© CC BY 2.0: Marco Savic

Follow the Money selecteert

    Ook deze week hebben we weer de beste stukken voor je uitgezocht. Vandaag onder andere: de schimmige kant van de lobbywereld; de cyberaanval op de Rotterdamse haven; Joris Luyendijk over de Brexit; Amerika’s militaire aanwezigheid in Afghanistan en Facebook als religie.

    Hoe de tabaksindustrie onze studenten paait

    Trouw

    Studentenverenigingen in Nederland zijn door de tabaksindustrie betaald voor de exclusieve verkoop van sigarettenmerken van de Japan Tobacco Industries (JTI ). Dit ontdekte de Onderzoeksredactie Tabak. Zeker tien studentenverenigingen, waaronder Unitas Amsterdam en het Rotterdams Studentencorps, ontvingen geld voor de exclusieve verkoop van van Camel in Winston in hun eigen sigarettenautomaten. Om hoeveel het precies gaat is nog onduidelijk, omdat in de contracten een geheimhoudingsplicht staat. In ieder geval is van de Maastrichtse vereniging Tragos bekend dat zij jaarlijks van JTI zo'n 850 euro ontvangen voor de exclusieve verkoop van de eigen sigarettenmerken.

    Ook bleken zo'n zestien verenigingen lucratieve contracten afgesloten te hebben om de sigaretten op gala's en feesten te verkopen. Hierbij verzorgde promotiebedrijf Spirit de 'JTI- promotie' en de mensen achter de sigarettenstands. Volgens de Onderzoeksredactie mogelijk een vorm van gerichte sponsoring. Voor de Nederlandse Voedsel- en Warenauthoriteit aanleiding om de contracten die door studentenverenigingen zijn afgesloten nader te onderzoeken.

    Een lobbyist met een geweten

    Vox

    ‘Ik was een lobbyist vanaf 2003 en in 2010 nam ik walgend ontslag. In die jaren hield ik me bezig met legale omkoperij en leerde ik de slechtste kanten van ons politieke systeem kennen. Ondanks een salaris van een half miljoen per jaar trok mijn geweten het niet langer.’

    Niet dat de Amerikaan Jimmy Williams tegen lobbyen an sich is. Iedereen heeft het recht om zijn belangen te behartigen en die onder de aandacht te brengen bij politici, vindt hij. Maar in de praktijk gaat het daar in de VS helemaal niet om. Wie het meeste geld heeft, heeft de luidste stem. Williams beschrijft in dit artikel, dat hij zelf schreef, hoe dat ‘omkopen’ in zijn werk gaat. En dat is nog platter dan je denkt. Simpel gezegd: in ruil voor bijdragen aan de partijkas krijg je alles gedaan – letterlijk. Het onderwerp zelf doet er nauwelijks meer toe: in ruil voor geld wordt het geregeld, ongeacht de politieke kleur. Volgens Williams is het systeem verziekt en kan het niet meer functioneren zonder geld van lobbyisten.

    Beetje minder digitaal graag

    Het Financieele Dagblad

    Ook twee dagen na de cyberaanval ligt een groot gedeelte van de Rotterdamse haven nog altijd stil. Je zou je af kunnen vragen of de computersoftware van terminal APM beter up to date had moeten zijn. Of dat moederbedrijf Maersk slimmere systemen had moeten gebruiken. Het Financieele Dagblad gooit het over een andere boeg: de APM-terminal was volgens de krant juist het paradepaardje van vooruitgang.

    'Het cynische is dat de aanval met gijzelsoftware bij een van de meest geavanceerde bedrijven in de sector gebeurt,' zegt havenonderzoeker Bart Kuipers in het stuk. Het is ironisch, maar het eigenlijk zijn juist minder geavanceerde en beveiligde systeem – met een gedeelte handwerk – veel minder kwetsbaar. Het FD roept in haar reportage daarmee indirect de vraag op of het wel zo slim is om voorop te lopen.

    De Brexodus is begonnen

    The Guardian

    Deze week publiceerde adviesbureau Deloitte een studie waaruit blijkt dat bijna de helft van alle hoogopgeleide EU-werknemers het Verenigd Koninkrijk waarschijnlijk binnen vijf jaar zal verlaten. Voor veel Britten is dit misschien verassend nieuws, maar dat is het niet voor de 3 miljoen EU-burgers in het land. Dat schrijft de Nederlandse journalist Joris Luyendijk, woonachtig in Londen, in een opiniestuk in The Guardian.

    Luyendijk, die zelf tot de groep van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk behoort, stelt de vraag: willen we ons EU-burgerschap echt opofferen voor een leven in het Verenigd Koninkrijk? Blijven brengt veel onzekerheid met zich mee en dat lijkt voor de meeste EU-burgers een te grote gok. In zijn opiniestuk legt Luyendijk uit waarom.

    Europees akkoord biologische landbouw

    Trouw 

    Voor het eerst in de geschiedenis van de Europese Unie zijn alle 28 lidstaten het eens geworden over het begrip 'biologisch'. In een verordening zijn niet alleen afspraken gemaakt over de Europese biologische landbouw, maar ook aan welke voorwaarden een product moet voldoen om 'biologisch' te heten. In plaats van 64 verschillende standaarden rondom de import van biologische producten kan, mits het Europees Parlement later deze maand akkoord gaat, vanaf 2020 gewerkt worden met één akkoord. 

    Amerika's militaire aanwezigheid in Afghanistan

    The National Interest

    Ondanks vijftien jaar militaire aanwezigheid in Afghanistan is er nog nooit een haalbaar einddoel geformuleerd: wat wil Amerika daar bereiken? De regering Trump heeft nog geen antwoord op deze vraag geformuleerd maar de Amerikaanse minister van Defensie, James Mattis, wist al wel te melden hoeveel Amerikaanse troepen er nodig zijn. Luitenant-kolonel Daniel Davis waarschuwt in dit artikel voor de gevolgen van langdurige ondoordachte militaire inzet voor de Amerikaanse veiligheid.

    Mark Zuckerberg stapt in de rol van nieuwe Messias

    The Guardian

    Facebook heeft inmiddels twee miljard gebruikers. Voor oprichter Mark Zuckerberg blijkt dat een reden om zijn sociale platform te vergelijken met een wereldreligie. Hij zei onlangs in een toespraak dat Facebook mensen wereldwijd bij elkaar brengt en zo in zekere zin het gat opvult dat is ontstaan door het afnemende belang van religie in de westerse wereld. Peter Ormerod schrijft in The Guardian dat het succes de beste man naar het hoofd is gestegen en legt uit waarom Facebook in geen enkel opzicht valt te vergelijken met een religie.

    Rijke Japanner bouwt aan wereldwijd data-imperium

    Der Spiegel (via Blendle)

    Masayoshi Son is een steenrijke Japanner met een privévermogen van 20 miljard en tevens een goede vriend van Donald Trump. Son haalt zijn vermogen uit Softbank, zijn eigen groothandel in computerprogramma’s. De Japanner profeteerde dat over drie decennia kunstmatige intelligentie de menselijke zal overheersen. In de computergestuurde Sci-Fi wereld is de miljardair een van de machtigste mensen op aarde. Maar wat drijft Son, waar komt hij vandaan, en wat maakt het dat hij zo’n succesvolle zakenman is geworden?

    Nederland neemt geen afscheid van kolencentrales

    De Volkskrant (via Blendle)

    De oude kolencentrale Uniper op de Maasvlakte in Rotterdam blies vannacht, zoals afgesproken in het Energieakkoord uit 2013, zijn laatste rookwolk uit. Maar niet getreurd, want Nederland grossiert nog rijkelijk in deze CO2-fabrieken. We mogen dan inmiddels vijf kolencentrales gesloten hebben, daar staan een paar flinke nieuwe 'jongens' tegenover. 

    Opvallend genoeg neemt wereldwijd het gebruik in kolencentrales en kolen af, maar in ons kikkerlandje krijgen we maar geen genoeg van deze fossiele brandstof. In Nederland steeg de CO-emissie in 2015, terwijl wereldwijd een daling zichtbaar was. Inmiddels weet iedereen dat kolen een aflopende zaak is, alleen in ons land blijft de vraag wanneer kolencentrales dicht moeten, om de doelstellingen van het Parijse klimaatakkoord te halen. Al met al een stevige opgave voor een nieuw kabinet.

    Nederland waterland

    New York Times (via Blendle)

    Een verslaggever van de New York Times strijkt neer in Rotterdam om een verhaal te maken over ons waterbeleid en schrijft een ode aan de waterstad. Verrast door ons aanpassingsvermogen aan het water, merkt hij op dat wij klimaatverandering vooral als een kans zien om steden anders in te richten en daarbij de rivier haar speelruimte terug te geven. Waterbeleid is onderdeel van onze cultuur, maar in plaats van onderwerping, omarmen we het water.

    Over de auteur

    Redactie

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid