebreide analyse die ook breder gelezen kan worden. Russische trollen, Oekraïense oligarchen die politieke bewegingen financieren, Chinese partijbonzen die politici souffleren, vanuit Ankara opgehitste Turkse diaspora: buitenlandse inmenging is een feit. De onderliggende vraag blijft hetzelfde: hoe gaan open democratieën om met inmenging vanuit een dictatuur?

    Superrijke vrouwen beleggen anders dan hun mannelijke tegenhangers

    The Economist

    Peter Hendriks: Het aantal vrouwen op de lijstjes van superrijken neemt gestaag toe. Van de honderd meest vermogende mensen in de wereld is 10 procent vrouw. Daaronder ook Charlene de Carvalho-Heineken, met een vermogen van 16 miljard dollar.

    De toename van vermogen in handen van vrouwen heeft grote gevolgen voor de beleggingsindustrie, zo schrijft The Economist. Vrouwen zijn relatief meer geneigd tot kopen en vasthouden, terwijl mannen veel vaker in- en uitstappen. Vrouwen blijken verder meer afkerig van risico en minder trouw aan hun adviseur. En, niet geheel verrassend, ze hebben een grotere voorkeur voor duurzame beleggingen in hun portfolio. En dat laat zijn sporen na.

    Prijskaartje: de Nederlandse chemische industrie klimaatneutraal maken kost 64 miljard

    Het Financieele Dagblad

    Ties Joosten: Het goede nieuws: het is volgens de chemische industrie technisch mogelijk om de CO2-uitstoot van de chemische industrie tegen 2050 met 90 procent terug te dringen.

    Het minder goede nieuws: dat gaat best veel geld kosten. In totaal is er een investering van 64 miljard euro nodig: 27 miljard voor de ombouw van de chemische industrie zelf en 37 miljard voor de omslag die de energiesector daarvoor moet maken.

    Het rapport waaruit deze conclusies komen is gemaakt in opdracht van de VNCI, de branche-organisatie van de chemie. Natuurlijk zullen de torenhoge kosten de komende tijd ook politiek-strategisch worden ingezet: nu al wordt geroepen dat subsidies onontbeerlijk zijn en dat Nederland op internationaal niveau moet zorgen dat er een prijs op CO2 geplakt gaat worden (sowieso het ei van Columbus in transitieland). Maar goed, dat is toekomstmuziek. Voor nu is het toch vooral goed nieuws dat de chemische industrie zelf intern onderzoek doet dat het mogelijk is, een CO2-neutrale productie. Het kán, het is nog "slechts" een kwestie van willen.

    Grote concerns blijken minder kwaadaardig dan gedacht

    The Atlantic

    Peter Hendriks: Echt grote bedrijven hebben een belabberde reputatie. Het idee is dat ze slecht zijn voor de concurrentieverhoudingen, een neiging hebben om werknemers met een pennenstreek de laan uit te sturen, via allerlei slimme trucs excessieve winsten behalen en vaak zelfs zo machtig zijn, dat ze regeringen naar hun hand kunnen zetten.

    Ooit was dit anders: in 1950 had 60 procent van de Amerikanen een heel positief gevoel over de grote concerns. General Motors (GM) scoorde zelfs 70 procent. Charles Wilson, de toenmalige president van GM, zei ooit: ‘Wat goed is voor het land is goed voor GM, en vice versa’. Dat was destijds een algemeen geaccepteerde visie; in 2017 had nog maar 21 procent van de Amerikanen een positief gevoel bij het bedrijf. Kleine bedrijven hebben tegenwoordig juist de reputatie de grote banenmotoren te zijn.

    The Atlantic komt met een analyse waaruit blijkt dat er nogal wat op deze kijk valt af te dingen. Opmerkelijke conclusies: grote concerns zijn minder winstgevend dan kleine bedrijven, ze ontslaan hun personeel veel minder gemakkelijk, hebben veel betere secundaire arbeidsvoorwaarden voor hun personeel, hebben veel meer vrouwen en minderheden in dienst en blijken zelfs veel meer banen te scheppen dan kleine bedrijven.

    De belangrijkste vrouwen waar je nooit van hebt gehoord

    The New York Times

    Luuk van der Sterren: Afgelopen donderdag was Internationale Vrouwendag. Bij de New York Times vierden ze dat op een bijzondere manier: de krant publiceerde vijftien necrologieën voor vrouwen die er nooit een gekregen hadden, maar dat wel ruimschoots verdienden. Vrouwen als Ida Wells, de zwarte ex-slavin en journaliste die eind 19e eeuw op onverschrokken wijze verslag deed van structureel racisme. En vrouwen als Ada Lovelace, die ondanks haar vroege dood in 1852 te boek staat als 's werelds eerste computerprogrammeur.

    Hoewel alle verhalen even fascinerend zijn, sprong er voor mij ééntje uit: dat van Henrietta Lacks. Lacks stierf op 8 oktober 1951 in het Johns Hopkins Hospital in Baltimore en werd begraven in een graf dat even anoniem  was als haar bestaan. Toch is Henrietta Lacks misschien wel één van de meest invloedrijke mensen die ooit geleefd hebben.

    De reden: Lacks stierf aan een vorm van baarmoederhalskanker die zodanig agressief was, dat deze buiten het menselijk lichaam kon groeien — een medisch unicum. 'Haar' cellen (die evenwel zonder Lacks' medeweten en zonder enige compensatie voor haar familie uit haar lichaam waren gehaald) staan tegenwoordig bekend als HeLa-cellen. Ze worden gebruikt in behandelingen voor allerlei ziekten en komen voor in duizenden patenten. En zo zijn er door Henrietta Lacks' dood talloze andere levens gered.

    Noord-Korea zal haar wapens nooit opgeven. Toch heeft praten zin.

    The Monkey Cage

    Dieuwertje Kuijpers: Dictators met nucleaire wapens hebben sinds de Val van Ghadaffi (2011) twee belangrijke lessen in de oren geknoopt: vertrouw de Amerikanen nooit op hun woord, en wat je ook doet: geef nooit je massavernietigingswapens af. Het is tenslotte de enige verzekering tegen regime change. Precies de reden waarom de huidige Kim-van-dienst in Noord-Korea, Kim Jung Un, zijn nucleaire wapens niet op zal geven. Heeft het dan eigenlijk wel zin voor de Verenigde Staten om met het land te gaan praten?

    De Amerikaanse politicoloog Mark Bell beargumenteert op het politicologenblog The Monkey Cage dat het zelfs noodzakelijk is. Zolang de lijnen open zijn, kan namelijk een verdere proliferatie worden voorkomen en — niet geheel onbelangrijk — kan worden voorkomen dat Noord-Korea haar nucleaire technologie exporteert naar andere instabiele regimes in de nabije regio.

    Paspoort te koop

    OCCRP

    Dennis Mijnheer: Journalisten van het collectief Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) en The Guardian wisten documenten in handen te krijgen die meer inzicht verschaft in de wereld van de zogeheten 'Golden Visas'. Het komt er op neer dat je een paspoort van bijvoorbeeld Bulgarije, Portugal, Montenegro, Malta of Cyprus kunt kopen. Legaal. Het enige dat je hoeft te doen, is 1 miljoen euro in het betreffende land investeren en je aan te melden bij het citizen-by-investment-programma.

    Maar de nieuwe burgers worden niet goed gescreend en ook de herkomst van het geld wordt niet altijd gecheckt. In een mooie serie artikelen maken de journalisten van het OCCRP duidelijk dat dit verdienmodel grote risico’s met zich meebrengt.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 158 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren