Follow the Money selecteert

    Iedere zondag verzamelen we opmerkelijke artikelen die we de afgelopen week lazen. Deze week onder meer: de maffia runt de Italiaanse voedselketen, hoe het taboe op nucleaire wapens afbrokkelde en Zondag met Lubach het taboe op nucleaire energie probeerde te doorbreken en goed nieuws voor daklozen in San Fransisco. Prettig weekend!

    Hoe de maffia de voedselketen in zijn grip heeft 

    Financial Times

    Arne van der Wal – ‘Je eindigt met je keel doorgesneden.’ Veel duidelijker kon de waarschuwing aan het adres van Giuseppe Antoci niet zijn. Later zou de gepantserde Lancia Thesis van de Siciliaanse bestuurder van een natuurpark onder vuur worden genomen door twee schutters. Hoewel zij nooit werden gepakt, was duidelijk namens wie ze de trekker van hun automatische wapens overhaalden: de Siciliaanse maffia. 

    Iedereen die van de Italiaanse keuken houdt, zou dit schokende verhaal in Financial Times Magazine moeten lezen. Europese landbouwsubsidies blijken een lucratieve stroom van inkomsten voor de mafia. Daar blijft het niet bij: de mafia heeft de hele voedselketen geïnfiltreerd. Dat deed ze door jarenlang systematisch land, vee, markten en restaurants te kopen en die te gebruiken als witwasmachine. Naar schatting zijn 5000 Italiaanse restaurants in handen van de maffia; in Rome en Milaan maakt een op de vijf deel uit van een criminele organisatie. Daarbij wordt geraffineerd gebruik gemaakt van de economische malaise waarin Italië verkeert. De omzet van de Italiaanse agromaffia wordt geschat op 22 miljard euro en blijft niet beperkt tot Sicilië en Calabrië: de Tsjechische journalist Ján Kuciak en diens vriendin werden vermoord [zie ook dit artikel] nadat Kuciak had onthuld dat politici in zijn land betrokken waren bij fraude met Europese landbouwsubsidies door de mafiosi. 'In essentie is de mafia een onkruid,’ zegt Giuseppe Governale, generaal van de DIA, het Italiaanse equivalent van de FBI. ‘Je hebt een sterk verdelgingsmiddel nodig om het uit te roeien.’

    San Francisco's grootste bedrijven gaan daklozenbelasting betalen

    New York Times

    Bart Nietveld – In een gehuurde Chrysler Pacifica reed ik vorig jaar zomer vanaf de Oakland Bay Bridge San Francisco in. Waar ik op de luchthaven van Las Vegas als eerste op kleurrijke gokautomaten stuitte, waren dat in San Fran twee mannen langs de weg. De ene lag met zijn hele bovenlichaam op een vuilnisbak; ‘Anything Helps’ stond op het kartonnen bord van de ander. Voor de buitenwereld is San Francisco de stad van Silicon Valley, de Golden Gate Bridge en een rijke historie. Binnenin is dat anders: daar typeren de ruim 7500 daklozen de stad. 

    In de stad waar men een gezinsinkomen van 117.000 dollar als ‘laag’ beoordeelt, is het contrast tussen arm en rijk erg goed zichtbaar. Dat contrast lijkt nu iets minder zichtbaar te zullen worden. Tijdens de mid-terms van afgelopen week keurden de inwoners van San Francisco een maatregel goed die daklozen moet helpen. Bedrijven met inkomsten hoger dan 50 miljoen dollar moeten een extra belasting betalen voor hun huisvesting en zorg. Grootste punt van kritiek: het belastingpercentage kan tussen de bedrijven uiteenlopen van 0.175 tot 0.69 procent. Zo zal een technologiebedrijf minder betalen dan een bedrijf dat financiële diensten verzorgt. Veel bedrijven zijn het erover eens dat hulp voor de daklozen nodig is, maar niet iedereen ziet de belasting als een effectieve langetermijnoplossing.

    The business of anger 

    Podcast: The Daily

    Liset Hamming – In 2013 start een pasgetrouwd stel, Corey en Christy Pepple, een eigen nieuwswebsite. Ze willen online onderzoeksjournalistiek en prikkelende commentaren combineren om in Amerika een christelijk conservatief tegengeluid te laten horen. En ze blijken er goed in: Cory durft zijn baan als machine-operator in een drukkerij op te zeggen en niet lang daarna stopt ook Christy met haar werk als verpleegster. Na een paar maanden heeft hun website 200.000 volgers. Tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 heeft Mad World News 20 miljoen views per maand. De advertenties op de website leveren zo’n 120 duizend dollar per maand op. Dat is per maand meer dan ze eerder in een heel jaar als machine operator of verpleegster verdienden.

    ‘If you can make a good story sound like a bad story, you have a viral story’ – vooral als de artikelen gaan over racisme, immigratie en moslimextremisme. Totdat Facebook op het matje wordt geroepen. 

    Op 1 januari 2017 zakt het aantal active views van de ene op de andere dag terug naar 200 per maand. Corey en Christy voelen zich verraden. Ze hebben een half miljoen dollar aan Facebook betaald om hun zichtbaarheid op dit social-mediaplatform te promoten. En volgens Corey is het zinloos beleid: ‘Facebook doesn’t change the way people are, in any negative or positive way. It just shows who people are. You think the world is suddenly plagued by bad cops, but it’s not: it’s just that we now see all the bad cop stories on Facebook.’ Christy: ‘And again, is anger such a bad emotion?’

    De ware oorzaak van de boosheid in de VS is automatisering

    South China Morning Post

    Peter Hendriks – Volgens Gwynne Dyer, een Canadese journalist en publicist, profiteert Donald Trump van de kwaadheid van de gewone Amerikaan, maar begrijpt de president niet wat de oorzaak is van die kwaadheid. Volgens Trump verdwijnen banen door vrijhandel en het exporteren van productie naar lage lonenlanden. In werkelijkheid is automatisering de grote banenvreter. De democraten weten dat wel, maar zwijgen erover, omdat ze geen idee hebben hoe ze het verschijnsel moeten oplossen.

    Volgens Dyer verdwenen de productiebanen in de industrie als eerste. Nu is de detailhandel naar online winkels aan het migreren. De volgende stap is het wegvervoer. Een groot deel van de 4,5 miljoen chauffeurs zullen worden vervangen door zelfrijdende voertuigen.

    Het officiële werkloosheidspercentage in de VS van 3,7 procent klopt volgens Dyer van geen kanten. De kaalslag door automatisering is veel groter. Hij verwijst naar cijfer van het American Enterprise Institute uit 2016, toen 17,5 procent van de mannen tussen de 25 en 54 thuis zat. Hij schat het nu op ergens tussen de 14 en 15 procent. Hij adviseert de grote partijen om het probleem eerst te onderkennen en te aanvaarden dat de trend waarschijnlijk niet kan worden gestopt. Pas dan kan er gedacht worden over oplossingen.

    Het nucleaire taboe doorbroken

    Foreign Affairs

    Dieuwertje Kuijpers – De Amerikaanse president Barack Obama kondigde tijdens een ronkende speech op 5 april 2009 in Praag zijn ambitieuze plannen voor een ‘wereld zonder nucleaire wapens’ aan. Krap tien jaar later lijkt deze droom van nucleaire ontwapening  precies dat: een droom. Alle nucleaire staten richten zich vandaag de dag op het updaten van hun wapenarsenaal, niet het afbouwen ervan. De Verenigde Staten en Rusland lopen voorop met grootschalige moderniseringsprogramma’s. Daaronder vallen niet alleen de wapens zelf, maar ook de ondersteunende techniek om ze af te vuren en aanvallen van de tegenstander te onderscheppen. China is ondertussen kalmpjes bezig haar arsenaal op te bouwen en ontwikkelt eveneens nieuwe technologie, zoals rakketten voorzien van meerdere kernkoppen.

    In Foreign Affairs analyseert Nina Tannenwald hoe het heeft kunnen gebeuren dat het nucleaire taboe zo snel is verdwenen op het geopolitieke toneel.

    Adviseur Halbe Zijlstra risico voor bouwbedrijf VolkerWessels

    HP de Tijd online

    Rob Vorkink – De nieuwe functie van oud VVD-minister Halbe Zijlstra bij VolkerWessels, dat gespecialiseerd is in het aanleggen van bruggen en wegen, kan nog wel eens een groot risico vormen voor het bouwbedrijf. Volgens HP de Tijd beschikt de oud-bewindsman weliswaar over uitstekende contacten op het Binnenhof, maar betekenen die contacten ook dat VolkerWessels vanaf nu onder een vergrootglas ligt. In de grillige bouwwereld met soms schimmige onderlinge afspraken met collegabedrijven, zijn pottenkijkers niet gewenst.

    Pas in de toekomst zal helder worden welk effect de aanstelling van Zijlstra heeft gehad. De oud-bewindsman treedt niet toe tot de directie, waardoor hij in z’n nieuwe rol als ‘strategisch adviseur’ slechts één van de 16.000 mensen is die bij het bedrijf werken.

    Voormalige Roemeense premier in verband gebracht met corruptie en steekpenningen

    Der Spiegel

    Rob Vorkink – Roemenië is in de ban van een corruptieschandaal waarbij voormalig premier Popescu Tariceanu betrokken is. Der Spiegel duikt in het verhaal en weet dat de man tussen 2004 en 2008, in zijn tijd als premier, 800.000 dollar aan steekpenningen van een Oostenrijks bedrijf heeft gekregen. Op verzoek van de Oostenrijkse autoriteiten is een onderzoek gestart naar de smeergeldaffaire en inmiddels is gevraagd om de parlementaire onschendbaarheid van Tariceanu op te heffen. Dat zal nog een heikele kwestie worden, want de ex-premier is nu voorzitter van de Roemeense senaat. Volgens der Spiegel zou Tariceanu, die tevens partijvoorzitter van de Liberale ALDE is, in 2007 en 2008 geld hebben gekregen in ruil voor plaatsing van nieuwe orders door de Roemeense staat bij het bedrijf.

    Waarom er geen kerncentrale in Nederland zal komen

    Energieblog van Jasper Vis

    Ties Joosten – Laat me even beginnen met een ergernis. Beste Zondag met Lubach, als je dan zo nodig ‘kernenergie uit de taboesfeer’ wilt halen, dan get your facts straight. Er zijn namelijk niet 600 van de grootste windmolens nodig om evenveel energie te produceren als de kerncentrale in Borssele. Het zijn er 60

    Nog een ergernis: de gretigheid waarmee de VVD bovenop het onderwerp springt. In het verkiezingsprogramma van de VVD, in het regeerakkoord, in de opdracht aan de Klimaattafels, in het debat over het voorlopig resultaat van de Klimaattafels – nergens wordt kernenergie door de liberalen genoemd. Maar één uitzending van Zondag met Lubach en Klaas Dijkhoff springt op de bandwagon. Het is zo cynisch. 

    Ergernis 3: het niveau van het debat dat volgde. De PVV en het Forum voor de Democratie geloven niet in klimaatverandering, maar zijn wel voor een kerncentrale. Waarom dan in vredesnaam? Op Radio 1 ging Sven Kockelmann het gesprek aan met VVD-Kamerlid Dilan Yeşilgöz, waarop Dries Roelvink mocht inbellen (ik verzin dit niet). 

    Over naar de inhoud. Het klopt dat kernenergie geen CO2-uitstoot oplevert en het klopt ook dat de zeer serieus te nemen klimaatwetenschappers van het IPCC daarom een wereldwijde stijging van kernenergie voorzien. Dit levert serieuze veiligheidsrisico’s en kernafval op, maar andere vormen van energieopwekking kennen weer hun eigen problemen. (In de discussie hieronder mag u met elkaar het gesprek aangaan wat erger is: de kans op stralingskanker van een kerncentrale of de kans op longkanker van een kolencentrale.) 

    Dat neemt niet weg dat een kerncentrale er in Nederland niet gaat komen. Ieder land doet namelijk waar het goed in is – en in Nederland is die richting inmiddels wel bepaald: windenergie. Het Nederlandse beleid is gericht op 70 procent van het elektriciteitsverbruik uit wind en zon in 2030. In Nederland liggen namelijk unieke kansen in de Noordzee; die is ondiep, het waait er veel en ligt dichtbij belangrijke elektriciteitsmarkten. Op termijn gaat de hele Doggersbank volgebouwd worden met windmolens. 

    In dit blog legt Jasper Vis goed uit waarom dat de business case voor een atoomcentrale in Nederland onmogelijk maakt: die zal op grofweg 50 procent van zijn capaciteit draaien. Technisch is dat niet per se een probleem, eerder tipte ik al dit draadje waarin wordt aangetoond dat Franse kerncentrales goed kunnen op- en afschakelen. Maar economisch is dat wel een probleem. Kerncentrales zijn namelijk zo duur, omdat de veiligheidseisen (terecht) hoog zijn. Een kerncentrale minder laten draaien, levert daarom een relatief magere kostenreductie op: de kosten zijn bij de bouw namelijk al gemaakt. 

    In Nederland is er geen taboe op kernenergie, die discussie is afgelopen jaren meermaals gevoerd. Er is in Nederland ook geen wet tegen kernenergie, er draait een centrale in Borssele en wie wil mag gewoon een vergunningaanvraag indienen. Er is in Nederland alleen geen markt voor kernenergie (zoals de energiefabrikanten zelf ook aangeven). 

    Zoals gezegd: de transitie naar minder CO2-uitstoot gaat er overal anders uitzien en ieder land moet de kansen pakken die er liggen. Voor Nederland zijn die er niet op het gebied van kernenergie. Dat is fijn, want dan hoeven we ook niet te dealen met de risico’s daarvan. Maar eerder schreef ik over een ander front waar in Nederland wel degelijk kansen liggen: CCS. Als Zondag met Lubach werkelijk zinvol taboedoorbrekend wil zijn, moet het programma daarover eens een aflevering maken. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 199 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren