© CC0 (Publiek domein)

Follow the Money selecteert

Ook deze week hebben we weer de beste verhalen uit andere media voor je geslecteerd. Vandaag gaat het onder andere over Russische witwasmiljoenen, Trump-stemmende millennials, netneutraliteit, Chinees cameratoezicht en studieschuld. Prettig weekend!

België, het meest stralende land ter wereld

New York Times

Van Pieter van der Lugt: Met enige regelmaat gaan ze rond op social media: uit de ruimte geschoten plaatjes van het nachtelijke deel van de aardbol. Grote steden baden in het licht, terwijl het platteland rust in het aardedonker. Het zijn mooie illustraties van de verstedelijkte wereld. En ook de verschillen tussen landen wordt goed zichtbaar: in Noord-Korea is het pikdonker, terwijl het neon van haar zuiderbuur ‘s nachts vanuit de ruimte haast zichtbaar is. Maar één land springt er bijzonder uit: België. Als een poolster zo fel blinkt het tussen een labyrint van stedelijke lichtstipjes. Waarom is het hele land zo fel verlicht ‘s nachts? De New York Times zocht het uit. Wat blijkt? Een innig verbond tussen politiek, energiebedrijven en de kernenergielobby houdt België ook in het donker stralend.

Russische witwasmiljoenen duiken op aan de Herengracht

NRC

Van Stefan Vermeulen: Uit de weekendkrant: een verbijsterend verhaal over de strijd tussen de Amerikaanse miljonair Bill Browder en Rusland. Vanuit zijn kantoor in Londen speurt Browder al tien jaar naar 230 miljoen dollar die verdween uit de Russische schatkist. Een medewerker van Browder, de jonge Rus Sergej Magnitsky, ontdekte in 2007 dat het geld vermoedelijk door hooggeplaatste functionarissen was weggesluisd en witgewassen. Magnitsky deed aangifte, maar werd zelf opgepakt en stierf in een Moskouse gevangeniscel. Browder doet er sindsdien alles aan om de daders voor de rechter te krijgen. Zijn naspeuringen hebben ertoe geleid dat in tien landen jusititeel onderzoek loopt. En wat blijkt nu? Een deel van het geld dook op aan de Amsterdamse Herengracht. Justitie heeft beslag gelegd op 3 miljoen euro van de aldaar gevestigde vastgoedinvesteerder AFI Europe, dat zakelijke banden had met een Cypriotisch bedrijf van een van de Russische verdachten. Een verhaal dat leest als een thriller uit de jaren van de Koude Oorlog.

Hoe lang kun je je verbergen voor 170 miljoen camera's?

BBC

Van Luuk van der Sterren: Vorige week publiceerde de Groene een onderzoek van platform Investico naar zogenaamde 'smart cities' in Nederland. Dit zijn steden als Amsterdam, Utrecht en Eindhoven, die met steeds meer sensoren en camera's hun burgers in de gaten houden. De privacy is zogenaamd gewaarborgd, maar uit het onderzoek van Investico bleek het daar nogal eens aan te schorten.

De omvang van het Nederlandse cameratoezicht stelt echter maar weinig voor als we het vergelijken met het CCTV-systeem van China. Dat bestaat uit zo'n 170 miljoen (grotendeels slimme) camera's; de komende jaren moeten daar nog eens 400 miljoen bij komen. Hoe lang kun je je nog verschuilen als de overheid alles kan zien? BBC-verslaggever John Sudworth ging naar de stad Guiyang en nam de proef op de som.

Beerput bij Imtech Polen is nóg dieper

Het Financieele Dagblad

Van Dennis Mijnheer: Onderzoeksjournalisten van Het Financieele Dagblad doken dieper in het megafaillissement (28 duizend medewerkers) van technisch dienstverlener Imtech, dat zich in 2015 zwaar vertild bleek te hebben aan een Pools pretpark. Het artikel zoomt in op drie buitenlandse spookbedrijfjes in belastingparadijzen die gebruikt zijn om – onder het mom van ‘advieswerkzaamheden’ — tientallen miljoenen weg te sluizen. De FD-journalisten maken op basis van interviews en interne documenten een mooie reconstructie, die zich deels afspeelt op het kantoor van De Brauw & Blackstone op de Zuidas. Ze bieden de lezer met dit artikel een warm welkom in de wereld van schimmige schikkingen, vervalste handtekeningen, trustconstructies en miljoenenfraude.

Meeste Republikeinen geloven niet dat opwarming door de mens komt

New York Times

Van Peter Hendriks: Waarschijnlijk het belangrijkste onderwerp voor de komende decennia is de opwarming van de aarde. Veel grote stedelijke gebieden liggen aan lage kusten en die zullen als eerste onderlopen als de zeespiegel stijgt. Grote concentraties mensen leven in tropische gebieden die onleefbaar dreigen te worden; miljoenen zullen op drift raken en alles doen om de koelere gebieden binnen te dringen.

Een aantal onderzoekers heeft eens precies uitgezocht wat zowel Republikeinen als Democraten vinden van het onderwerp ‘klimaat’. Daaruit blijkt dat Donald Trump helemaal niet extreem is in Republikeinse kringen: slechts 31 procent gelooft dat de opwarming van de aarde het gevolg is van menselijk handelen. Het wordt vooral gezien als een autonoom, natuurlijk fenomeen.

In gebieden die nu al last hebben van de effecten van opwarming, zoals Zuid-Californië, Florida, Louisiana, Alaska en het laag gelegen New York, zijn Republikeinen wel meer overtuigd van de invloed van de mens op het klimaat. In hoeverre het echt allemaal doordacht is, valt volgens de onderzoekers moeilijk te beoordelen: je niet druk maken over het klimaat lijkt vooral een onderdeel te zijn van een conservatieve identiteit.

Trump’s Tax Bill: studenten betalen meer, rijken minder

The American Interest

Van Arne van der Wal: Voor Donald Trump was het een triomf: zijn beloofde belastingverlaging werd door het congres en de senaat aangenomen. Hij staat daarmee in de traditie van Ronald Reagan, de Amerikaanse president die als eerste na de Tweede Wereldoorlog een grote belastingverlaging invoerde. Het hoogste federale tarief zakte van 70 naar 30 procent. Ik vind dit artikel interessant omdat het de Amerikaanse belastingheffing en de verdeling van welvaart plaatst in het kader van de Koude Oorlog, de angst voor het communisme, maar ook in de conservatieve ideologie: wij Amerikanen zorgen voor elkaar.

De belastinghervorming van Trump maakt daaraan een einde. Het is een ratjetoe van concessies aan financiële belangen. De kern ervan is, zo schreef econoom Paul Krugman, ‘de herverdeling van welvaart van armen en middengroepen naar grote ondernemingen en ondernemers.’ De auteur van dit artikel noemt enkele sprekende details: zo worden studenten belast als ze vrijgesteld zijn van het betalen van collegegeld (een belastingverhoging van 400 procent), maar zijn onderhoudskosten voor privévliegtuigen verruimd. De enorme tekorten die er door de hervorming zullen ontstaan zullen leiden tot automatische bezuinigingen op gezondheidszorg. Trump heeft de Amerikaanse welvaartstaat de facto afgeschaft.

Waarom 41 procent van blanke millennials voor Trump stemde

Washington Post

Van Dieuwertje Kuijpers: Bij blanke millennials denken de meesten aan hummus-etende snowflakes, die demonstreren omdat babyboomers te populistisch stemmen en er geen genderneutrale toiletten aanwezig zijn op de campus. Toch is deze groep minder progressief dan het beeld in de media doet vermoeden: politicologen van de Universiteit van Chicago constateerden dat – ondanks de voorliefde voor Bernie ‘feel the Bern’ Sanders op de universiteitscampus — 41 procent van de blanke millennials juist voor Donald Trump stemde tijdens de laatste presidentsverkiezingen.

In tegenstelling tot wat de meeste mensen zouden denken ging het hier niet om blanke millennials met een lagere sociaal-economische status: 86 procent van de ondervraagden gaf aan een baan te hebben — een gelijksoortig percentage als bij niet-Trump stemmers. Sterker nog: een blanke millennial met een lagere sociale-economische status heeft juist een 14 procent lagere kans om een Trump-stemmer te zijn. Kortom: economische variabelen als opleiding, inkomen en het wel of niet hebben van een baan maakte geen significant verschil – en konden dus niet een stem op Trump verklaren.

Als het niet de social-economische status is, wat dan wel? Het antwoord: raciale en culturele spanningen. Hoe hoger de zogeheten ‘racial resentment’ onder stemmers, des te waarschijnlijker dat zij stemden op Donald Trump. Hoewel blanke millennials onderdeel uit maken van de meest diverse generatie die de Verenigde Staten heeft gekend, zijn niet allen hier comfortabel mee. Een stem op Trump is volgens deze onderzoekers een symptoom van dit fenomeen.

Steenkool heeft er een nieuwe vijand bij: de banken

Trouw

Van Ties Joosten: Afgelopen week maakte ING bekend dat het stopt met de financiering van klanten die teveel in de kolenenergie zitten. De maatregel heeft alles te maken met de financiële klimaattop die in Parijs plaatsvond. Twaalf grote Nederlandse geldbeheerders, waaronder de banken Triodos, Volksbank, ASN en ABN-Amro en pensioenfondsen APG en PGGM, gaven daar aan dat de financiële sector in actie moet komen tegen klimaatverandering. Ze presenteerden een nieuw rekenmodel, waarmee de klimaatimpact van een investering nauwkeurig gemeten zou kunnen worden. Het is nog niet duidelijk welke gevolgen dit heeft voor de kolenoverslag in de Rotterdamse haven, waarover FTM al veel schreef. In praktijk worden die bedrijven namelijk verplicht om geld te lenen via het moederbedrijf HES. Wel maakt deze ontwikkeling duidelijk dat steenkool op steeds minder vrienden kan rekenen.

Van wie is het internet?

Medium

Van Thomas Bollen: Het vrije internet staat op de tocht. In de Verenigde Staten stemde de Federal Communications Commission deze week om de zogeheten netneutraliteit op te schorten. In dit overzicht van Medium lees je wat dit betekent. Zo schetst Tim Berners-Lee, de uitvinder van het Internet, hoe grote partijen kleine initiatieven kunnen dwarsbomen. Door deze beslissing staat grote netwerkproviders niets meer in de weg om voortaan de competitie aan te gaan op de beschikbaarheid van bandbreedte.

De huidige regels zorgen er voor dat alle websites even snel laden; dat is straks dus niet meer het geval. Hierdoor krijgen vermogende partijen de kans om de competitie te dwarsbomen door hun laadsnelheid te verhogen. De New Yorkse General Attorney heeft al aangekondigd juridische stappen te nemen; de strijd om een vrij internet is losgebarsten.

Extreme maatregelen in de VS om studieschulden terugbetaald te krijgen

The Daily

Van Sophie Stadhouders: Vrijdagmiddag luisterde ik met grote interesse naar deze podcast van The New York Times — The Daily — over de stijgende studieschulden in de VS en de toename in wanbetalingen. Het deed me denken aan het feit dat ook in Nederland steeds meer oud-studenten problemen hebben met het terugbetalen van hun studieschuld. Onze nationale schuldenmeter staat nu op ruim 19 miljard euro. Maar terwijl hier de verslechterde inkomenspositie van oud-studenten na de economische crisis van 2008 en een hoger leenbedrag een rol spelen in de betalingsproblemen, is er in de VS ook nog iets anders aan de hand, zo blijkt uit onderzoek van de krant.

Redactie
Redactie
Gevolgd door 679 leden