Follow the Money selecteert

  • Kun je mensen dan voor hun mening veroordelen ?

Waarin verzekeraar ASR op de vingers wordt getikt, aan de Spaanse costa's meer wordt gewit dan gebruind en studenten gedwongen worden om gezinnen in problemen te verzorgen. Plus: een nieuw hoofdstuk in het pijnstiller-drama: de schatrijke farma-familie Sackler heeft de Amerikaanse justitie achter zich aan. Dit en meer in Follow the Money selecteert. We wensen je een fijn weekend.

Een onderzoek over fossiele lobby en groene marketing

The Guardian

Ties Joosten — Een tijdje geleden werd ik op Twitter doodgegooid met gesponsorde tweets waarin de algen van oliebedrijf Exxon werden aangeprezen. Binnen mijn bubbeltje levert zoiets voornamelijk hoongelach op: in het klimaatdebat schermen met algeninnovatie is een beetje alsof je in het integratiedebat zegt 'mijn buurman is Turk dus ik ben geen racist'.

Ik moest eraan denken toen ik het verhaal in The Guardian las over 'oliebedrijven die miljoenen besteden aan lobby tegen klimaatbeleid'. Hierachter bleek een rapport van InfluenceMap schuil te gaan, een organisatie die ik eerlijk gezegd nog niet kende. 

Hoe dan ook, toen ik er doorheen scrollde bleken ook de gesponsorde tweets van Exxon onder 'lobby' te vallen. Tjaa. Methodologisch timmeren ze het dicht met een verwijzing naar een VN-protocol waarbij marketing ook als een vorm van lobby wordt omschreven. Toch bleef ik met een ongemakkelijk gevoel achter. Van McDonald's eten wordt je ziek en dik, maar is clown Ronald dan een anti-zorgbeleid-lobbyist? 

Wel een mooi feitje in het onderzoek vond ik een diagram waarin het gedeelte van het marketingbudget dat wordt uitgegeven aan een groen imago wordt weergegeven. Ruim 70 procent van het marketingbudget gaat hieraan op. Terwijl de daadwerkelijke groene investeringen van de oliebedrijven volgens de diagram ernaast amper 3 procent is. Oftewel: de groene beloften worden niet ondersteund met groene investeringen. 

ASR krijgt tik

Schuldinfo

Jan-Hein Strop – Verzekeraar ASR heeft een tik op de vingers gekregen van de rechter, merkte de website Schuldinfo deze week op. Een klant had een betalingsregeling bij zorgverzekeraar Ditzo, een merk van ASR. Er stond nog maar 100 euro open toen de klant een betaling miste. Voor de deurwaarder van ASR was dat reden genoeg om de verzekerde te dagvaarden. Maar met een dagvaarding, vonnis en beslag lopen de kosten alleen maar verder op, terwijl daar nu juist vaak geen geld voor is. Volgens de kantonrechter is ASR de procedure zonder enige noodzaak begonnen en zijn er onnodig kosten gemaakt. De kwestie zaak doet sterk denken aan een zaak waarin een klant van Menzis te snel voor de rechter werd gesleept. Naar aanleiding daarvan schreef FTM dat het beleid van Menzis en haar deurwaarder GGN niet verenigbaar is met ethisch incasseren. Gek genoeg hebben zowel Menzis als ASR het Ethisch Manifest van de Schuldeiserscoalitie ondertekend. Dat manifest beoogt zulke praktijken juist te voorkomen.  

 

Witwassen aan de Costa Brava

OCCRP

Dennis Mijnheer – Het onderzoekscollectief OCCRP wist begin maart een omvangrijke witwasmachine bloot te leggen – de zogeheten Troika Laundromat. Het kwam erop neer dat er miljarden euro’s vanuit Rusland zijn witgewassen via de Russische Troika bank en een uitgebreid netwerk van offshore vennootschappen. Het geld stroomde ook via Nederlandse banken. Na deze onthulling dook OCCRP dieper in de materie en belandde zodoende in de Spaanse costa. Specifieker; de exclusieve badplaats S’Agaro. De journalisten kregen van een lokale postbode te horen dat 70 procent van de inwoners afkomstig is uit Rusland. En een deel daarvan blijkt hun miljoenenvilla’s te hebben aangekocht met behulp van de eerder blootgelegde witwasmachine. Het onderzoek leidt tot een knap onderzoeksartikel waarin wordt ingezoomd op een aantal residenties, waaronder een middeleeuws fort dat in handen is van de stiefdochter van Sergey Chemezov, de topman van het Russische staatsbedrijf Rostec. Het artikel bevat ook mooie details, zoals een 80-jarige vrouw die nog een leenovereenkomst sloot van ruim 12 miljoen euro en er zijn een aantal drone-beelden gemaakt van de miljoenenvilla’s. 

 

Waarom een Netflix voor videogames een goed idee is

Bloomberg

Rufus Kain – Afgleopen maandag kondigde Apple een abonnementsdienst voor videogames aan. Tegen een vaste prijs zullen gamers alle spellen (te beginnen met tot wel 100 verschillende) van 'Apple Arcade' kunnen spelen.

Apple Arcade zou weleens een goede invloed op de game-industrie kunnen hebben. Op dit moment zijn de meeste populaire games in Apple's App Store gratis downloadbaar. Gameontwikkelaars verdienen aan advertenties en aankopen binnen de games. Games die advertenties benutten vergaren zo veel mogelijk persoonlijke data over hun gebruikers, en spellen met in-game-aankopen gebruiken diepgravende psychologische trucs om je zo veel mogelijk te laten uitgeven. Een vaste prijs per maand kan klachten over privacy én manipulatie wegnemen.

Niet dat Apple deze stap puur uit de goedheid van zijn hart zet. Er lijkt een consensus te heersen dat abonnementen het volgende grote ding zijn voor gaming. Niet voor niets werkt Google naar verluidt aan een vergelijkbare dienst. De introductie van game-abonnementen gaat gelijk op met nog een ontwikkeling: cloudgaming. Onlangs presenteerde Google zijn plannen voor games die je online kunt streamen. Zonder dure spelcomputer dus. Hier krijgt het techbedrijf binnenkort concurrentie van Microsoft, dat dankzij zijn Xbox-spelcomputer veel ervaring heeft en prominente gameontwikkelaars aan zich heeft gebonden.

Tel de abonnementen en het streamen bij elkaar op, en je hebt Netflix voor videogames. De vraag lijkt niet óf deze ontwikkeling er komt, maar vooral welke bedrijven dominant zullen worden. En gaan die winnaars, zoals Apple, een vaste maandprijs hanteren? Of toch een ouderwetse prijs per game, dan wel het moderne model van advertenties en microtransacties? Ouders wier kinderen zonder toestemming honderden euro's aan in-game-aankopen hebben uitgegeven (en die zijn er volop), hopen waarschijnlijk niet op dat laatste.

 

Studenten in de frontlinie

Vers Beton

Nina Rijnierse – In Rotterdam trekt projectbureau Frontlijn sinds 2006 de wijken in, om achter de voordeur bij mensen thuis te kijken wat er zoal speelt. Dat is vaak heel veel tegelijk op een bedje van armoede. Aan die frontlinie staan vooral studenten: een manier om teruglopende budgetten in de zorg te ondervangen, en tegelijkertijd de participatiemaatschappij handen en voeten te geven. En studenten leren het vak, zijn laagdrempelig en ze geloven erin, ‘dus ze doen het gewoon’, zegt de oprichter van Frontlijn. Twee vliegen in een klap, zou je denken. 

Margot Smolenaars (ook eindredacteur bij FTM) kaart in dit uitgebreide artikel van Vers Beton aan dat aan de inzet van jonge, onervaren studenten ook haken en ogen zitten: overweldigd door de ellende investeren de studenten veel te veel - terwijl ze daar niet over durven te klagen. ‘Een half jaar studievertraging kon ik me niet veroorloven, dus ik moest door. Dat deed ik wel met tegenzin.’

 

Hebzucht is goed (een beetje dan)

het Financieele dagblad

Arne van der Wal – Het ging mis met de mensheid toen iemand als eerste een hekje op zijn land timmerde en zei ‘dit is van mij’. Hoeveel ellende zou er niet zijn voorkomen als die hebzucht op dat moment de kop zou zijn ingedrukt, vroeg de Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau zich in 1755 af. Hebzucht is van alle tijden, en is eigenijk altijd omstreden geweest. Maar tegelijk is de eigenschap volgens filosoof Jeroen Linssen – die het boek Hebzucht, een filosofische geschiedenis van de inhaligheid schreef dat in dit artikel wordt besproken – een van de drijvende krachten van het menselijk handelen. En dat is niet per definitie negatief: zonder hebzucht geen ontdekkingen, geen kunst of zorg voor anderen. Zelfs de liefde kan gebaat zijn bij het verlangen om te bezitten. Greed is good – tot op zekere hoogte.

Maar waar ligt de grens? In deze dubbelrecensie komt ook het boek van ethica Ingrid Robeyns aan bod. In Rijkdom, hoeveel ongelijkheid is nog verantwoord? constateert Robeyns dat bij de ultrarijken het verband tussen doel en middel van beizt is verdwenen. Tot op zekere hoogte kan de beschikking over geld je een beter mens maken, maar meer geld betekent niet dat je een beter mens wordt. Integendeel, het wordt tijd de rijken ter verantwoording te roepen. Het is niet meer dan fair dat zij de schade die ze hebben aangericht compenseren. Dat kan bijvoorbeeld door, net zoals we een armeodegrens hebben bepaald, een grens aan rijkdom te stellen. Wie boven zo'n rijkdomgrens komt, moet afrekenen. Waar die grens precies ligt is een politiek vraagstuk die de oude Grieken al uit de slaap hield.

 

FNV ontslaat een vijfde van personeel

De Volkskrant

Arjan van der Linden – FNV gaat de komende twee jaar vierhonderd werknemers ontslaan. Daarmee komt een vijfde van het personeel op straat te staan. Dat meldt de Volkskrant, die de reorganisatieplannen van de vakbond in handen heeft gekregen. Het nieuws komt niet als een verrassing: het ledental van de bond daalt al jaren en nadert inmiddels de magische grens van 1 miljoen. Van de leden die wel blijven is een steeds groter aandeel gepensioneerd, en die groep betaalt een lager tarief dan de werkende leden. Daardoor leidt de grootste vakbond van Nederland al jaren verlies. 

FNV zit in een lastig parket. De bond kampt met het imago te weinig voor zzp’ers en jonge werknemers op te komen, juist de groepen die de bond moet aanspreken om voor een ommekeer in het ledental te kunnen zorgen. Ook is de FNV de laatste jaren een activistischer koers ingeslagen, maar werkgevers in verschillende sectoren gunnen de bonden steeds minder onderhandelingsruimte. Zo sloten Action, Jumbo en Albert Heijn al eens buiten de vakbonden om een arbeidsvoorwaardenregeling met hun werknemers.

Kort na publicatie van het Volkskrant-artikel tweette het officiële FNV-Twitteraccount dat er ‘250 voltijdbanen’ gaan verdwijnen bij de vakbond; voor de rest zou het dus om parttime functies gaan.

 

'Activistische' longartsen uit de Alliantie Nederland Rookvrij gezet

Trouw

Aliëtte Jonker – Hét nieuws van de afgelopen week in zorgkringen: longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker zijn uit de Allantie Nederland Rookvrij gezet. De twee strijders tegen de tabaksindustrie zouden met hun Stichting Rookpreventie Jeugd ‘te activistisch’ zijn. De Alliantie noemt dat overigens ‘verschillen van inzicht in de strategische koers’. 

De Alliantie Nederland Rookvrij is een samenwerkingsverbond van 155 bedrijven, gemeenten, ziekenhuizen en artsenverenigingen. Ze wil, zo schreef voorzitter Floris Italiener, ‘werken vanuit een positieve insteek: de verbindende factor zijn, stimuleren en motiveren en inspelen op waar de kansen liggen’. Dat ‘polderende en pappende tabaksbeleid’, zoals Trouw de manier van werken van de Alliantie beschrijft, is de weg van de geleidelijkheid die Italiener wil bewandelen. Die strategie hebben de deelnemers te onderschrijven, anders kunnen ze geen partner zijn. Inmiddels hebben Wanda de Kanter en Pauline Dekker tal van steunbetuigingen ontvangen. Kysos, de grootste digitale zorginstelling van Nederland met 4.500 medisch specialisten en paramedici en 7.500 huisartsen, meldde zich uit solidariteit met de twee longartsen terug te trekken uit de Alliantie. De Nederlandse Vereniging voor Oncologie (NVvO), een overkoepelende organisatie van 27 oncologische beroepsorganisaties, heeft vrijdag een open brief gepubliceerd, waarin ze haar teleurstelling heeft geuit over ‘het monddood maken van de beide dappere dokters'. Daarin zeggen ze onder meer: ‘Wij dringen erop aan dat de Alliantie de samenwerking met De Kanter en Dekker hervat, en dat het KWF hen financieel blijft steunen in hun onconventionele maar effectieve acties tegen het roken.’ 

 

New York klaagt Purdue en de schatrijke farma-familie Sackler aan wegens wegsluizen van gelden

Financial Times 

Eelke van Ark – Van Harvard tot het Louvre – de steenrijke nazaten van Arthur Sackler sponsoren er wat af. De familie Sackler werd als eigenaar van Purdue Pharma ooit rijk met de verkoop van Valium aan een groot publiek en later nog veel rijker met het op grote schaal aan de man brengen van de zeer verslavende opioïde pijnstiller OxyContin. Het leverde de familie een hele trits aan rechtszaken op tegen verschillende Amerikaanse overheden. De marketingstrategie die OxyContin zo groot maakte, valt immers direct te relateren aan het ontstaan van de opioïden-crisis die momenteel 130 Amerikanen per dag het leven kost. 

De zaken leverden claims op van honderden miljoenen dollars. Purdue dreigde in antwoord daarop afgelopen maand met een faillissement. De staat New York sleept de farmagigant en haar eigenaren voor de rechter omdat Purdue al sinds 2014 weet dat ze grote bedragen zal moeten betalen aan claims en toch jaarlijks honderden miljoenen euro’s bleef doorsluizen naar de familie Sackler en offshore vestigingen. Dat schrijft de Financial Times deze week. Hiermee is een nieuw hoofdstuk aangebroken in de vervolging van farmaceutische bedrijven voor hun rol in de opioïden-crisis door Amerikaanse overheden. In totaal lopen er rond de 1600 van dit soort zaken tegen farmaceuten. 

 

Wie moeten voor het Brexit-drama worden berecht?

The New Statesman

Peter Hendriks – Het Brexit-proces is op een totale puinhoop uitgelopen en het is nog steeds niet duidelijk hoe het gaat aflopen. De Britse historicus sir Anthony Seldon werkt aan een boek dat de titel krijgt May at 10. The New Statesman verzocht hem de puinhoop te duiden. 

Seldon is ervan overtuigd dat Brexit het Verenigd Koninkrijk intern zwaar heeft beschadigd. Volgens hem moet er als de zaak is afgerond een waarheids- en verzoeningscommissie komen. Hij benadrukt dat je daarvoor wel een staatsman met gezag nodig hebt, die alle partijen respecteren. De opdracht van de waarheidscommissie zou moetem zijn: ‘Zoeken naar de waarheid over het verraad en bedrog dat heeft plaats gehad, maar zonder vergelding en met als streven het opbouwen van een nieuwe natie.’ 

Wie moeten voor de commissie verschijnen? Als eerste noemt Seldon Dominic Cummings, de campagnemanager van de brexiteers. Hij was het brein achter de op list en bedrog gestoelde campagne. Dan zijn er de grote mediabaronnen Rupert Murdoch en gebroeders Barclay, die eigenaar zijn van het conservatieve dagblad the Daily Telegraph

Ook gedaagd worden Europarlementariër Nigel Farage en geldschieter Arron Banks, twee mannen die zich hebben bezondigd aan het opzwepen van immigratieangst om hun doel te bereiken. Van de nationale politici wil Seldon Labour-leider Jeremy Corbyn, voormalig premier David Cameron en natuurlijk Boris Johnson voor het hekje. De laatste omschrijft hij als volstrekt amoreel.

 

Fixing Facebook

Financial Times

Nikki Sterkenburg – Alex Schultz werd in 2007 bij Facebook aangesteld om innovatieve technieken te ontwikkelen die nieuwe gebruikers zouden aantrekken. Nu is hij door Mark Zuckerberg aangewezen voor een nieuwe taak: to fix Facebook. Oftewel: hoe voorkom je dat Facebook een instrument is voor de verspreiding van nepnieuws, beïnvloeding bij verkiezingen en het rondpompen van hate speech? Politici en waakhonden roepen al langer dat sociale media moeten worden gereguleerd, maar Facebook wil het zelf oplossen. Fascinerende longread.

 

Nieuwe EU richtlijnen maken het internet deaud

NOS

Maarten van der Poel  – Het Europees parlement heeft deze week met een kleine meerderheid nieuwe richtlijnen aangenomen die auteursrechten op internet beter zouden moeten beschermen. Dat klinkt positief, maar er zitten nogal wat scherpe randjes aan de richtlijnen. Belangrijkste kritiek: de nieuwe richtlijnen beschermen vooral de belangen van grote partijen beschermen, remmen innovatie en tasten mogelijk zelfs de vrijheid van expressie en meningsuiting aan. 

Artikel 11 bijvoorbeeld stelt dat websites geld moeten betalen voor het plaatsen van een link naar een andere nieuwspublicatie. Een vergelijkbare wet in Spanje heeft ervoor gezorgd dat Google Nieuws offline is gehaald. Informatie wordt op die manier moeilijker vindbaar en toegankelijk voor het grote publiek. Artikel 13 betreft de invoering van een uploadfilter dat ervoor moet ervoor zorgen dat niemand materiaal waarop mogelijk auteursrecht rust kan uploaden naar platforms zoals YouTube, Facebook en Twitter. Fijn voor de copyright-houders, maar elk creatief hergebruik kan op die manier worden belemmerd. Ook dit is iets waar vooral grote uitgevers belang bij hebben. De nationale regeringen hebben twee jaar om deze richtlijnen in wetgeving om te zetten. Een ruime meerderheid van de Nederlandse Europarlementariërs heeft tegen gestemd. In dit NOS-artikel tref je een heldere explainer aan en leggen deskundigen uit wat de voor-en nadelen zijn, hoe dit het internet kan veranderen en wie daar garen bij spinnen.

Lees ook het opinie-srtikel dat Jan Kuitenbrouwer over over de richtlijn scheef. Hij is niet onder de indruk van het 'apocalyptisch gejammer'.

Elementaire deeltjes

Arne van der Wal – Tot slot een korte informatieve video van het Duitse weekblad Die Zeit. Het gaat over elementen die worden gebruikt in telefoons, accu’s en mri-machines. Van zeldzame aardmetalen, huis-tuin-en-keukenstoffen zoals zink tot helium – ze worden schaars. Die laatste verbaasde me: in het universum is helium na waterstof nota bene het meest voorkomende element. Maar niet op aarde. De Amerikanen hebben enkele jaren geleden zelfs een strategische voorraad helium aangelegd. Deze video maakt duidelijk hoezeer recycling en hergebruik bittere noodzaak zijn. 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 219 leden

Volg Redactie
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren