Follow the Money selecteert

    Ook deze week verzamelden onze redacteuren weer tal van mooie en interessante artikelen voor u. Ditmaal over ‘the invasion of the body snatchers’, de vraag of Argentinië opnieuw aan de rand van een faillissement staat, ruzie bij auteursrechtenbureau Buma/Stemra, farmaceutische bedrijven moeten mogelijk miljarden betalen voor de opiumcrisis, en strategieën om te overleven in de kaalslag van regionale kranten. Prettig weekend!

    Trump bestrijdt een China dat eigenlijk niet meer bestaat

    South China Morning Post

    Peter Hendriks – De econoom Stephen Roach doceert aan Yale over de Chinese economie en is de voormalige bestuursvoorzitter van Morgan Stanley Asia. Hij kent China door en door. Volgens hem begrijpt Trump helemaal niets van het land en bevecht hij een vijand die eigenlijk niet meer bestaat. China is volgens Roach hard op weg een echt modern land te worden, dat innoveert, een zich goed ontwikkelende dienstensector heeft en zijn middenklasse snel ziet groeien.

    China is verder al helemaal ingeweven in de wereldeconomie en Trump kan volgens de econoom niet doen alsof het hier een handelsconflict tussen de VS en China betreft; de kwestie raakt de hele wereld. Roach waarschuwt dat Trump ook Amerikaanse toeleveranciers keihard treft door Huawei, een grote Chinese producent van telecommunicatieapparatuur, buiten te sluiten. Bovendien merkt hij op dat Amerikaanse bedrijven het wegvallen van Huawei als producent van 5G-netwerken niet kunnen opvangen.

    Arie Slob trekt ten oorlog tegen de streamers

    Het Parool / FD

    Joost Ramaer – Het Nederlandse medialandschap wacht een spannende krachtmeting. ‘Invasie van de streamers,’ kopte Het Financieele Dagblad vrijdag 30 augustus. ‘Grote Nederlandse mediapartijen bundelen krachten tegen Netflix en YouTube,’ aldus Het Parool diezelfde dag. Dat klinkt stoerder dan het is. ‘Initiatiefnemer van de gesprekken tussen de grootste media van ons land,’ zo meldt Het Parool iets verderop, is namelijk minister van Media Arie Slob (ChristenUnie). En tot dusver hebben deze gesprekken een ‘zeer moeizaam’ verloop. 

    Dat er iets moet gebeuren, en snel ook, is zonneklaar. Wereldwijd kijken wij steeds vaker televisie wanneer het ons uitkomt, en steeds minder ‘lineair’, ofwel op het tijdstip van uitzenden. Netflix telt nu al drie miljoen Nederlandse abonnees. Die kijken niet langer of veel minder naar NPO of RTL. Ook krantenuitgevers als DPG Media (voorheen de Persgroep: AD, de Volkskrant, radiostation Qmusic) en Mediahuis (de Telegraaf, NRC Handelsblad) worstelen met YouTube en Facebook, die hun lezers én adverteerders kosten. En de concurrentie neemt alleen maar toe: binnenkort lanceren Disney en Apple hun eigen streamingdiensten in Nederland. 

    Helaas zijn Nederlanders beter in ruzie maken dan in krachten bundelen, en heeft de Nederlandse politiek een bedroevend track record als strategisch regisseur van de media. De publieke omroep is tot op de dag van vandaag hopeloos versnipperd, en commerciële tv stond de overheid pas zo laat toe dat die grotendeels in buitenlandse handen kwam. Dat wanbeleid schaadde ook andere spelers. Zo konden de Nederlandse krantenuitgevers het weglekken van adverteerders naar tv niet compenseren door te participeren in commerciële zenders, zoals in België wel gebeurde. 

    Zelfs kleinschaliger samenwerking, zoals de videodienst NLZiet van NPO, RTL en Talpa, ‘werd nooit een succes’, aldus Het Parool. Veel weerstand lijken Disney en Apple niet te gaan krijgen. Dat wordt straks meer een ‘invasie van de body snatchers’.

    Ministerie wil varend ontgassen zo lang mogelijk gedogen

    Sargasso

    Ties Joosten – Ik ben opgegroeid in Millingen aan de Rijn, een dorpje aan de grens met Duitsland waar de Waal zich van de Rijn afsplitst. Dit is de drukst bevaarde rivier van Europa, en wij woonden een tijdlang onderaan de dijk. Op zomerse dagen rook je soms een vreemde, chemische lucht. Wat het precies was, wisten we niet.

    Inmiddels vermoed ik (het is meer dan twintig jaar geleden, bewijs heb ik niet) dat we het ontgassen van langsvarende schepen roken. Varend ontgassen noem je dat: in de tanks van schepen die chemicaliën en aardolieproducten vervoeren blijven ladingrestanten en -dampen achter nadat de tanks zijn geleegd. Die moeten uit het ruim verdwijnen voordat er een nieuwe lading aan boord komt.

    Deze gassen zijn lang niet altijd goed voor de gezondheid van de omwonenden. Soms worden zelfs benzeendampen geloosd. Daarom zijn er steeds strengere regels om dit varend ontgassen aan banden te leggen. Sommige bedrijven anticipeerden daarop en schaften ontgassingsinstallaties aan.

    Maar ja. Veel bestuurders willen liever niet dat schepen in Nederland aan teveel regels worden gebonden. Want Nederland = Handelsland. Dus probeert het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het ontgassen zo lang mogelijk te gedogen, zo blijkt uit deze uitstekende analyse van Sargasso. Het is een kwestie van prioriteiten.

    Geen schoon schip bij Buma/Stemra

    3voor12

    Rufus Kain – De afgelopen jaren speelde een groot directieconflict bij Buma/Stemra, de organisatie die hoort te zorgen dat Nederlandse liedschrijvers betaald krijgen voor hun auteursrecht. Toen Wim van Limpt in 2016 werd aangesteld als ceo beloofde hij schoon schip te maken, omdat Buma/Stemra al decennia te boek stond als ondoorzichtig en onbetrouwbaar.

    Maar tijdens zijn poging om de boel op te schonen, kreeg hij het al snel aan de stok met de chief financial officer. Na een lang moddergevecht zijn beiden nu weg. De ex-cfo en interim-directeur Cees van Steijn willen niet praten, en Van Limpt mág zelfs niets zeggen. Business as usual.

    Argentinië is bijna terug in 2001 

    Al Jazeera

    Dennis l’Ami – De spookbeelden uit 2001 staan oudere Argentijnen nog helder voor de geest: het faillissement van de staat zorgde bij banken voor dikke rijen spaarders die hun de zuurverdiende spaargelden wilden ophalen. De middenklasse, traditioneel de kurk waar een maatschappij economisch op drijft, werd hard geraakt door werkloosheid en zag de waarde van haar bezittingen langzaam maar zeker verdampen.

    Nadat kredietbeoordelaar S&P’s Argentinië deze week na een nieuwe beoordeling nog lager waardeerde dan ze al deed, daalt het land opnieuw af naar de donkere krochten van de groep landen die amper tot niet kredietwaardig zijn. Bizar genoeg behoorde de nu nog derde economie van Zuid-Amerika ruim honderd jaar geleden nog tot de tien grootste economieën ter wereld.

    Top(s)zware aandacht voor drugsrapport belicht ‘de achterkant van het nieuws’ zelf

    NRC Handelsblad / NRC Handelsblad (column Tom-Jan Meeus)

    Joost Ramaer – Critici die de massamedia bias verwijten, bedoelen daarmee vooral ideologische vooringenomenheid (meestal ‘te links’). Te weinig gaat het over bias in de manier waarop de media hun nieuwsonderwerpen kiezen en presenteren. Een mooi voorbeeld is NRC Handelsblad van zaterdag 31 augustus. Wederom trekt de krant die dag twee pagina’s uit voor een follow-up op het rapport De achterkant van Amsterdam van journalist Jan Tromp en hoogleraar Pieter Tops.

    Volgens Tops en Tromp is de drugscriminaliteit in Amsterdam uitgedijd tot een ‘monster met talloos veel klauwen’ waar de gemeente geen enkele greep meer op heeft. De Telegraaf had de primeur en bracht die over vijf pagina’s, inclusief de voorpagina. Talloze andere media, klein en groot, papier en digitaal, audio en tv, pakten vergelijkbaar uit over het rapport. Zo besteedde Jinek er liefst zestien minuten aan, met als gasten Jan Tromp en Mick van Wely, misdaadverslaggever bij de Telegraaf.

    Is al die aandacht terecht? De war on drugs woedt al zo’n veertig jaar en is onbeslist. Dat is op zich geen nieuws. In de talkshow vertelde Van Wely dat de sensationele conclusies van het rapport niet gebaseerd zijn op harde data omdat die niet beschikbaar zouden zijn. Eva Jinek verzuimde hem te vragen waarom zijn krant er dan toch vijf pagina’s voor uittrok. 

    In dezelfde zaterdagse NRC, twee pagina’s verderop, beschrijft politiek verslaggever Tom-Jan Meeus een geval waarin gemeentelijke politici wél een verschil konden maken. In Woerden is een aantal geheel klimaatneutrale woningen opgeleverd waarmee de huurders dolgelukkig zijn. Meeus vraagt zich niet af of Jinek daar ook zestien minuten voor zou uittrekken. Wel schrijft hij: ‘Tussen alle politieke gedoetjes, ruzietjes en ophef door hebben de mensen in een gemiddeld stadje als Woerden toch vooral behoefte aan – heel ouderwets – serieuze politiek. Aan dingen die werken. Dingen die het bestaan verbeteren.’ 

    Het ‘vervreemdende is alleen,’ zo vervolgt hij, ‘dat juist voor zulke effectieve politiek in de moderne mediacultuur verminderd belangstelling is.’ Politici worden niet geprikkeld tot, laat staan beloond voor, effectieve politiek als de media die massaal negeren. Vandaar die pestilente ‘moderne mediacultuur’, concludeert Meeus: ‘Een politicus die wil opvallen moet aangifte doen of een quiz winnen.’

    De strijd van en om Uber

    The New York Times

    Nikki Sterkenburg – Uber kwam, zag en overwon bijna. Het bedrijf geeft momenteel sneller geld uit. In april 2014 berekende het bedrijf bijvoorbeeld 1 dollar per rit voor een zogeheten Safe Rides Fee. Daarmee zouden auto’s vaker een check krijgen. Er werd zo een half miljard dollar opgehaald, maar Uber maakte haar belofte van veiliger ritten nooit waar. Wel werd Beyoncé geboekt voor een feestje van het management. The New York Times brengt alvast een voorpublicatie van het te verschijnen boek Super Pumped: The Battle for Uber, van journalist Mike Isaac.

    Opiumcrisis leidt tot onderhandelingen over miljardendeals met farmaceuten

    The Washington Post

    Eelke van Ark – Purdue Pharma, de geldmachine van de steenrijke familie Sackler, onderhandelt met de advocaten van verschillende Amerikaanse overheden om ongeveer tweeduizend rechtszaken te voorkomen waarin het bedrijf verantwoordelijk wordt gehouden voor het ontstaan van de opiumcrisis waarin de Verenigde Staten verkeren. Met doelgerichte marketingcampagnes maakte Purdue zeer verslavende pijnstillers op basis van opiaten populair.

    Nu Amerika kampt met de gevolgen van dit staaltje gewetenloos ondernemerschap, is het tijd voor een afrekening. En wat voor een: de Washington Post meldt dat de deal in totaal 12 miljard dollar zou behelzen, waarvan 3 miljard afkomstig uit het privévermogen van de Sacklers. Ook een faillissement van Purdue zou onderdeel zijn van de overeenkomst. Naast Purdue lopen er ook rechtszaken van ruim veertig staten tegen andere farmaceuten in verband met de opiumcrisis.

    Overleven in de kaalslag van de regionale kranten

    NiemanLab

    Joost Ramaer – Verander je dagblad in een weekblad. Breng het aantal dagen dat je de papieren krant terug van zes naar vijf, vier of zelfs drie per week, maar doe dat wel met respect voor lokale eigenaardigheden, in goed overleg met je lezers en adverteerders. Behoud lezers die iedere dag de kruiswoordpuzzel willen maken en de overlijdensadvertenties willen lezen, door die features te verhuizen naar een dagelijkse digitale nieuwsbrief.

    NiemanLab, een Amerikaans blog over het reilen en zeilen van nieuwe en oude media, geeft in een recent artikel een overzicht van min of meer succesvolle strategieën voor een ordelijke overgang van papier naar digitaal. Amerikaanse dagbladuitgevers moeten wel: in de VS legden meer dan achttienhonderd stads- en streekkranten de afgelopen vijftien jaar het loodje, berichtte de Financial Times onlangs. Zo’n kaalslag als in de VS hebben we hier gelukkig nog niet, maar de Nederlandse dagbladuitgevers worstelen in essentie met hetzelfde probleem. 

    Volledig digitaal gaan is veel goedkoper dan kranten drukken en verspreiden. Maar daarmee vervreemd je ook licht je trouwste lezers: de abonnees van de papieren krant, die ook nog eens de bulk van de inkomsten opleveren, ook al krimpt hun aantal. Het blijkt een kwestie van op eieren lopen. ‘Onze lezers lezen de krant vaak om andere redenen dan wij denken,’ zegt de uitvinder van de digitale nieuwsbrief met puzzels en obits. ‘De lezer meldt zich wel als hij genoeg heeft van de papieren krant,’ zegt een ander. ‘Ruk hem die niet voortijdig uit handen.’

    Philip Morris heeft het beste met u voor, aldus de hoogste baas

    HARDtalk

    Vincent Harmsen – Een uiterst interessante aflevering van het BBC-interviewprogramma HARDtalk. Gastheer Stephen Sackur, bekend om zijn harde en confronterende interviewstijl, heeft deze keer de ceo van Philip Morris tegenover zich, ’s werelds grootste tabaksfabrikant. Die geeft een uniek inkijkje in de public relations-strategie waarmee deze industrie de 21ste eeuw hoopt te overleven.

    Inderdaad, sigaretten zijn uitermate schadelijk voor de gezondheid, erkent de sector nu ook na decennia van bedrog en misleiding. De industrie doet er nu echter alles aan om haar klanten zo snel mogelijk te laten overstappen op haar nieuwe ‘rookvrije’ producten, zo bezweert ceo Andre Calantzopoulos. Die zouden minder schadelijk zijn voor de gezondheid aldus de sector. In de tussentijd zijn het echter nog de pakjes sigaretten die het grote geld in het laatje brengen. Spannend luistervoer!

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 265 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren