Follow the Money selecteert

    FTM selecteert, met deze week: Hoe de Carbon Bubble Trumps beleid bepaalt; er was eens een zwarte president; de ahornsiroop-maffia; Pools populisme; de voor- en nadelen van artikel 50. Verder: extreme pensioenongelijkheid in de VS; ziekenhuisprijzen mogen niet openbaar; moeilijke tijden in de clown-sector. En tot slot: weten we wel wat we meten?; de voordelen van klimaatopwarming voor Groenland; de macht van rijke farmaceuten.

    Hoe de Carbon Bubble Trump's beleid bepaalt

    Medium

    Wat hebben Trump, Poetin en klimaatverandering met elkaar te maken? Alles, zo betoogt Alex Steffen in dit veel geprezen artikel op Medium.com. Steffen schrijft dat je de recente politieke keuzes van Trump en de betrokkenheid van Poetin in de Amerikaanse verkiezingen niet kunt begrijpen zonder ze te zien in het licht van fossiele brandstoffen.

    Voor beide mannen — en de politieke kliek van miljonairs die zij om zich heen hebben verzameld — geldt dat hun vermogen en positie direct samenhangt met de dreigende waardevermindering van olie- en gasreserves. En dat inzicht plaatst alle ontwikkelingen sinds 8 november in een groter perspectief. Na dit artikel is het moeilijk de term oligarchie niet heel letterlijk te nemen.

    Er was eens: een zwarte president

    The Atlantic

    Laten we het ook nog even over de huidige president hebben. Als Donald Trump over iets minder dan vier weken ingezworen wordt als 45e president van de Verenigde Staten, eindigt daarmee namelijk ook de tweede termijn van de eerste niet-blanke president van de VS.

    In deze schitterende longread blikt Ta-Nehisi Coates terug op acht jaar Barack Hussein Obama. Coates beschrijft hoe Obama van onbekende Hawaiiaanse jongeman uitgroeide tot rising star in de Democratische partij; hoe zijn tijd als senator van Illinois hem klaarstoomde voor het presidentschap, en hoe het geheel zich afspeelde tegen de ongelofelijk ingewikkelde achtergrond van etnische relaties in de VS.

    De ahoornsiroop-mafia

    Vanity Fair – The Hive

    Vanity Fair komt in de week voor kerst met een zoet verhaal uit het hoge noorden. Nou ja zoet, het is eerder opmerkelijk spannend. Als de zoon van journalist Rich Cohen een fles maple syrup van 15 dollar in de winkelkar gooit, verwondert hij zich over de prijs. Andere siroop kost maar een paar dollar. Waarom is authentieke Canadese ahornsiroop zo duur?

    72 procent van de ahornsiroop-markt blijkt in handen van 13.500 producenten in Quebec. Zij zijn georganiseerd in de FPAQ, een organisatie die de productie en kwaliteit controleert. Jawel, ahornsiroop kent een eigen OPEC. Met een gigantische opslagruimte weet de organisatie minutieus het aanbod te controleren. En die opslag vol vaten van 1300 dollar per stuk (ter vergelijking: een vat olie kost nu 55 dollar) trekt criminelen aan. Een verhaal over hoe sticky fingers de zoetste heist ooit pleegden.

    Wat als de populist aan de knoppen zit?

    The Washington Post

    In aanloop naar zijn verkiezingsoverwinning beloofde de Poolse politicus Kaczinsky ‘schoon schip te maken’. Een jaar later kraait zijn partij patriottische victorie, maar criticasters spreken van een ‘Neo Dark Age’. In Polen doemt een beeld op van oer-conservatisme, kortzichtig beleid, een cultuur van anti-intelligentsia, door de staat gepropageerde complottheorieën en dictatoriale trekjes van partijleider Kaczinsky. Stap voor stap wordt de rechtsstaat ontmanteld en worden fundamentele burgerrechten weggestreept. Zo worden rechters en journalisten gedwarsboomd. En vrouwen, homoseksuelen en migranten worden vernederd en beroofd van hun verworven rechten.  

    Het opvallende is: veel Polen vinden het prima. Geteisterd door werkloosheid en gevoed met nationalisme ruilen zij hun burgerrechten in voor een lagere pensioenleeftijd en hogere kinderbijslag. Nationalisme voelt goed in Polen, maar niet voor iedereen. Afgelopen week gingen duizenden Polen de straat op om te protesteren tegen een wet die het Poolse parlement tot een no-goarea voor journalisten moet maken.

    Met Trump's komende presidentschap, en verkiezingen in Frankrijk, Duitsland en Nederland in het vooruitzicht geeft The Washington Post een doorkijkje naar wat er in de Poolse praktijk gebeurt met een populist aan de macht. 

    De voor- en nadelen van artikel 50

    NPR - Planet Money

    In deze Planet Money podcast gaat het Amerikaanse National Public Radio in op de exit-clausule van de Europese Unie: artikel 50. In de prille tijden van de EU-vorming werd deze clausule haast als een kers op de taart toegevoegd, om zo de laatste sceptici alsnog om te krijgen. Nu vormt het de basis van de Brexit, maar de Britse premier Theresa May heeft artikel 50 vooralsnog niet geactiveerd. 

    Daarentegen hebben de Verenigde Staten nooit een exit-clausule gehad, wat leidde tot de Amerikaanse burgeroorlog. Wat zijn dan precies de voor- en nadelen van een exit-clausule?

    100 Amerikaanse ceo’s hebben evenveel pensioen als 116 miljoen Amerikanen

    Vox

    100 niet nader bekende ceo's van verschillende Amerikaanse multinationals zitten er warmpjes bij, ook als ze met pensioen gaan. Het totale bedrag aan oudedagsvoorziening van de 100 welgestelden blijkt gelijk aan de oudedagsvoorziening van maar liefst 116 miljoen Amerikanen aan de onderkant van de samenleving. Die laatste groep staat gelijk aan 41 procent van de gezinnen in de Verenigde Staten.

    Volgens Vox zijn belastingvoordelen voor de allerrijksten de reden voor de uitpuilende pensioenfondsen van de ceo's. Het is niet waarschijnlijk dat het gat tussen arm en rijk snel kleiner wordt: de aankomende president Donald Trump heeft verdere belastingverlaging voor de rijken aangekondigd.

    Vox heeft een GIF-afbeelding gemaakt om te verduidelijken hoe groot het verschil is tussen de 100 ceo's en de 116 miljoen Amerikaanse burgers.

    De NZa mag ziekenhuistarieven niet openbaar maken

    Zorgvisie

    De weigering van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) om ziekenhuisprijzen openbaar te maken was terecht, zo oordeelt de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 21 december. Hiermee bestendigt de raad in hoger beroep dit oordeel van de rechtbank van Amsterdam. Die kwam in oktober 2015 al tot het oordeel dat de openbaring van tarieven niet geoorloofd is. De zaken zijn aangespannen door de ngo Open State Foundation, omdat de NZa geen informatie over ziekenhuistarieven uit het landelijke dbc-informatiesysteem openbaar wilde maken. Volgens de NZa zou daardoor vertrouwelijke bedrijfsinformatie van zorgaanbieders openbaar zou worden. Maar dat is onjuist, meent Open State: het zou niet om vertrouwelijke bedrijfsinformatie gaan, omdat uit de gegevens geen wetenswaardigheden over de afzet van zorgproducten kunnen worden afgeleid. Ook zou de gevraagde informatie niet meer concurrentiegevoelig zijn. 

    Ondanks de juridische nederlaag laat de Open State Foundation het er niet bij zitten. Volgens Open State markeert deze uitspraak dat de wet is ingehaald door de realiteit, omdat er op dit moment een maatschappelijk discussie gaande is over de prijzen van zorg. Deze week presenteerde de Consumentenbond in samenwerking met Open State nog een database waarin 200.000 prijzen worden geopenbaard. Dit is één van de manieren waarmee de partijen hopen de NZa te bewegen richting meer transparantie.

    Niet overal hebben clowns het slecht

    BBC

    Het was een van de meer absurde nieuwsverhalen van het afgelopen jaar: de kortstondige rage van de killer clowns, in enge clownskostuums uitgedoste figuren die er plezier aan beleefden om mensen de stuipen op het lijf te jagen. Na enkele weken — en de nodige arrestaties wegens bedreiging en verstoring van de openbare orde — stierf het fenomeen in Nederland een stille dood.

    Een gevolg van de hype rond de enge clowns was echter wel dat het voor professionele clowns een stuk moeilijker werd om aan het werk te blijven, en dat probleem deed zich ook in het buitenland voor. Dat was met name te merken in de Verenigde Staten, waar de rage begonnen was. De beroepsgroep, die het toch al jaren moeilijk had, werd er nog eens extra door geraakt. Reden voor de BBC om te onderzoeken hoe de ‘sector’ er momenteel wereldwijd voor staat.

    Weten we wat we meten?

    RTL Z

    Economische groei betekent vooruitgang, luidt het adagium, en wordt gemeten door het bruto binnenlands product (bbp). Maar is dat wel zo? En wat meten we precies met het bbp? En wat meten we niet? Frederieke Hegger van RTL Z gaat in gesprek met Rabobank-econoom Hans Stegeman over de kwaliteit van het bbp als een maatstaf voor welvaart. 

    Groenland ervaart de voordelen van klimaatopwarming

    The Guardian

    Groenland heeft al bijna 20 jaar te maken met de effecten van klimaatopwarming. De zee bevriest twee maanden later dan normaal en het ijs dooit een maand eerder weg. Dat heeft gevolgen voor de traditionele levenswijze van de bewoners van het eiland, waarin de jacht op het ijs een belangrijke rol speelde. Veel jagers hebben afscheid genomen van hun sledehonden, die minder aan het werk konden en dus te veel gingen kosten.

    Aan de andere kant is er ondertussen veel meer vis in de wateren rond Groenland en er zijn door het warmere water ook nieuwe soorten bijgekomen. Vorig jaar was het beste visjaar ooit. Verder kan het land voor het eerst zijn eigen aardappels verbouwen. Door het wegsmeltende ijs zijn ook gigantische wingebieden van metalen vrij komen te liggen. Vooral zink, ijzer, goud en uranium zijn in ruime mate aangetoond. Voor de 56.000 inwoners is dat de heilige graal om de economie zo versterken, dat totale onafhankelijkheid van Denemarken mogelijk is. Dat ideaal zou wel eens binnen bereik kunnen komen.  

    De macht van vermogende pillenboeren

    De Volkskrant

    In een uitgebreid onderzoek van De Volkskrant in samenwerking met zorgverzekeraar VGZ wordt het vermoeden bevestigd: een arts kiest vaker medicijnen van een farmaceut als hij/zij door deze gesponsord wordt. Bewust of niet, artsen laten zich leiden door farmaceuten en zijn hierdoor niet volledig onafhankelijk. Het onderzoek van De Volkskrant is relatief klein en gericht op een paar specifieke medicijnen, maar het is een belangrijke aanzet om eindelijk concreet aan te tonen hoeveel macht vermogende pillenboeren hebben. En hoe de medicijnenmarkt, een van de hoogste kostenposten van onze zorg, oneerlijk wordt verstoord.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 175 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren