Follow the Money selecteert

    In deze editie van Follow the Money Selecteert kijken we naar de Britse koningin, het toenemende volksverzet tegen corruptie in Zuid-Korea, de problemen die de Britse bouwsector te wachten staan als gevolg van Brexit en een stinkend zaakje in de Amerikaanse vishandel. Verder: een overzicht van de internationale organisaties die door de VS worden gekort, een rechtszaak tegen nieuwszender ABC News en het bestuurlijk onvermogen van de Republikeinse partij. Tot slot: een indrukwekkend fotoportret van de oorlog in Syrië, goed én slecht nieuws over onkruidverdelger Roundup en de keuze tussen honger en deportatie in Californië.

    Wat als de koningin overlijdt?

    The Guardian

    Elizabeth II is sinds 1952 koningin van het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en nog een twaalftal landen. In 2015 verbrak ze het record van Queen Victoria om het langszittende Britse staatshoofd ooit te worden; daarnaast is ze sinds de dood van Koning Bhumibol ook het op dit moment langstzittende staatshoofd ter wereld.

    Maar niets is voor eeuwig, en de gemiddelde levensverwachting voor een vrouw van 90 in het Verenigd Koninkrijk is maar een jaar of vier. Het ziet er dus naar uit dat de wereld op redelijk korte termijn afscheid moet gaan nemen van Elizabeth II. Wat gebeurt er dan? De laatste keer dat er een zittend Brits staatshoofd overleed was in 1952, maar dat wil niet zeggen dat de Britten onvoorbereid zijn.

    Integendeel, zo laat deze fantastische longread in The Guardian zien. Alles, van de codetaal (“some inevitable occasion, the timing of which, however, is quite uncertain”) tot de vraag welke expert bij welke tv-show aanschuift, is al jaren vastgelegd in protocollen en formele afspraken. Het stuk beschrijft de procedures die in werking zullen treden na het overlijden van de koningin met minutieus oog voor detail en enig gevoel voor ironie. Vooral dat laatste maakt dit, het sombere thema ten spijt, een wonderbaarlijk vermakelijk artikel.

    Corruptie: de les van Zuid-Korea

    The Conversation

    President Park Geun-hye van Zuid-Korea is uit haar ambt gezet nadat aan het licht was gekomen dat ze een vertrouweling zou hebben geholpen met het aannemen van smeergeld van Samsung en andere conglomeraten. Het is geen op zichzelf staand incident: in Zuid-Korea is cliëntelisme diep doordrongen in alle lagen van de samenleving. Maar het protest daartegen groeit. Honderdduizenden Koreanen gingen de straat op omdat ze de talrijke corruptieschandalen zat zijn. Dit artikel gaat in op wat corruptie eigenlijk is. Het gaat om meer dan omkoping en smeergeld. Zo is er het grijze gebied waarin de zakenwereld invloed op de politiek uitoefent door middel van lobbyen, waar we op FTM onderzoek naar doen in ons dossier #Lobbycratie. Auteur Costantino Grasso is lector Business Management and Law aan de universiteit van Oost-Londen en pleit voor het invoeren van een cultuur van anti-corruptie bij grote ondernemingen. Dat kan worden afgedwongen met transparantie-wetgeving ten aanzien van lobbyisten.

    Een andere factor die corruptie bevordert is de manier waarop de meeste ondernemingen zijn georganiseerd. Die is gebaseerd op een hiërarchisch militair model dat corruptie passief accepteert. ‘Als we corruptie willen bestrijden moeten we ook de moed hebben om de interne structuur van grote ondernemingen te veranderen,’ stelt hij. Concreet betekent dit dat álle werknemers ter verantwoording moeten kunnen worden geroepen. In Zuid-Korea is dat bij Samsung nu voor het eerst gebeurd: vice-president Lee Jae-yong — die wordt gezien als de baas van het concern — staat terecht voor omkoping van ex-president Parks vertrouweling. Of dat tot een veroordeling zal leiden? Mogelijk wel, maar Lee’s vader is ook twee keer veroordeeld en heeft geen dag gezeten — beide keren kreeg hij gratie.

    Britse aannemers blijken verslaafd aan EU-bouwvakkers

    The Guardian

    Er bestaat een opmerkelijke overeenkomst tussen de Britse bouwsector en de Premier League, de hoogste Engelse voetbaldivisie. Beide sectoren leunen zwaar op geïmporteerde arbeidskrachten en besteden daardoor niet genoeg aandacht aan het zelf opleiden van vakmensen.

    Voor de bouwsector kan dat problematisch worden als Brexit eenmaal een feit is. Er werken 176.500 EU-werknemers in de bouw en er is in de plannen niet voorzien in een speciaal visum voor bouwvakkers. Dit in tegenstelling tot een andere cruciale beroepsgroep: de balletdansers.

    Rond de 30 procent van de aannemers geeft aan zwaar te leunen op werknemers uit de EU. Het betreft vooral aannemers in het zuidoosten van het land. Dit kan onder meer ernstige gevolgen hebben voor de voortgang van grote infrastructurele werken die in Londen aan de gang zijn.    

    De Codfather

    Mother Jones

    Het is een stinkende business die vishandel, althans in de Verenigde Staten. Eén enkele visser blijkt een enorm aandeel te hebben in de vangstrechten (quotasysteem). En alhoewel dat niet verboden is, ging de visser toch over tot grootschalige fraude. Eind vorig jaar werd het netwerk van Carlos Rafael — alias de Codfather — opgerold. Rafael werd aangeklaagd voor 27 fraudezaken (met name belastingontduiking) die draaien om bijna 400.000 kilo vis. Rafael kon jarenlang vrijwel ongestoord frauderen door vermoedens over banden met de politiek en het belabberde toezicht. Rafael lijkt daarmee een product van zijn omgeving, die de mogelijkheid bood tot het opkopen van vangsrechten en weinig toezicht hield. ‘Elke sector is gevoelig voor corruptie en het gebrek aan controles tegen consolidatie is de achilleshiel van het quotasysteem.’

    Welke internationale organisaties worden gekort door Trump?

    IRIN

    De Amerikaanse president Donald Trump is van plan 50 procent te gaan korten op het Amerikaanse budget voor buitenlandse zaken. Waar gaan (vooralsnog) de grootste bedragen heen en waar zullen de grootste klappen gaan vallen? IRIN zocht het uit.

    Van het totale Amerikaanse overheidsbudget (zo’n 4 biljoen dollar) is 58 miljard dollar voor buitenlandse zaken. 10,4 miljard daarvan is bestemd voor internationale organisaties. Van die 10,4 miljard is 84 procent voor verschillende afdelingen van de Verenigde Naties. De grootste ontvangers zijn de VN vluchtelingenorganisatie (1,5 miljard), het wereldvoedselprogramma (1,3 miljard) en UNICEF (0,5 miljard). De NAVO is de grootste niet-VN organisatie die steun ontvangt, zo'n 0,5 miljard per jaar.

    De VS komt niet uit onder verschillende verplichte contributies. IRIN verwacht daarom dat de grootste klappen zullen gaan vallen bij organisaties die VS vrijwillig steunt. Volgens IRN moet bijna 80 procent van die vrijwillige bijdrages verdwijnen. De grootste ontvangers daarvan zijn juist voor mensen die het hard nodig hebben: de mensen die geholpen worden door de VN vluchtelingenorganisatie, het wereldvoedselprogramma en UNICEF. 

    Mogelijk miljardenboete vanwege ‘Pink Slime’-reportage  

    Villamedia

    ‘De Amerikaanse nieuwszender ABC News is aangeklaagd voor misleiding door de fabrikant van ‘pink slime‘. Dit goedje zou een mengsel zijn van slachtresten, spuitvlees en ammoniak en gebruikt worden voor het fabriceren van hamburgers. Volgens fabrikant Beef Products Inc. (BFI) heeft een kritische reportage van ABC News het bedrijf veel schade toegebracht, waardoor vestingen moesten worden gesloten en personeel moest worden ontslagen. BFI eist daarom tussen de 1,9 en 6 miljard dollar van ABC News. Tv-kok Jamie Oliver wist het ‘pink slime’ maakproces al eens te herhalen.

    Weten de Republikeinen nog wel hoe ze moeten besturen?

    BBC

    De BBC stelt een interessante vraag met betrekking tot de Republikeinse partij in de Verenigde Staten: is die het besturen verleerd? Gedurende de acht jaar van het Obama-bewind heeft de Grand Old Party zich vooral ingespannen om het beleid van de president zoveel mogelijk te dwarsbomen, of te verstoren met symboolpolitiek. Nu de Republikeinen beschikken over zowel het presidentschap als over een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, hebben ze ruim baan om hun ideeën ten uitvoer te brengen. Maar wat zijn die ideeën eigenlijk? En hoe vertaal je ze in wetgeving? Die vragen blijken lastig te beantwoorden. Niet alleen zijn veel Republikeinse leden van het Congres allesbehalve blij met hun ‘eigen’ president Trump, ook onderling zijn ze het over vele zaken met elkaar oneens. Het verlamt de partij, die tijdens het bewind van Obama nog zo vaak riep dat alles anders moest.

    Het bloedige gezicht van zes jaar oorlog in Syrië

    The Atlantic

    Het Amerikaanse magazine The Atlantic publiceerde afgelopen week een indrukwekkend fotoportret van zes jaar oorlog in Syrië. De fotoserie geeft inzicht in de oorlog, de strijdende partijen en de slachtoffers van de gevechten die op allerlei fronten plaatsvinden. De troepen president Bashar al-Assad, Koerdische strijders, ISIS, al-Nusra, Israël, Turkije, Rusland en de Verenigde Staten — allemaal komen ze aan bod en elk van de strijdende partijen laat grote bloedsporen na. De onderzoeksjournalisten van Bellingcat onthulden vrijdag — op basis van brokstukken van een raket — dat bij een Amerikaans bombardement op een Syrische moskee tientallen burgers zijn omgekomen.

    Roundupgate I: Ernstig oogletsel en spookschrijvers

    Zembla

    Alarmerend nieuws op de website van tv-programma Zembla. Glyfosaat, de werkzame stof in onkruidbestrijdingsmiddel Roundup, kan ernstig oogletsel veroorzaken. Het Europees chemieagentschap ECHA legde allerlei bestaande onderzoeken naast elkaar en kwam uiteindelijk tot deze conclusie.

    Een link met kanker werd door de ECHA evenwel niet gelegd. ‘Volgens Greenpeace veegt ECHA al het wetenschappelijke bewijs dat glyfosaat kanker kan veroorzaken onder het tapijt…’ Verder refereert Zembla aan een stuk in de New York Times. Hierin staat dat Roundupproducent Monsanto wetenschappers inhuurt om hun naam te zetten onder wetenschappelijke artikelen die door Monsanto zelf zijn geschreven.

    Roundupgate II: Niet kankerverwekkend

    De Boerderij

    Geruststellend nieuws in boerenvakblad De Boerderij. Glyfosaat, de werkzame stof in onkruidbestrijdingsmiddel Roundup, is niet kankerverwekkend. Het Europees chemieagentschap ECHA komt tot deze conclusie door allerlei bestaande onderzoeken naast elkaar te leggen.

    ‘Overtuigender kan het advies niet zijn,’ aldus de hoofdredacteur in een redactioneel commentaar. ‘Opnieuw dus groen licht voor verdere toelating van glyfosaat.’ Dat milieuorganisatie Greenpeace twijfelt aan de onafhankelijkheid van dit onderzoek kan op weinig sympathie van de hoofdredacteur rekenen. ‘Nu Greenpeace niet op wetenschappelijke feiten gelijk krijgt, trekt het de integriteit van het ECHA in twijfel. Dit is ronduit verwerpelijk.’

    De keuze tussen honger en deportatie

    The Nation

    De aangekondigde uitzetting van illegale immigranten in de Verenigde Staten mag dan vooralsnog niet de schaal hebben aangenomen waar velen bang voor waren na het aantreden van president Trump, de angst voor wat er komen gaat heeft nu al duidelijke gevolgen. Het Amerikaanse opinietijdschrift The Nation doet verslag vanuit Californië, waar arme immigrantengezinnen zich laten uitschrijven bij voedselbanken uit angst het slachtoffer te worden van een wetsvoorstel waarvan de ruwe opzet onlangs is uitgelekt. Volgens de wet zou elke illegale immigrant worden uitgewezen die in de eerste vijf jaar na binnenkomst in de VS een beroep doet op overheidsvoorzieningen. De angst voor deportatie is bij velen klaarblijkelijk groter dan de angst voor een lege maag. Eén voedselbank ontving van 40 immigrantengezinnen een verzoek om uitschrijving. Nog eens 54 gezinnen die in aanmerking kwamen voor inschrijving bij deze voedselbank, zagen daar vanaf.

    Over de auteur

    Redactie

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid