Follow the Money selecteert

  • Complottheorieën worden gestimuleerd door volkomen onzinnige officieële verklaringen.
  • En de logos niet vergeten.

In Follow the Money selecteert verzamelen we opmerkelijke artikelen die onze redacteuren de afgelopen week lazen. Deze week over onder andere de Canadese verkiezingen, teflon-gif in de Merwede en de overeenkomsten tussen Amazon-baas Jeff Bezos en onze eigen Jan Kuitenbrouwer. Fijn weekend!

850 miljoen dollar achter Tether en Bitfinex geconfisqueerd

Unconfirmed - Podcast

Thomas Bollen – Bitcoin is de eerste en bekendste cryptomunt, maar Tether is de munt die als valuta in de cryptowereld fungeert. Tether is een zogenaamde stablecoin en is altijd een dollar waard. De munt zou één-op-één gedekt zijn met echte dollars. Al twee jaar lang wordt er volop getwijfeld aan die dekking. Follow the Money publiceerde in 2018 twee artikelen over Tether: over de rekeningen waarop de echte dollars zouden staan, en over Tether als de volgende piramide op het huidige systeem van fractional reserve banking.

Nu blijken 850 miljoen dollars die de munt moeten dekken, geconfisqueerd te zijn door nationale autoriteiten. Het Amerikaanse Department of Justice onderzoekt of de mannen achter Tether en cryptobeurs Bitfinex wel legitiem hebben gehandeld. Robert-Jan den Haan, die mij vorig jaar hielp met de artikelen over Tether, volgt de ontwikkelingen nog altijd op de voet. Vorig jaar berichtte hij al over 350 miljoen dollar die door Poolse autoriteiten in beslag was genomen. Nu is bevestigd dat het inderdaad om geld van Bitfinex en Tether ging. In deze podcast praat hij je bij over de ontwikkelingen tot nu toe.

Voorzichtig met nieuwe diagnoses

British Medical Journal

Aliëtte Jonkers – Nieuwe diagnostische termen moeten met meer terughoudendheid worden toegepast, en bestaande diagnoses moeten regelmatig opnieuw geëvalueerd worden. Dat stelt Martin Marshall, hoogleraar Gezondheidsverbetering aan de UCL in London, in een opiniestuk in BMJ. ‘Te veel mensen krijgen nieuwe diagnostische labels, zoals “pre-diabetes” en “pre-osteoporose”. Dat brengt schade toe aan individuele patiënten en leidt tot een nutteloze verhoging van de druk op zorgprofessionals en de gezondheidszorg. Het is een somber scenario.’

Een van de oorzaken is volgens Marshall dat expert-panels die richtlijnen bedenken, bang zijn diagnoses te missen. Daarbij worden hun beslissingen vaak beïnvloed door de farmaceutische industrie. Hij verwijst naar een recent verschenen artikel waarin dit aan de orde komt.

Minister: Chemours mag teflon-gif lozen

Sliedrecht24

Arne van der Wal – Gefronste wenkbrauwen, te berge rijzende haren en gebalde vuisten – in Dordrecht en Sliedrecht viel het laatste nieuws over ‘de fabriek’ slecht. Minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) van Infrastructuur en Waterstaat wil chemiebedrijf Chemours een vergunning geven voor de directe lozing van vijf kilo aan de fluorhoudende stoffen FDR902/903 en twee kilo PFOA op het oppervlaktewater van de rivier Beneden Merwede. Op die manier wil zij de lozingen die nu zonder vergunning gebeuren alsnog legaliseren, zo blijkt uit de Kamerbrief waarnaar de lokale nieuwssite Sliedrecht24 refereert.

In de provincie Zuid-Holland is de uitstoot van PFOA/GenX – hulpstoffen die bij de productie van teflon door Chemours worden gebruikt – een slepende kwestie. FTM stelde de verontreiniging met deze stoffen in 2015 aan de orde, wat leidde tot een onderzoek door het RIVM en bloedonderzoek van direct omwonenden. Bevoegde instanties en Chemours beloofden de uitstoot aan te pakken, maar intussen bleek die door te gaan en komen de stoffen zelfs in het drinkwater voor. De lozingen op de rivier blijken niet onder het provinciaal gezag te vallen, maar onder dat van Rijkswaterstaat. Dat de minister de directe lozingen op het oppervlaktewater wil toestaan, is opmerkelijk: Chemours kondigde onlangs aan toe te werken naar een volledige recycling van de omstreden schadelijke stoffen.

Sliedrecht24 citeert verschillende politici, die zonder uitzondering zeer verontwaardigd zijn over Van Nieuwenhuizen. ‘Wij roepen alle regionale en landelijke bestuurders en politici die iets te zeggen hebben, op wat voor manier dan ook over deze vergunningsverstrekking, op om het gezondheidsbelang van mensen bovenaan te stellen ipv het stiekeme gedrag van Chemours te belonen door het te vergunnen.’

Toezichthouder pakt deurwaarders aan

NOS / Mr.

Jan-Hein Strop – Het Bureau Financieel Toezicht (BFT), dat de deurwaarders in het gareel moet houden, meldde deze week dat het heeft twee kantoren voor de tuchtrechter heeft gesleept. De twee kantoren zouden illegale prijsafspraken maken met hun opdrachtgevers. Het gaat om het terugsluizen van verdiensten naar die opdrachtgevers bij het innen van schulden. Denk aan de kosten die deurwaarders rekenen voor het leggen van beslag. Zulke retourprovisie mag niet, zegt BFT, omdat je zo als deurwaarder de prikkel hebt om zoveel mogelijk kosten te maken om je opdrachtgever te behagen. Voor de lezers van FTM is het nieuws geen verrassing, want BFT had in een interview met FTM een paar maanden geleden deze stappen al aangekondigd. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Deurwaarders (KBvG) verzet zich tegen het toezicht en vindt dat BFT nieuwe regels die zulke afspraken verbieden, moet afwachten.

De KBvG roerde zich deze week door een jaarverslag te publiceren waarin het opnieuw waarschuwt voor de financiële malaise in de eigen sector. Probleem is volgens de KBvG dat er sprake is van verkeerde prikkels. Eigenlijk moeten gerechtsdeurwaarders die ontruimingen en beslagen voorkomen, juist worden beloond. Maar dat gebeurt niet: deurwaarders worden betaald per ambtshandeling, zoals voor het uitvoeren van een ontruiming of het leggen van beslag. Een deurwaarder brengt hiervoor een wettelijk bepaald tarief in rekening bij de schuldenaar. Maar een deurwaarder die een oplossing treft om ontruiming of beslag te voorkomen, kan zijn inspanningen niet in rekening brengen. Dat moet anders, zei KBvG-voorzitter Wilbert van de Donk in diverse media. Wat de KBvG betreft moet het uitgangspunt zijn om zo min mogelijk beslagen en ontruimingen te leggen.

Facebook probeert extremisme te weren

NRC Handelsblad

Rufus Kain – Facebook heeft donderdag de accounts van verschillende alt-right-kopstukken verwijderd, schrijft NRC Handelsblad. Het betreft onder andere complotdenker Alex Jones en provocateur Milo Yiannopoulos.

Deze zet van Facebook komt niet uit de lucht vallen. In april verwijderde het platform al pagina’s van enkele extreem-rechtse Britse groeperingen. Facebook zei destijds in een bericht dat mensen die haat zaaien of anderen aanvallen vanwege wie ze zijn, geen plaats hebben op het medium. En eerder dit jaar verwijderde het bedrijf de account van anti-islamactivist Tommy Robinson.

Maar Facebook pakt niet alleen rechtsextremisme aan. Ook het profiel van Louis Farrakhan, voormalig voorman van Nation of Islam, is donderdag verwijderd.

Wolf of Wallstreet-taferelen bij energieverkopers

AD

Ties Joosten – Onlangs schreef ik een verhaal over de energiemarkt, waarin iemand zegt dat er ‘commerciële jongens’ bestaan die ‘tot wel tienduizenden euro per maand aan overstapvergoedingen opstrijken.’

Dat blijkt nog voorzichtig te zijn uitgedrukt. In dit verhaal van het AD wordt een beeld geschetst van het het bedrijf Improvers waar energieverkopers tonnen verdienen. ‘Als Peter W. komt aanrijden, doet hij dat in een Porsche. Als hij buiten de deur luncht, eet hij in een sky bar. Strakke pakken, drugs en feesten.’

Het verhaal staat vol met dit soort bizarre details. Werknemers die de naam van het bedrijf op hun arm tatoeëren, malafide verkooptechnieken, beschuldigen en aangiftes over en weer. Kortom: een fantastisch onderzoek, al is het voor de lezer wel even doorbijten, want de eindredactie laat nogal te wensen over.

Het verval van de middenklasse verklaart wantrouwen in politiek

The Guardian

Peter Hendriks – De uitholling van de middenklasse is nog lang niet ten einde, betoogt Guardian-journalist Larry Elliot. Hij beschrijft het fenomeen van de Britse middenklasse in verval, maar zegt er meteen bij dat het een probleem is dat in de hele Westerse wereld speelt en zeker ook in Nederland. De symptomen zijn duidelijk: de inkomens stagneren, de levensstandaard daalt en de gevolgen van de overheidsbezuinigingen zijn voelbaar.

In het stuk wordt gesproken van the gig economy. Dat laat zich het best vertalen als een ZZP-economie, waarin mensen geen zekerheid hebben. De schrijver constateert ook dat 34 procent van de mensen die zijn afgestudeerd na 2007, nu werk doen waarvoor ze overgekwalificeerd zijn. Dat maakt de leningen die ze zijn aangegaan tijdens hun studie tot een zware last. Van de groep tussen 18 en 34 woont een derde nog in het ouderlijk huis.

Dat proces van uitholling van het midden heeft grote invloed op het vertrouwen in de politiek. Het geloof dat de gevestigde middenpartijen de problemen zullen oplossen, is tanende. Daarom keren in heel Europa kiezers zich af van de gevestigde middenpartijen.

Elliot neemt de tech-sector als voorbeeld. Apple, Amazon, Google, Facebook en Microsoft zijn de walvissen. Ze hebben de afgelopen 10 jaar gezamenlijk 400 acquisities gepleegd en slokken zo alle interessante nieuwe bedrijven op. Zij zijn de walvissen die het plankton eten. Het gevolg is dat er geen landschap ontstaat met heel veel kleinere en middelgrote spelers. Dat proces van concentratie speelt door de hele economie.

De opkomst van kunstmatige intelligentie en robotisering zullen volgens hetzelfde patroon verlopen, voorspelt de schrijver ,en daarmee zal het gat tussen rijk en arm steeds groter worden. Elliot verwijt de politiek dat ze de concentraties in het bedrijfsleven niet effectief heeft bestreden, maar hij ziet nog mogelijkheden in het verschiet liggen. Hij noemt een aantal beleidsopties: een basisinkomen invoeren, een grondwaardebelasting, meer investeren in training en opleiding, monopolies opsplitsen en investeren in grote vergroeningsprogramma’s. Elliot wijst erop dat plannen maken belangrijk is, maar dat het vertrouwen in de politiek pas kan herstellen wanneer de partijen de kiezer weten te overtuigen dat het ze menens is.

Het verband tussen Amazon en narratieve journalistiek

Inc.

Joost Ramaer – Jan Kuitenbrouwer wijdde onlangs op FTM een kritische beschouwing aan de ‘narratieve’ ofwel verhalende journalistiek: longreads die harde onthullingen koppelen aan een meeslepende, literair getinte schrijfstijl. En terecht: het genre bleek de laatste jaren een al te gemakkelijke dekmantel voor journalisten die goeie verhalen verwarren met zelfverzonnen sprookjes. Maar nu gloort er nieuwe hoop voor de journalist die integer is én goed kan schrijven, en wel uit onverdachte hoek.

Amazon-tycoon Jeff Bezos heeft zijn medewerkers verboden PowerPoints te gebruiken in hun presentaties, zo blijkt uit een artikel in het Amerikaanse ondernemersblad Inc. Bezos wil alleen nog narrative memos zien. Taal! Tekst! Woorden! ‘In plaats van bullet points te lezen op een PowerPoint,’ aldus Inc., beginnen de Amazonen iedere vergadering nu met een half uur stilte ‘om een memo van zes pagina’s te lezen met een verhalende structuur, echte zinnen die hoofd- en bijzaken helder van elkaar scheiden, werkwoorden en zelfstandig naamwoorden.’

Inc. juicht deze drastische stap toe en dat is niet zo vreemd: de auteur van het artikel is Carmine Gallo, een vooraanstaande Amerikaanse managementgoeroe met communicatie als specialiteit. Gallo, docent op Harvard en auteur van vele boeken, is een groot voorstander van communicatie via verhalen. ‘Onze hersenen zijn narratief geprogrammeerd,’ stelt hij. Onze voorvaderen vertelden elkaar al verhalen rond het kampvuur – ter instructie, als waarschuwing en als bron van inspiratie.

Gallo haalt Aristoteles aan, ‘de vader van de overtuigingskracht’. De Griekse filosoof wist al dat ieder betoog drie elementen moet bevatten om de toehoorder te kunnen winnen: ethos, wat Gallo omschrijft als ‘karakter en geloofwaardigheid’; logos, oftewel een logische samenhang die appelleert aan de rede; en pathos, oftewel emotie. ‘Bullet points inspireren niet,’ schrijft Gallo, ‘verhalen wel.’ Emotie biedt ‘de snelste weg naar het brein,’ zo vat hij de consensus onder neurowetenschappers samen. ‘Als je wilt dat je ideeën zich verspreiden, dan is het verhaal daarvoor het allerbeste vehikel.’

Bedrijven zoals Amazon opereren vooral op basis van ‘tonnen aan statistieken’, zegt Bezos zelf: gebruikersdata, tevredenheidsonderzoeken. Zelf blijft hij daarnaast ook e-mails lezen van individuele klanten en medewerkers. Wanneer de data in strijd zijn met de anekdotes, zo is Bezos opgevallen, ‘schuilt de waarheid meestal in de anekdotes. Het is belangrijk de data te blijven toetsen aan je intuïtie en instincten, en dat ook je managers bij te brengen.’

Zoals Bezos zijn managers overtuigt, kunnen journalisten dat ook met hun lezers doen. Mits ze, naast de pathos, ook de ethos niet uit het oog verliezen.

Verslaafd aan complottheorieën

The Guardian

Nikki Sterkenburg – Complotdenkers bevonden zich altijd in de marge van de samenleving. Nu zijn ze ineens een dominant geluid in het publieke debat en in politieke discussies. En niet zonder (commercieel) succes. Zo was Alex Jones jarenlang een matige dj, maar wist hij later met Infowars goed te verdienen.

Dit artikel geeft inzicht waarom complotdenkers relatief populair zijn. De crux zit ’m erin dat we dol zijn op complotten, zie bijvoorbeeld de decennialange discussie over wie er achter de moord op Kennedy zit.

Machtsstrijd in Canada

National Post

Maarten van der Poel – Terwijl wij ons hier langzaam op de Europese verkiezingen beginen te oriënteren, zijn de campagnes in Canada voor de landelijke verkiezingen van 21 oktober nu al in volle gang. Justin Trudeau weet zich enigszins staande te houden in de peilingen, maar de druk op zijn kabinet neemt toe. De liberalen zijn in diverse regionale verkiezingen weggevaagd en zagen conservatieve concurrenten winnen. Ontario (de grootste provincie) zag de opkomst van de ‘Canadese Donald Trump’ Doug Ford. Maar ook op links zijn sterke concurrenten. Trudeau heeft het onder meer lastig vanwege de SNC-Lavalin affaire, die leidde tot het opstappen van twee ministers.

Pesticide geeft bijen ‘nicotine rush’

Newsweek

Vincent Harmsen – Onderzoekers van het Imperial College London hebben aangetoond dat blootstelling aan een bestrijdingsmiddel het vliegvermogen van bijen ernstig kan aantasten. De bijen legden nog maar een derde van hun normale afstand af. Voordat ze uitgeput raakten, vertoonden de bijen kortstondig hyperactief gedrag, waarbij ze een stuk sneller gingen vliegen dan normaal.

Voor de Britse studie werd het middel imidacloprid gebruikt, een zogeheten neonicotinoïde. ‘Neonicotinoïden lijken op nicotine in de manier waarop ze de neuronen stimuleren, en dus is een “rush” of hyperactieve uitbarsting van activiteit niet vreemd,’ vertelde onderzoeker Daniel Kenna van het ICL aan het Amerikaanse tijdschrift Newsweek. ‘Onze resultaten suggereren dat er echter een keerzijde zit aan deze eerste snellere vlucht, en dat mogelijk verhoogd energieverbruik of een gebrek aan motivatie leidt tot verminderd uithoudingsvermogen.’

Volgens de onderzoekers kan het verminderde vliegvermogen de voedselvoorziening van een bijenkolonie uiteindelijk in gevaar brengen. Het gebied waarbinnen voedsel door werkbijen wordt verzameld, zou tot wel 80 procent kunnen afnemen.

Vanwege toenemende zorgen over sterfte onder bijen, heeft de Europese Unie plannen gemaakt om pesticiden beter te onderzoeken op bijvoorbeeld de effecten op het vliegvermogen van bijen. In een recent artikel liet ik zien dat dit Europese plan momenteel dreigt te worden afgezwakt. Dat gebeurt omdat een groep lidstaten, waaronder Nederland, daarom in Brussel heeft verzocht, en na een jarenlange lobby van de fabrikanten van bestrijdingsmiddelen. Het onderwerp staat inmiddels in Den Haag op de politieke agenda. Mogelijk wordt al deze maand, op 20 of 21 mei, in Brussel door de Europese lidstaten over het voorstel gestemd.

Tekorten jeugdzorg: moet de burgemeester zijn ambtswoning verkopen?

de Volkskrant

Nina Rijnierse – Met een stapel flyers in zijn hand loopt burgemeester Frits Naafs (VVD) van de gemeente Utrechtse Heuvelrug over de wekelijkse markt in het dorpscentrum van Driebergen. Hij vraagt de burgers of ze een enquête willen invullen. De kwestie: waaraan moet de gemeente minder geld uitgeven?

Utrechtse Heuvelrug heeft een tekort van 4 miljoen euro op de jeugdzorg. Dat slaat een krater in het gemeentelijke budget. Het gemeentebestuur overweegt nu twee bibliotheekfilialen te sluiten. Maar burgemeester Naafs is ook bereid zijn ambtswoning te verkopen. In deze reportage toont de Volkskrant hoe de gemeente ermee omgaat en wat eventuele verklaringen zijn.

Utrechtse Heuvelrug is niet de enige gemeente die met dit probleem kampt: Tientallen gemeenten moeten ingrijpend bezuinigen omdat de zorgtaken die zij er sinds de decentralisatie bij kregen, veel duurder zijn dan begroot, bleek ook deze week uit een rondgang van De Volkskrant.

Met het sluiten van de bibliotheken zijn de meeste inwoners het niet eens. Alhoewel, Tijmen (16) voelt er wel wat voor: ‘Ik ben niet zo dol op de bibliotheek. Ik had laatst een boete toen ik mijn boeken te laat had ingeleverd, en toen was ik er wel klaar mee.’

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 263 leden

Volg Redactie
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren