Follow the Money selecteert

    Ook Follow the Money viert zomer. Deze week doen we dat met een oversteek over de Atlantische Oceaan. Daar leren we over de donaties die Democratische presidentskandidaten werven, laten we maaltijden bezorgen en kijken we naar YouTube. Een enkeling bezoekt Afrikaanse plantages en een ander loopt in Karlsruhe tegen de Duitse grondwet op. We wensen jullie een even interessante zomer met natuurlijk veel leesplezier!

    Op de vlucht voor geweld

    Pacific Standard

    Nikki Sterkenburg – In North Dakota verdwijnt de 22-jarige hoogzwangere Savanna. Vijf dagen later wordt haar baby levend en wel gevonden bij een 38-jarige vrouw, die zegt dat Savanna de baby bij haar heeft achtergelaten en er zelf vandoor is gegaan. Deze bizarre moordreconstructie vertelt niet alleen het verhaal van Savanna, maar laat ook de bredere tendens zien van geweld tegen native American vrouwen, die onevenredig vaak verdwijnen en vermoord worden.

    Financiële prikkels corrumperen kankergeneeskunde

    Scientific American

    Aliëtte Jonkers – Wetenschapsjournalist John Horgan is geen rasoptimist, en dat levert vaak pareltjes van blogs op. Zoals deze, op de website van Scientific American: ‘Why Cancer Medicine is Failing Us: Our aggressive, expensive approach to cancer is doing more harm than good’.

    Horgan bespreekt hierin het veelgeprezen boek De keizer aller ziektes van Siddhartha Mukherjee, een Indiaas-Amerikaanse oncoloog. Mukherjee beschrijft beeldend hoe wetenschappers in de afgelopen decennia kanker dachten te kunnen bestrijden. De behandelingen zijn vaak weinig meer dan met een kanon op een mug schieten. In vroegere tijden ging het allemaal nog bruter dan nu: de eerste vormen van behandeling waren geïnspireerd op mosterdgas, dat het aantal witte bloedcellen deed afnemen. Maar ook de moderne chirurgie, bestraling en chemotherapie zijn zware middelen, die een flinke aanslag plegen op het menselijk lichaam. Toch zijn er grote stappen gemaakt in de behandeling tegen kanker. Waar wetenschappers in de jaren tachtig nog alarmistisch meldden dat ze ‘oorlog tegen kanker’ aan het verliezen waren, is er nu nieuwe hoop dat kanker een chronische ziekte kan worden, waar je goed mee kunt leven.

    Horgan looft Mukherjees geschiedenis van de kankerbehandelingen als ‘a splendid piece of science journalism’. Nochtans heeft hij ook kritiek: hij vindt Mukherjee te optimistich – waarschijnlijk omdat de oncoloog zijn collega’s niet tegen zich in het harnas wilde jagen. Morgan wijst erop dat kankerscreeningen vaak meer schade aanrichten dan voordeel opleveren. Ook wijst hij erop dat het verdienmodel in de farmaceutische industrie ervoor zorgt dat exorbitant dure geneesmiddelen de kankergeneeskunde corrumperen. ‘Zachte’ kankergeneeskunde lijkt bijna onmogelijk in de hyperkapitalistische cultuur waarin we leven, concludeert hij. We moeten daarom eerst onze angst en hebzucht inperken voordat er grote verbeteringen kunnen plaatsvinden.

    Investeerder Blackrock verliest op fossiel – big time

    The Guardian

    Jan Hein Strop – BlackRock, ’s werelds grootste investeerder, heeft de afgelopen tien jaar 90 miljard dollar verloren door de financiële risico’s van beleggen in oliemaatschappijen en kolenboeren te negeren. Ook heeft BlackRock veel geld misgelopen door niet te investeren in hernieuwbare energie. Dat blijkt uit een rapport van het Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA), waarover The Guardian schrijft.  

    Al jaren doen waarschuwingen de ronde over de zogeheten ‘stranded assets’ van fossiele-energiebedrijven. Dat zijn bezittingen zoals oliereserves, die in de toekomst mogelijk niets meer waard zijn vanwege de dalende prijs van schone energie of vanwege overheidsbeleid dat het uitwinnen onmogelijk maakt.

    Als Blackrock zijn centjes terugtrekt uit klimaatonvriendelijke bedrijven, heeft dat grote impact.

    Het einde van Fairtrade?

    The Guardian

    Nikki Sterkenburg – Na eeuwenlang goederen uit derde-wereldlanden te hebben geïmporteerd, hoorden we vanaf de jaren tachtig de schrijnende verhalen van de boeren achter de productie van onze bananen en koffie. In de jaren negentig kwam, op Nederlands initiatief, het bekende blauw-gele Fairtrade logo. Fairtrade garandeerde eerlijke prijzen zodat boeren bijvoorbeeld volwassenen in dienst konden nemen en hun kinderen naar school konden sturen. En met succes: jaarlijks wordt er wereldwijd voor 9 miljard dollar aan Fairtrade-goederen gekocht. Maar geplaagd door schandalen en met de komst van nog eens 460 andere duurzaamheidslogo’s voor drank en voedsel, raakt Fairtrade in de verdrukking.

    Amerikanen laten hun eten steeds vaker brengen

    The Atlantic

    Arjan van der Linden – De manier waarop Amerikanen eten, is snel aan het veranderen. Sinds 2015 geven Amerikanen meer geld uit aan restaurants dan aan supermarkten. En in 2020 staat de volgende mijlpaal in deze ‘voedseltransitie’ op het programma: meer dan de helft van de uitgaven aan restaurants zullen dan niet ‘op locatie’ plaatsvinden, voorspellen experts. Dat is een ontwikkeling die we ook in Nederland zien: voedselafleveraars als Deliveroo en Thuisbezorgd.nl groeien hier explosief en ook het thuis laten bezorgen van maaltijdkits door bedrijven als HelloFresh en Marley Spoon wordt steeds populairder.

    Atlantic-journalist Derek Thompson ziet deze ontwikkeling (in elk geval in de VS) als een zoektocht van de consument naar convenience maximalism. In een samenleving waar levens drukker worden en stellen vaak beiden fulltime (moeten) werken, is de geprefereerde eetoptie simpelweg die ene die het meest efficiënt is.

    Kijkcijferrecords op YouTube zijn niet te vertrouwen

    Bloomberg

    Rufus Kain – De Indiase rapper Badshah heeft een wereldrecord gezet. Zijn nieuwe videoclip is op dag één 75 miljoen keer bekeken op YouTube. Toch erkent het dochterbedrijf van Google zijn prestatie niet. Schijnbaar omdat Badshah veel van die kijkbeurten heeft gekocht door advertenties voor zijn clip te kopen die in weer andere YouTube-video’s verschijnen. Wanneer mensen de reclame meer dan een paar seconden bekijken, telt dit al mee voor zijn kijkcijfers.

    De vraag is alleen waarom Badshah wordt uitgezonderd, want bronnen van Bloomberg vertellen dat veel artiesten, waaronder ook de Amerikaanse popster Taylor Swift, hun cijfers op deze manier opkrikken. Soms koopt de muziekindustrie tientallen miljoenen views voor een video. YouTube overweegt nu de weging van deze views te veranderen.

    Kleine beetjes Bernie Sanders

    The New York Times

    Dennis l’Ami – Dat een Amerikaanse presidentskandidaat zonder diepe geldzakken niets bij verkiezingen te winnen heeft, is geen nieuws. Waar die berg geld vandaan komt, was tot nu toe maar deels transparant. The New York Times bracht voor de eerste keer in kaart hoeveel donateurs Democratische kandidaten weten te trekken via een nieuwe methode.

    Bernie Sanders, die namens de Democraten opnieuw een gooi wil doen naar het hoogste ambt, blijkt bijzonder succesvol in het aantrekken van kleine donateurs. Hoewel hij gemiddeld per gulle gever tientallen dollars minder ontvangt dan concurrenten als Kamala Harris of Pete Buttigieg, wist hij toch het meeste geld binnen te halen: ruim 36 miljoen. Hoe de donateurs verdeeld zijn tussen de kandidaten, wordt in dit artikel prachtig inzichtelijk gemaakt.

    Trias politica

    RTLZ

    Liset Hamming – De theorie van de trias politica (de scheiding der machten) houdt in dat de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht elkaar controleren. Maar die grens is soms moeilijk te trekken; dat bewijst ook de nog lopende CO2-zaak tegen de Nederlandse staat, waarbij volgens sommigen de rechter op de stoel van de regering is gaan zitten.

    De praktijk is nu eenmaal complexer dan de theorie. Het Duitse constitutioneel hof in Karlsruhe boog zich deze week wederom over het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Een groep Duitse ondernemers, economen en politici stelt dat de ECB van 2015 tot en met 2018 door het grootschalig opkopen van leningen (in totaal zo’n 2,6 biljoen euro – om de Europese economie te redden, was het idee) buiten haar boekje is gegaan. De ECB mag namelijk alleen monetair beleid voeren; economisch beleid is voorbehouden aan de inidviduele lidstaten. Maar in het opkooppogramma worden economische beleidsdoelen expliciet genoemd.

    Het is niet voor het eerst dat het hof in Karlsruhe zich over het opkoopprogramma van de ECB moet buigen. Het is al eerder duidelijk geworden wat het standpunt van Karlsruhe is, maar het Europees Hof in Luxemburg oordeelde dat de ECB zich aan de regels heeft gehouden. En dat oordeel is bindend. Bindt het hof in Karlsruhe nu nog een keer de strijd aan met Luxemburg? Net nu de voorzitter van de ECB, Mario Draghi, aangaf dat het opkopen van staats- en bedrijfsobligaties om de inflatie aan te wakkeren na een jaar stoppen toch weer tot de mogelijkheden behoort?

    Hoe een fatale softwarefout in Boeing-toestellen terechtkwam

    The Daily

    Vincent Harmsen –The Daily, de podcast van The New York Times, is een van mijn favorieten. Als luisteraar krijg je een kijkje in de keuken en hoor je hoe de de Pulitzer Prize-winnende journalistiek van de krant tot stand komt. In de aflevering van afgelopen dinsdag vertelt Times-onderzoeksjournalist Natalie Kitroeff over haar onderzoek naar de Boeing 737 Max. Het is een verhaal waarvan je mond letterlijk openvalt. Van het 737 Max-model van de Amerikaanse vliegtuigbouwer stortten kort na introductie twee toestellen neer, in Indonesië en in Ethiopië, crashes waarbij alle in totaal 346 inzittenden om het leven komen. Het verhaal daarachter blijkt een ware thriller te zijn over hoe een fatale softwarefout over het hoofd werd gezien, en zegt veel over de relatie tussen toezichthouders die moeten waken over veiligheid en grote bedrijven zoals vliegtuigbouwer Boeing.

    Technische vooruitgang als oplossing is verleden tijd

    The New Statesman

    Peter Hendriks – Is het klimaatprobleem op te lossen met de juiste technologie? Paul Mason verwerpt dat idee. Volgens hem hebben we te maken met de gevolgen van 200 jaar grenzeloze economisch expansie, waarbij de in de aarde aanwezige energiebronnen werden geplunderd. De hele opwarming is in zijn analyse onlosmakelijk verbonden met het kapitalisme. Het is in zijn visie ondenkbaar dat je dat systeem kunt handhaven als je de opwarming wilt tegengaan. Kapitalisme zonder CO2-uitstoot ziet Mason als net zo onlogisch als nazisme zonder racisme.

    Het besef dat het niet kan worden opgelost binnen het huidige systeem, is volgens Mason nog lang niet geland. Iedereen is nog steeds bezig met het concept van houdbare groei en het creëren van nieuwe werkgelegenheid.

    Hoe gaat de politiek deze noodzakelijke systeemverandering aanpakken. Wat zijn de plannen van links en rechts? Mason geeft zijn analyse.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 265 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren