Beeld via Freepik.com.
© CC BY SA

Follow the Money selecteert

Ook in het nieuwe decennium zoekt de redactie van Follow the Money iedere week de beste verhalen voor je bij elkaar. Vandaag onder andere: de escalerende spanning tussen Iran en de VS, groene praatjes in Rotterdam en Google's vertrek uit Ierland. Prettig weekend!

Drie stukken over de Amerikaanse aanval op Iraanse generaal Soleimani

The New York Times, Foreign Affairs

Luuk van der Sterren & Eelke van Ark — Het zal je waarschijnlijk niet ontgaan zijn: in de nacht van donderdag op vrijdag doodden de Verenigde Staten met een drone-aanval de Iraanse generaal Qassem Soleimani en de Iraakse militie-commandant Abu Mahdi al-Muhandis in Bagdad. Het is een enorme escalatie van het sluimerende conflict tussen Iran en de VS en een beslissing die ingrijpende gevolgen zal hebben. Toch kostte het de Amerikaanse president slechts een paar minuten om tot deze beslissing te komen, zo blijkt uit een reconstructie die de New York Times dit weekend publiceerde.

Ook Foreign Affairs is een goede bron om bij te lezen: het blad publiceerde zowel achtergrondverhalen als actuele analyses van de situatie. Zo verscheen eerder dit jaar een uitgebreid epistel van de hand van voormalig terrorismebestrijder bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken Daniel Benjamin en hoogleraar International Relations Steven Simon. Het onderwerp: de geschiedenis van de vijandige relatie tussen de twee landen. Lees hoe onder meer de invloed van bondgenoten Israël en Saoedi-Arabië die relatie tot de dag van vandaag bemoeilijken.

De grote vraag van dit moment is wat Iran gaat doen in reactie op het verlies van Soleimani. Directeur Ilan Goldenberg van het Middle East Security Program van de denktank Center for a New American Security zet de mogelijkheden op een rij: flinke stappen in het nucleaire programma, een gewelddadige vergeldingsactie of een aanval op Amerikaans grondgebied.

Hoe denkt een verstandige republikein over Trump?

Der Spiegel

Peter Hendriks — Dit interview is van voor de aanslag op op Generaal Soleimani, maar desalniettemin heel interessant. Karl Rove is een voormalig topadviseur van George Bush Junior. Der Spiegel voelt hem aan de tand over het fenomeen Trump. Rove begrijpt de aantrekkingskracht van Trump op laagopgeleide werkende Amerikanen heel goed. Volgens hem was Hillary Clintons bewering dat Trumps aanhangers beklagenswaardige verguren (deplorables) zijn een omslagpunt. Vanaf dat moment voelden ze zich definitief niet meer gerespecteerd door haar. Hij wijst er ook op dat er nog oud zeer zat uit de Obama-periode. Ze zagen hem te veel als de man die hen bekritiseerde over hun conservatieve religieuze opvattingen en hun voorliefde voor wapens.

Rove denkt dat het populisme van Trump op de lange termijn niet is te handhaven. Hij verwacht dat de Republikeinen uiteindelijk weer uit zullen komen bij een conservatisme dat een beetje lijkt op hoe het nu is en een beetje zoals het onder Reagan was.

Rove ziet Joe Biden als de enige Democraat die Trump kan verslaan. Biden is wat hem betreft de man die de 8 tot 10 procent zwevende kiezers naar zich toe kan trekken. ‘Dat is de enige manier om de verkiezingen te winnen.’  Zelf kan hij zich voorstellen dat hij in 2020 op Trump stemt: ‘Net als veel andere kiezers zou ik me er met enige tegenzin toe kunnen brengen om op Trump te stemmen. Veel mensen denken gewoon dat ze met Elizabeth Warren of Bernie Sanders slechter af zijn. En dat klopt ook.’

Amerikaanse toezichthouder voor milieu verklaart steun aan Bayer

Het Financieele Dagblad

Vincent Harmsen – Het ‘kerstcadeautje’ van de Trump-regering aan de pesticide-industrie. Zo omschreef Gary Ruskin van de Amerikaanse non-profit US Right To Know het op Twitter. De EPA, de Amerikaanse toezichthouder voor milieu en volksgezondheid, verklaarde in een rechtszaak die draait om onkruidbestrijder Roundup haar steun aan Bayer. Het Duitse chemiebedrijf wordt in de Verenigde Staten geconfronteerd met meer dan veertigduizend schadeclaims. Patiënten met lymfeklierkanker stellen ziek te zijn geworden door gebruik van de pesticide Roundup. Bayer nam in 2018 de Amerikaanse Roundup-maker Monsanto over.

In de verklaring, die is ingebracht in hoger beroep, stelt de EPA dat mensen geen kanker kunnen krijgen door het bestrijdingsmiddel. Drie opeenvolgende jury’s oordeelden eerder dat Roundup juist wél kankerverwekkend is en stelden de klagers in het gelijk. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is glyfosaat, het hoofdingrediënt in Roundup, ‘waarschijnlijk’ kankerverwekkend voor mensen.

Documenten die tijdens de rechtszaken openbaar zijn geworden hebben twijfels doen rijzen over de onafhankelijkheid van het milieuagentschap EPA. ‘Wij steunen Monsanto als het gaat om pesticide-regulering,’ aldus een medewerker van de Trump-regering in een memo dat uit de archieven van Monsanto komt. In datzelfde memo staat dat binnen de EPA over glyfosaat een ‘scherp’ meningsverschil bestaat tussen het (door Trump aangestelde) ‘politieke leiderschap’ en de ‘deskundige medewerkers’. Bij FTM beschreef ik vorig jaar hoe EPA-medewerkers intern stellen dat er bewijs bestaat voor de kankerverwekkendheid van glyfosaat, terwijl het milieuagentschap dit officieel ontkent.

Google verlaat het Ierse belastingparadijs

The New Statesman

Peter Hendriks — Google verstuurde rekeningen naar Europese klanten en klanten in het Midden-Oosten altijd vanuit Ierland. Het EU-land was een belastingparadijs en daarvan maakte Google handig gebruik. Door gebruik te maken van de ‘Ierse route’ en van een soortgelijk route via Singapore, slaagde Google erin om maar 23 procent van zijn wereldwijde winst aan belasting te betalen. In de VS was het tarief 35 procent. 

De belastingvrije winsten werden door Google Irish Holdings Unlimited omgezet in beleggingen in vooral staatsleningen. De Ierse dochter had in 2017 55 miljard dollar aan verhandelbare leningen in portefeuille. In 2014 moest Ierland echter onder druk van de EU stoppen met het bieden van dergelijke belastingvoordelen. De bedrijven die er gebruik van maakten, kregen tot 2020 de tijd om zich voor te bereiden op het einde van de fiscale faciliteit. Google heeft tot het laatste moment gewacht, maar hevelt de activiteit nu over naar de Verenigde Staten.

Bij Google liggen ze niet wakker van de gedwongen terugkeer naar de VS. Trump heeft ondertussen het tarief voor de Amerikaanse vennootschapsbelasting verlaagd tot 21 procent. Google gaat er dus helemaal niet op achteruit.

China knabbelt aan grote muziekbedrijven van het Westen

The Guardian

Rufus Kain — 's Werelds grootste platenmaatschappij is deels Chinees geworden. Een groep investeerders geleid door het Chinese bedrijf Tencent heeft voor meer dan 3 miljard dollar een aandeel van 10 procent in Universal Music Group gekocht. Universal is het label achter artiesten als Taylor Swift, Lady Gaga en de Beatles. De deal geeft Tencent ook de optie om vóór 15 januari 2021 nog eens 15 procent van Universal te kopen. Tencent bezit hiernaast ook 7,5 procent van de Zweedse streamingdienst Spotify.

Universal-eigenaar Vivendi wilde al langer een deel van het platenlabel verkopen. Door deals met Tencent hopen westerse muziekbedrijven deuren te openen in China. Tencent koopt op zijn beurt al geruime tijd (delen van) leidende westerse entertainmentbedrijven, bijvoorbeeld ook in de game-industrie.

Groene praatjes van haventopman vullen vooralsnog geen gaatjes

Algemeen Dagblad

Ties Joosten — Onlangs schreef ik in mijn klimaatnieuwsbrief over het gebrek aan visie in de Rotterdamse haven. Het wedstrijdje verplassen tussen Europese havensteden als Antwerpen, Hamburg en Rotterdam — wat heeft de rest van de samenleving daar eigenlijk aan?

Ik werd dan ook vrolijk van het interview dat haventopman Allard Castelein aan het Algemeen Dagblad gaf. Daarin zegt hij onomwonden dat Rotterdam niet langer de grootste haven van Europa hoeft te zijn. De ‘tonnenjacht’ loopt volgens hem ten einde en het tijdperk van ‘duurzame groei’ zou aanstaande zijn.

Dit zijn mooie woorden. Maar — en ik wil echt niet meteen de azijnpissende journalist uithangen — de daden vertellen vooralsnog een ander verhaal. Eerder analyseerde ik de Havenvisie al en concludeerde dat er totaal niet lijkt te worden nagedacht over het in goede banen leiden van een krimpende haven. Ondertussen zijn finale investeringsbeslissingen rondom Porthos (een CCS-project) en W2C (een fabriek die chemicaliën terug moet winnen uit afval) nog altijd niet genomen, maar geeft het Havenbedrijf wél gas om de bouw van een Braziliaanse oliehaven mogelijk te maken.

Kortom: de groene woorden van de topman ten spijt, worden grijze investeringen nog altijd sneller genomen dan groene en een krimpstrategie is nog altijd niet gemaakt. Laten we het erop houden dat Allard Castelein een interessant jaar tegemoet gaat.

Hoe twee Spanjaarden per ongeluk een digitaal propagandawapen bouwden

De Volkskrant

Judith Spanjers — Journalisten Tom Kreling en Huib Modderkolk maakten een reconstructie over een Spaans bedrijf dat software ontwikkelde die de stemming op sociale media kan beïnvloeden. Het verhaal gaat over Carlos en Julio, gefingeerde namen. Zij zochten een manier om te achterhalen hoe ze Facebook en Twitter konden manipuleren om op die manier de publieke opinie te beïnvloeden.

Hoeveel aandacht moeten ze een bericht geven om het trending te laten worden? Het blijkt makkelijker dan gedacht. Als ze een bericht de juiste aandacht geven met een paar honderd accounts, is het zo een halve dag trending. Julio: ‘Een plek in de top-10 van trending topics in Spanje kan al met driehonderd accounts.’

De methode werkt het best als de accounts van echte personen zijn, zodat Twitter en Facebook ze niet opmerken als bots. De Spanjaarden bouwen daarom een app die medewerkers van een bedrijf op hun telefoon zetten. Met die app geven ze Snap toegang tot hun Twitteraccount: als hun werkgever een Twitter-aanval wil inzetten, krijgen de medewerkers een melding en kunnen ze met één klik de gesuggereerde tweet plaatsen.

Hun methode komt in Russische handen terecht en blijkt een machtig wapen. Lees hoe de Spanjaarden in een wereld van spionage en propaganda belanden.

De hulpdiensten die hoarders helpen opruimen

De Volkskrant

Judith Spanjers — Eén van mijn voornemens voor het nieuwe jaar, zoals elk jaar, is spullen weggooien. Ik ben een echte bewaarder en vind het lastig om afstand te doen van spullen. Want ja, het kan altijd nog van pas komen. Maar ik prijs me gelukkig dat ik het niet zover laat komen als de mensen die hun huis tot de nok toe vullen met spullen en die echt alles bewaren wat ze tegenkomen, totdat hulpinstanties in moeten grijpen.

De Volkskrant maakte een reportage over hulpdiensten die hoarders, ik wist niet dat het een naam had, helpen om afstand te doen van hun spullen. En als ik het verhaal lees, herken ik Hubert — die moeite heeft om een vergeeld briefje weg te doen, omdat hij er zo'n mooie herinnering aan had.

Ik ga weer mijn best doen om mijn goede voornemen uit te laten komen dit jaar.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 292 leden