Follow the Money selecteert

  • TikTok heette voor het werd overgenomen door ByteDance Music.ly. Mijn jongste dochter heeft het ook. Vreemde app.

Ook deze week speurden we nationale en internationale media af op zoek naar opmerkelijke verhalen. We kwamen een interessante podcast tegen over de toekomst van de vleesindustrie. Ook lazen we over journalisten die ontdekten dat hun eigen collega's het niet zo nauw namen met de beroepsethiek. En: u kent Spotify en iTunes, maar wat is TikTok? Fijne zondag!

Playback-app TikTok: een daverend succes zonder verdienmodel

Pitchfork

Rufus Kain – Wie ouder is dan 20 (en geen kinderen onder die leeftijd heeft), is waarschijnlijk niet bekend met de app TikTok. Maar voor jongeren behoort TikTok tot de populairste muziekplatformen. TikTok draait om korte video’s waarin de gebruikers bijvoorbeeld muziek playbacken en delen met hun vrienden. Pitchfork laat zien dat de artiesten achter die songs er vooralsnog geen geld aan overhouden, zelfs niet als ze miljoenen keren worden beluisterd. Want hoewel het platform inmiddels experimenteert met advertenties, heeft het tot nu toe geen verdienmodel.

Desondanks wordt TikToks Chinese moederbedrijf ByteDance gewaardeerd op 75 miljard dollar. Een deel van die waarde komt ongetwijfeld van ByteDances andere bedrijven, maar onderschat TikTok niet: de video-app genereert dagelijks 50 miljoen gigabyte aan data.

Het auteursrecht van de artiesten en songwriters achter de muziek was lang moeilijk te handhaven op het internet. Maar in Europa wordt momenteel een auteursrechtrichtlijn doorgevoerd die strengere eisen oplegt aan online platformen. In de toekomst zouden muzikanten hun werk makkelijker van platformen kunnen weren. Het is de vraag of dit in de praktijk gaat werken, en wat voor invloed het zal hebben op een eigenaardig fenomeen als TikTok.

Factcheckers ontdekken online wangedrag collega’s

Libération(Nederlands stuk over de zaak in NRC)

Arjan van der Linden – Het klinkt als een onnozele complottheorie: een Frans netwerk van jonge, vooral mannelijke journalisten zou zich al jarenlang bezighouden met het systematisch pesten en bespotten van vrouwelijke vakgenoten. Toch deed dit verhaal de afgelopen maanden de rondte in het journalistieke wereldje van Parijs. Op verzoek van lezers besloten factcheckers van de Franse krant Libération de geruchten te onderzoeken. Wat bleek? Niet alleen klopt het verhaal, maar ook waren twee collega’s bij Libération zelf betrokken bij de pesterijen. Een van hen was nota bene oprichter van de Facebookgroep waarin de pestacties gecoördineerd werden.

De toekomst van vlees

Freakonomics

Arne van der Wal – Vrijwel dagelijks verschijnen er berichten over de kwalijke gevolgen van de productie en consumptie van vlees. Het dierenwelzijn in de bio-industrie, de uitstoot van broeikasgassen, het hoge verbruik van plantaardige voedingsstoffen die met de productie van vlees gepaard gaat, de ontbossing in onder meer Zuid-Amerika om landbouwgrond voor diervoeder te creëren, schadelijke stoffen in vlees – op grond hiervan alleen al zou elke vleeseter een paria moeten zijn. 

En toch neemt de consumptie van vlees wereldwijd nog steeds toe, de ecologische nadelen en de niet in de prijs doorbrekende kosten die eraan verbonden zijn ten spijt. Een paar getallen: in 1970 bedroeg de wereldwijde productie van vlees 100 miljoen ton, in 2014 317 miljoen ton. De grootste vleeseters zijn de Amerikanen, die in 2016 gemiddeld per hoofd van de bevolking 97,1 kilogram naar binnen werkten, direct gevolgd door de inwoners Australië en Argentinië. In de EU behoort de gemiddelde consumptie met 69,2 kilogram per hoofd van de bevolking ook tot de hoogste ter wereld. In Nederland mag de consumptie van vlees iets afnemen, elders op de wereld is dat niet het geval.

Feit is dat veel mensen graag vlees eten. En als ze rijker worden doen ze dat meer en vaker. In deze podcast van het blog Freakonomics (die ook in geredigeerde vorm te lezen is) praat een aantal experts uit verschillende disciplines over het fenomeen vlees. Het gaat onder meer over de productie en de vraag hoe schadelijk die nu écht is (spoiler: erg, maar niet zo erg als soms wordt beweerd), veranderde eetpatronen en hoe die samenhangen met economische ontwikkelingen. Schapenvlees bijvoorbeeld was voor de Tweede Wereldoorlog het meest geconsumeerde vlees in de VS, maar is zo goed als helemaal uit het Amerikaanse dieet verdwenen nadat de uitvinding van nylon en polyester leidde tot een lagere vraag naar wol. Maar ook de zoektocht naar alternatieven, zoals kunstmatig gekweekt vlees en plantaardige eiwitten, komt uitgebreid aan de orde. Een van de sprekers is Pat Brown, oprichter en ceo van het bedrijf Impossible Burger. Hij vertelt dat nadat hij zich realiseerde dat morele argumenten tegen het eten van vlees niet werken, hij het laboratorium indook. Het levert een fascinerend verhaal op over het sleutelen aan een plantaardige hamburger die nauwelijks te onderscheiden is van een 'echte'. Zo kom je erachter welk 'magic ingredient' ervoor zorgt dat een hap plantaardig eiwit naar vlees smaakt.

Millennial socialism

The Economist

Eric Smit – Het bloedrode omslag van het weekblad wordt gesierd door een aantrekkelijk ogende jongedame die vreugdevol, met de hand aan de mond, uitkrijt: ‘The rise of millennial socialism’. ‘Een nieuw soort linkse doctrine is in opkomst. Het is niet het antwoord op de problemen van het kapitalisme.’ Met deze twee zinnen vat The Economist kort samen wat het opkomende socialisme in de Verenigde Staten (in de persoon van congreslid Alexandria Ocasio-Cortez) en het Verenigd Koninkrijk (Jeremy Corbyn) vermag.

Het socialisme stormt terug omdat het indringend heeft geformuleerd wat er in Westerse samenlevingen verkeerd is gegaan, stelt het gerenommeerde tijdschrift. Op wat er precies is misgegaan en wat het probleem met het huidige kapitalisme is, gaat de auteur van het hoofdartikel niet diepgaand in. Ter rechterzijde hebben de politici de ideeënstrijd veelal opgegeven; ze hebben zich teruggetrokken in de richting van chauvinisme en nostalgie. De linkerkant richt zich volgens The Economist vooral op thema’s als ongelijkheid (herverdeling van welvaart), het milieu en hoe macht bij burgers te vestigen in plaats van bij elites. De nieuwe linkse politici hebben de zogenoemde ‘Derde Weg’ uit de jaren negentig – een koers waarbij leiders als Tony Blair, Bill Clinton en onze eigen Wim Kok hun linkse veren afschudden en het marktkapitalisme omarmden – dood verklaard. De globalisering die  de vertegenwoordigers van de Derde Weg bezongen, is in hun ogen niet zozeer een motor voor welvaart, maar vooral een generator van onzekerheid, onvrijheid en oneerlijkheid.

Dat kan allemaal wel zo zijn en hoewel de linkerzijde herboren lijkt te zijn, gaat volgens The Economist ‘haar pessimisme over de moderne wereld te ver. Haar beleid gaat gebukt onder naïviteit over begrotingen, bureaucratieën en bedrijven’. Bureaucratie is geen oplossing, maar eerder een gevaar dat op elk niveau gelegenheid biedt om de belangen van bepaalde lieden of groepen voorrang te geven. Tegenover een bureacratische overheid staat het privé-initiatief. ‘The purest delegation of power is to individuals in a free market,’ schrijft het blad.

Ook het idee van de economen Emmanuel Saez en Gabriel Zucman om hogere belastingen te heffen om te voorkomen dat de Verenigde Staten – met zijn steeds rijker en machtiger wordende groep miljardairs – in een oligarchie verandert, kan bepaald niet op goedkeuring rekenen: ‘zulke plannen kunnen eenvoudigweg worden gelezen als bestraffend populisme: miljardairs zijn bij links niet erg populair en hun aantal laten slinken, heeft van zichzelf iets aantrekkelijks.’ Het is dus ouderwetse afgunst wat links drijft. Het zijn deze klassieke verwijten van rechts die The Economist van de plank haalt om het opkomende ‘millennial socialism’ van kritiek te voorzien en te duiden als ‘het socialisme van weleer, dat lijdt het onder een geloof in de niet-corrumpeerbaarheid van collectieve actie en een ongerechtvaardigd wantrouwen tegen persoonlijke daadkracht.‘

Hoe een Nazi de macht greep – en die weer verloor

The Guardian

Arjan van der Linden – In 2013 won neo-Nazi Marian Kotleba de verkiezingen van de grootste regio van Slowakije. Vier jaar later werd hij weggestemd, maar nu heeft hij zijn zinnen gezet op iets groters: het Slowaakse presidentschap.

Hoe is het mogelijk dat een fascist een voet tussen de politieke deur weet te krijgen in een Europese staat? Met die vraag in het achterhoofd reisde journalist Shaun Walker naar Slowakije, waar hij sprak met kiezers, politici en kennissen van Kotleba. In de resulterende longread legt hij een waarheid bloot die helaas misschien universeel is: in barre tijden zijn mensen bereid te stemmen op leiders die beloven hun belangen te verdedigen ten koste van kwetsbare minderheidsgroepen.

Vergiftigde stad Johannesburg

Al Jazeera

Dennis Mijnheer – De Arabische nieuwszender Al Jazeera vertoont regelmatig uiterst boeiende documentaires die dan ook met enige regelmaat in de zondagselectie van Follow the Money worden opgenomen. Afgelopen week verscheen er weer zo’n kijkwaardige productie, gemaakt door de Franse onderzoeksjournalist annex documentairemaker Martin Boudot. Hij dook bijna letterlijk in de restanten van de bijna 300 verlaten mijnen rondom Johannesburg waar de afgelopen 130 jaar goud werd gewonnen. De afgravingen leveren artistieke beelden op waarin zandkleurige heuvels worden gelardeerd met rode waterpoelen. Die zitten alleen bomvol arseen, lood en uranium. En dat belandt in de ondergrond, het drinkwater, in de voedselketen en in de longen van de vaak arme bevolking. De omliggende wijken, waar ruim 1,5 miljoen mensen wonen, worden verstikt door giftige stofwolken afkomstig van de achtergebleven puinhopen. Boudot ging op onderzoek uit, sprak met betrokkenen en nam monsters. We zien hem zandscheppen met een tupperware-bakje, watermonsters nemen in de omliggende poelen en rondlopen met een Geigerteller. De resultaten zijn schokkend: hoge concentraties arseen en behoorlijk radioactief. Het zorgt voor een grote gapende wond die nog steeds niet gehecht is. 

Liefde maakt blind

CBC News

Nikki Sterkenburg – Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar het aantal mensen dat via internet verliefd wordt en zich vervolgens laat oplichten groeit nog altijd. De US Federal Trade Commission maakte bekend in 2018 21.000 meldingen te hebben gekregen (in 2015 waren dit er nog 8.500), waarbij slachtoffers in totaal 143 miljoen dollar waren kwijtgeraakt. De daders, ‘masters of manipulating human emotion’, blijken onweerstaanbaar en kennelijk kan iedereen hiervan het slachtoffer worden.

De BBC maakte eerder een podcast over het fenomeen, die hier te beluisteren is.

NYT-uitgever Sulzberger: een journalist moet nooit de weg willen afsnijden

Der Spiegel

Peter Hendriks – Der Spiegel voelt New York Times-uitgever Gregg Sulzberger aan de tand over het runnen van een grote kwaliteitskrant in het digitale tijdperk en onder president Donald Trump. ‘We verslaan zijn presidentschap zoals we al zijn voorgangers hebben verslagen: eerlijk en agressief.’ De uitgever gaat in op het gesprek dat hij onlangs had met Trump en kondigt aan dat hij met hem gaat dineren, samen met drie verslaggevers.

Hij stelt dat de anti-mediacampagne van Trump gevaarlijk is en dat dictators over de hele wereld er een voorbeeld aan nemen. Hij weet niet of de moord op Jamal Khashoggi een direct gevolg is van Trumps aanhoudende minachtende uitlatingen over de pers: ‘Trump is als klimaatopwarming, je weet dat het effect heeft, maar je weet niet of je iedere grote storm direct kunt toeschrijven aan die opwarming.’

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 219 leden

Volg Redactie
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren