© ANP/Piyal Adhikary

Follow the Money selecteert

    De mega-overname van Monsanto door Bayer; de lappendeken over het Nederlandse belastingstelsel; het Belgische medisch dossier-probleem; spookschepen rondom de Krim. Verder: politieke leugens 2.0; zeven plagen van de zorgbezuinigingen; Amerikaanse persvrijheid onder druk; een rijkelijk interview over miljardairs. Tot slot een fraaie strip over de opwarming van de aarde.

    Waar is Moeder Teresa?

    Bloomberg

    In een analyse haakt Bloomberg-columnist Brooke Sutherland in op de overname van zadengigant Monsanto door het Duitse chemieconcern Bayer — de uitvinder van onder meer aspirine. Deze mega-overname gaat gepaard met een overnamebedrag van maar liefst 66 miljard dollar en is daarmee de grootste van dit jaar. En de grootste in de Duitse handelsgeschiedenis. Betrokkenen zijn louter positief. 
    'Speaking hypothetically, I find it difficult to see how an acquisition of a company whose seeds help feed the world by a company whose products help keep us all healthy longer could be anything less than saintly,' liet een Monsanto-woordvoerder eerder optekenen. Deze heiligverklaring leidt tot opgetrokken wenkbrauwen bij het financieel persbureau Bloomberg dat (inhoudelijk) inhakt op de deal. Conclusie: de deal is geen kind van Moeder Teresa, maar geboren uit puur economische motieven van een monopolist. Zo krijgt de nieuwe megaspeler circa 25 procent van de wereldmarkt voor bestrijdingsmiddelen in handen en daarnaast 30 procent van de zadenmarkt. Grote vraag: over de rug van wíe gaan ze de overname terugverdienen? Landbouworganisaties, boeren en milieubewegingen vrezen het ergste.

    Belastingrevolutie

    NRC (beschikbaar via Blendle)

    Fiscaal econoom Leo Stevens is de geestelijk vader van het huidige belastingstelstel dat in 2001 door Willem Vermeend is ingevoerd. Afgelopen week presenteerde deze belastingexpert samen met Arjan Lejour, belastingexpert bij het Centraal Planbureau, het boek Geloofwaardig Belasting Heffen.

    In een uitgebreid interview in NRC doet belastingexpert Stevens, tevens Kroonlid van de SER, nog eens beknopt uit de doeken waarom een fiscaal herstelbeleid ‘dringend nodig is’. En dat heeft niet alleen betrekking op het fictieve rendement van 4 procent waar in box 3 mee wordt gerekend (‘Een spaarder die nog geen 1 procent bij zijn bank krijgt wordt belast voor 4 procent. Ik begrijp dat hij dat niet pikt’), maar er is volgens hem veel meer scheefgroei. ‘Je zult de toeslagenfabriek niet alleen moeten versoberen en minder geld rondpompen, maar ook op grotere afstand zetten van het belastbaar inkomen.’

    Het medisch dossier-probleem van de Belgen

    Apache.be

    Apache, het Belgische platform voor onderzoeksjournalistiek waar Follow the Money mee samenwerkt, brengt een artikel over 36 Belgen die gezamenlijk naar de Europese Commissie stappen om zich te beklagen over arbeidsongeschiktheidsverzekeraars en verzekeringsartsen. Het gaat om zaken waarin mensen die eerst arbeidsongeschikt zijn verklaard, na keuring door een verzekeringsarts toch weer aan het werk zijn gestuurd of van wie het arbeidsongeschiktheidspercentage drastisch is gereduceerd.

    De Belgen die nu naar de Europese Commissie stappen, beklagen zich onder andere over belangenverstrengeling en onrechtmatige toegang tot medische dossiers. Zo zouden artsen die werkzaam zijn binnen ziekenhuizen, patiëntengegevens delen met collega-artsen die werkzaam zijn als verzekeringsarts. Die vertrouwelijke gegevens zouden daarmee dus bij de verzekeraars zijn beland. De klagers vragen om een veroordeling van de Belgische staat vanwege deze veronderstelde privacyschending. Ook willen ze weten of de verzekeraars waarin de Belgische staat aandeelhouder is, wel over voldoende reserves beschikken om de schade van de huidige en toekomstige gevallen te dekken. Tot slot claimen de klagers dat de behandeling die ze tijdens het keuringsproces hebben ondergaan, in strijd is met het recht op een eerlijk proces.

    Spookschepen rondom de Krim ontmaskerd

    OCCRP.org

    De handelsblokkade naar aanleiding van de annexatie van de Krim is allesbehalve waterdicht. Zo achterhaalde een Oost-Europees collectief van onderzoeksjournalisten, de Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), dat de afgelopen twee jaar meer dan 600 schepen de havens op de Krim hebben aangedaan. Hoofdzakelijk Russische schepen, maar ook 24 schepen die onder Europese vlag voeren, 43 schepen geregistreerd in een Europees land en 22 schepen die een uiteindelijk begunstigde hebben in de EU zijn gesignaleerd . Ze schenden daarmee de Europese handelssancties tegen de Krim die in juni 2014 zijn ingesteld.

    De onderzoeksjournalisten monitorden twee jaar lang de scheepvaartbewegingen richting de geannexeerde havenstad Sebastopol. Hun onderzoek leidde ook tot de onthulling dat sommige schepen zelfs helemaal van de radar zijn gehaald. Tot die conclusie kwamen de onderzoeksjournalisten nadat ze de hulp hadden ingeschakeld van bewoners om schepen te fotograferen in de haven van Sebastopol. Zo bleek een schip genaamd ‘The General’ de haven te hebben aangedaan om afvalmetaal te laden. Tegelijkertijd was het schip dagenlang van de scheepsradar — het verplichte AIS-systeem waarmee alle schepen wereldwijd moeten zijn uitgerust. Een knap staaltje onderzoeksjournalistiek.

    Politieke leugens 2.0

    The Economist

    Donald Trump claimt dat President Obama en Hillary Clinton samen ISIS hebben opgericht. Michael Gove stelt dat Britten 'genoeg hebben gehad van experts'. Britten stemden massaal ‘Leave’, omdat ze de (denkbeeldige) kraan naar Brussel willen dichtdraaien. Wilders oppert dat Nederland ook miljoenen zal overhouden aan een Nexit. Leven we in een postmodernistische nachtmerrie?

    The Economist gaat in dit artikel in op de nieuwe rol van leugens in de politieke arena. Waar vroeger leugens werden gebruikt om de waarheid te verdoezelen, is tegenwoordig de leugen een middel geworden om een waarheid te verkondigen. Een waarheid die inspeelt op de onderbuikgevoelens van bepaalde groepen in de samenleving. Trump wordt dan ook geprezen voor just saying it like it is. Dit terwijl Politifact, een fact-checking website, stelt dat Trump de grootste leugenaar is in de geschiedenis van de Amerikaanse verkiezingen.

    Het internet is een zee van informatie met eilanden van subjectieve waarheden, waar deelnemers op fora elkaar meer vertrouwen dan politici, journalisten en zelfs wetenschappers. Zoekalgoritmen van Google faciliteren ‘filterbubbels’, waardoor alles wat je leest je eigen mening bevestigt. Sterker nog, onderzoekers constateren zelfs een 'backfire-effect': mensen die geconfronteerd worden met feiten die in strijd zijn met hun wereldbeeld zetten hun hakken nog dieper in het zand. 'De tijd van neutrale journalistiek is voorbij,' zegt Dmitry Kiselyov, de ‘top propagandist van Rusland’.

    De zeven plagen van de bezuinigingen in de zorg

    De Groene (beschikbaar via Blendle)

    De zorgkosten zijn bedwongen, maar wie betaalt de rekening? In de Groene Amsterdammer verscheen deze week een artikel waarin de balans wordt opgemaakt van vier jaar bezuinigingen in de zorg. De auteurs onderzoeken waar die 10 miljard euro aan besparingen zijn behaald. Een interessante vraag aangezien specialistensalarissen, bureaucratie, de farmaceutische industrie en verspilling nauwelijks zijn aangepakt. Wie draaiden er dan wel voor op? In het uitgebreide artikel benoemen de auteurs zeven plagen. De eerste plaag heeft betrekking op de zorgkosten die meer geïndividualiseerd zijn — de kosten worden nog wel gemaakt, maar zieken betalen ze nu vaker zelf. Zo gingen de eigen bijdragen voor hulp en begeleiding thuis omhoog en steeg ook het eigen risico.

    Een andere plaag houdt in dat vooral zorgmedewerkers hard werden getroffen door de bezuinigingen. Ruim twee derde van de zorgkosten gaat op aan de arbeidskosten van zorgmedewerkers. Bezuinigingen treffen daarmee vrijwel altijd de werkgelegenheid in de sector. Daaropvolgend concluderen de auteurs dat de besparing van 10 miljard een waterbedeffect teweeg heeft gebracht. Waar aan de ene kant van de zorg flink wordt bespaard, leidt dat op een andere plek tot problemen. Zo kregen huisartsen veel extra werk op hun bordje. Voor alle zeven plagen: lees het artikel.

    Amerikaanse persvrijheid onder druk

    The Nation

    De Amerikaanse journaliste Amy Goodman wordt in de staat North Dakota vervolgd naar aanleiding van haar berichtgeving over protesten in de gemeente Morton County tegen de aanleg van een pijplijn in een indianenreservaat. Totale kosten: 3,8 miljard dollar. Lokale bewoners en milieuactivisten — bevreesd dat de drinkwatervoorziening gevaar zou lopen als gevolg van de werkzaamheden — voerden actie om de bouw te stoppen. Goodman deed met een cameraman verslag van de protesten. Ze legde onder andere vast hoe demonstranten door bewakers werden aangevallen met honden en pepperspray nadat ze over de afscheiding om het bouwterrein waren heengelopen. Omdat Goodman de demonstranten met haar camera en microfoon was gevolgd, wordt ze nu door de lokale overheid van Morton County vervolgd vanwege ‘trespassing’ — ongeoorloofde aanwezigheid op privéterrein.

    Het Amerikaanse nieuwsmagazine The Nation besteedt aandacht aan het voorval. In het artikel wordt verwezen naar het eerste amendement (persvrijheid) van de Amerikaanse grondwet. Overigens heeft de Amerikaanse regering inmiddels de aanleg van de pijplijn tot nader order stilgelegd.

    Rijkelijk interview met miljardair-expert Sam Wilkin

    Vrij Nederland (beschikbaar via Blendle)

    Om superrijk te worden hoef je niet briljant te zijn. Dat is de stelling van Oxford Economics-econoom Sam Wilkin, tevens schrijver van het boek Wealth Secrets of the One Percent: A Modern Manual to Getting Marvelously, Obscenely Rich (Nederlandse titel: Heel veel geld). Het boek omvat een brede analyse — zie ook FTM’s recensie — over de oorzaken van inkomensongelijkheid, maar het zou eigenlijk net zo goed een handleiding voor aspirant-miljardairs kunnen zijn.

    In Vrij Nederland staat een uitgebreid en zeer boeiend interview met de schrijver die onder meer ingaat op de gelijkenis tussen Bill Gates en Donald Trump. Ook Thomas Piketty passeert de revue. En Wilkin legt uit waarom luxaflex-miljardair Ralph Sonnenberg de ‘Djokovic van Nederland’ is.

    Follow the Stippellijn

    XKCD

    Vrij onverwachts sneuvelden er deze week Nederlandse hitterecords voor de maand september. Toeval? Of is er meer aan de hand met betrekking tot de opwarming van de aarde? De Amerikaanse cartoonist annex internetlegende Randall Munroe wijdde er een fraaie strip aan: een tijdlijn vanaf de vorige IJstijd tot nu, waarin hij de temperatuurschommelingen laat zien. Volg de stippellijn!

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 219 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren