Follow the Money selecteert

    Iedere zondag selecteert de redactie van FTM de beste artikelen uit andere media. Vandaag onder andere: belastingontduiking door Trump, de plannen van Shell voor Rotterdam, de gevaren van een no-deal Brexit, heftge gesprekken in de lift en nieuws uit de rederijsector. Prettig weekend!

    Trump ontdook belasting bij oogsten van vaders fortuin

    The New York Times

    Frank Meijer — Deze week kwam The New York Times met de onthulling dat president Donald Trump belasting ontdoken heeft bij het overnemen van het fortuin van zijn vader Fred Trump. De krant achterhaalde dat door het onderzoeken van meer dan 200 belastingaangiftes, interviews met oud-medewerkers van Fred Trump en het doorzoeken van meer dan 100.000 documenten.

    Uit het onderzoek van de krant werd duidelijk dat ‘self made billionaire’ Donald Trump eigenlijk niet zo self made was. Hij bleek minstens 413 miljoen dollar te hebben ontvangen van zijn vader, die een vastgoedimperium had. Een groot deel hiervan heeft hij gekregen via schimmige schijnconstructies. Zodoende werd er over het bedrag van zo’n 1 miljard dollar, dat Fred en Mary Trump aan hun kinderen schonken, maar circa 5 procent belasting betaald. De erfbelasting in de Verenigde Staten bedraagt in werkelijkheid ongeveer 55 procent.

    Persoonsgegevens (voorlopig) niet meer in het geding bij KNLTB

    BNR Nieuwsradio

    Bart Nietveld — Wie zich aanmeldt bij een sportvereniging doet dat om een sport te beoefenen. Voor deelname aan competitiewedstrijden of toernooien is lidmaatschap immers verplicht. Leden betalen de bond via de vereniging jaarlijks contributie. Wat blijkt: de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB ) en de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (KNVB) verkopen persoonsgegevens van leden aan commerciële partners. Persoonsgegevens genereren voor de bonden extra inkomsten, maar ook willen ze door verkoop van de gegevens ‘meerwaarde creëren voor het lidmaatschap’.

    Vanwege de nieuwe strenge Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG) moeten organisaties die persoonsgegevens willen verwerken zich beroepen op minstens een van de zes grondslagen. Voor het delen van e-mailadressen is bijvoorbeeld individuele toestemming van leden nodig. Toestemming voor de verkoop bij de KNLTB werd niet gegeven door individuele leden, maar door de overkoepelende Ledenraad. Want zo meent de KNLTB: ‘door instemming van de Ledenraad met een collectieve opt-in op NAW en telefoonnummers, ontstaat een gerechtvaardigd belang’. Met een gerechtvaardigd belang zegt de bond eigenlijk dat de verkoop van persoonsgegevens noodzakelijk is om de organisatie draaiend te houden. Volgens advocaat Menno Weij is het niet duidelijk of de KNLTB andere opties, zoals het verhogen van de contributie, heeft overwogen.

    In een schriftelijke reactie zegt de KNLTB nu dat er voor de rest van het jaar geen acties staan gepland. Daarnaast zegt de bond de acties uitgevoerd door partners TennisDirect en de Nederlandse Loterij intern te evalueren. Het is nog niet duidelijk wat de bond in 2019 gaat doen.

    Shell gaat Rotterdamse huizen verwarmen

    Port of Rotterdam

    Ties Joosten — Nadat ik vorige week een verhaal publiceerde over de toekomst van aardgas in Nederlandse huishouden, plofte er een persbericht in mijn mailbox. Subject: ‘Restwarmte Shell voor 16.000 huishoudens.’

    Wat er gaat gebeuren? Via een ondergrondse pijpleiding zal de restwarmte van de olieraffinaderij van Shell in Pernis naar de Rotterdamse wijk Katendracht worden gebracht, zodat de woningen voor de verwarming geen aardgas meer nodig hebben. Een warmtenet, heet dat. 

    Warmtenetten roepen altijd extreme emoties op. Het zijn ketens waarmee we onze huizen vastboeien aan de fossiele industrie, zegt de één. Het is een prachtig voorbeeld van een circulaire economie, zegt de ander. 

    Ik wil wel eens weten hoe dit nu echt zit. Daarom ben ik afgelopen week bezig geweest met een onderzoek naar de feiten rond warmtenetten. Zijn ze nou een verduurzaming of niet? Wegen de kosten op tegen de baten? En hoe belangrijk zullen warmtenetten in de toekomst worden? Binnenkort zal ik die vragen beantwoorden. 

    Arrestatie bankier Julius Baer werpt duister licht op bloei Zwitserse banken

    Bloomberg

    Arne van der Wal – Opgesloten in een vochtige Amerikaanse kerker in Florida duurde het niet lang voordat bankier Matthias Krull van de Zwitserse bank Julius Baer bekende. Ja, hij verklaarde zich schuldig aan witwasserij. In oktober zal hij zijn vonnis horen. 

    Maar deze zaak gaat om meer dan Krull alleen, hoewel die een sleutelrol speelde in het witwassen van gelden van het geplaagde nationale oliebedrijf van Venezuela. Zijn werkgever, de Zwitserse bank Julius Baer, lijkt de afgelopen jaren een soepele witwasmachine te zijn geweest voor geld met een dubieuze oorsprong. De Zwitsers waren onder meer betrokken bij het corruptieschandaal van de Fifa en schimmige wapendeals van Russische bedrijven. Nu zijn het vooral de zaken in Latijns-Amerika die onder vuur liggen. De bank doet zijn best de indruk te wekken zelf de ‘onregelmatigheden’ te pakken, want ze voelt de hete adem van internationale justitieel onderzoek in haar nek.

    De schandalen waarbij Julius Baer betrokken is, geven de enorme groei van de bank van de afgelopen tien jaar een vies luchtje. Julius Baer groeide uit tot een van de grootste vermogensbeheerders ter wereld. Maar net als bij de ING en de Danske Bank lijkt dat in ieder geval voor een deel te danken aan de soepele omgang met compliance regels. Ook de Nederlandse fiscus heeft Julius Baer in het vizier.

    Wat gebeurt er bij een ‘no deal’-Brexit?

    Der Spiegel

    Peter Hendriks — Wat zijn de gevolgen als er over drie maanden geen overeenkomst ligt tussen het Verenigd Koninkrijk (VK) en de Europese Unie (EU)? Der Spiegel dook erin en de uitkomst stemt niet vrolijk. Er zijn om te beginnen allerlei vitale medicijnen die geïmporteerd worden uit de EU. Daarover zijn geen dan geen afspraken. De Britten zullen bijvoorbeeld heel snel door hun insuline heen zijn; die komt allemaal uit Europa.

    De Duitsers gingen eens kijken in Rotterdam, de belangrijkste continentale haven voor handel met de Britten. Er vertrekken per jaar circa 10.500 schepen uit Rotterdam naar het VK. De douaneprocedures zijn nu heel licht en vracht kan zonder veel rompslomp vertrekken uit Rotterdam. Maar in de nieuwe situatie moet alle vracht nauwkeurig worden gecheckt, en dat kost heel veel tijd. Dat geldt voor zowel binnenkomende als vertrekkende schepen. Bovendien moeten er weer importheffingen betaald worden. De gevolgen van een ‘no deal’ zijn beangstigend. 

    Hoe beoordelen Canadese experts de vervanger van NAFTA?

    The Walrus

    Peter Hendriks — Op 30 september, net voor het verlopen van de deadline, was er een nieuw Noord-Amerikaans handelsverdrag. De vervanger van het 24 jaar oude NAFTA heet het US-Mexico-Canada Agreement (USMCA). Er is hard onderhandeld en hele sectoren van de Canadese industrie hielden hun hart vast. 

    De Canadese industrie heeft de VS als belangrijkste afzetmarkt. Dat is lang een aangename positie geweest, maar onder een president die als slogan heeft ‘America first’ kan die afhankelijkheid opeens een kwetsbaarheid blijken.

    The Walrus liet vijf Canadezen met verstand van zaken hun mening geven over USMCA. De conclusie? Niet geweldig, maar ook niet vreselijk. 

    Duitse maritieme sector midscheeps getroffen door financiële crisis, schatrijke Griekse reders profiteren

    Nieuwsblad Transport

    Arne van der Wal – Dit is een fascinerend verhaal over een sector waar je zelden over leest: rederijen. Geen land is op dat vlak harder door de crisis geraakt dan Duitsland. Het aantal schepen in handen van Duitse rederijen kromp de afgelopen zes jaar van 3800 in tot 2400; nieuwe schepen worden mondjesmaat gebouwd. De Duitse vloot veroudert daardoor snel. 

    De reden dat juist de Duitse rederijsector zo hard is gekrompen, zit hem in de financiering: Duitse hypotheekbanken deden dat in de vorm van een Kommanditgesellschaft (KG), waarmee particulieren fiscaal gunstig in schepen konden beleggen. Ook in Nederland was de vergelijkbare scheeps-CV een populair beleggingsproduct onder particulieren. 

    Alle Duitse banken deden daar lustig aan mee. Maar toen de crisis uitbrak en de vraag naar transport ineenstortte, bleek dat er teveel schepen waren gebouwd. Honderden van die KG's leden verlies en konden hun leningen van de banken niet terugbetalen. De schepen gingen voor een schijntje in de verkoop, en vooral Griekse reders profiteerden daarvan, naast Chinese en Singaporese. 

    Tien jaar later zijn de problemen nog lang niet opgelost. Deutsche Bank, toch al wankel, heeft nog 5 miljard euro van dergelijke financieringen uitstaan en probeert die te slijten. In Duitsland gaat dat niet lukken: de banken lopen er met een boog omheen, rederijen krijgen er nog nauwelijks krediet. En dan duiken ineens de Grieken weer op, constateert Nieuwsblad Transport: 'Het is de ironie ten top: waar Europa onder aanvoering van Bondskanselier Merkel Griekenland tot draconische bezuinigingen dwong, lijkt uitgerekend de groep die volledig buiten schot bleef, die van de puissant rijke Griekse reders, met het Duitse tafelzilver aan de haal te gaan.’

    De Verenigde Staten na Brett Kavanaugh

    The New York Times

    Rob Vorkink – President Donald Trump had zo’n beetje de beste week uit z’n presidentschap, schrijft Peter Baker in The New York Times. Maar ondanks een stormvloed aan kritiek, voyeuristische vragen tijdens een openbare hoorzitting en een pijlsnel aanvullend FBI-onderzoek, is Brett Kavanaugh toch door de Senaat gekozen als opperrechter.

    Nee, binnen een week kon het Federal Bureau of Investigations geen bevestiging vinden van de beschuldigingen dat Kavanaugh zich 37 jaar geleden schuldig zou hebben gemaakt aan seksueel misbruik van ten minste één, maar hoogstwaarschijnlijk drie vrouwen. Het help niet dat de FBI de vrouwen in kwestie niet mocht ondervragen.

    De discussie na de hoorzittingen van de Senaat, waarin de hoofdrolspelers werden ondervraagd, ging verder in de lift waarin de Republikeinse senator Jeff Flake door enkele Amerikaanse zedenslachtoffers op z’n moraal werd gewezen. Flake, twee vrouwelijke Republikeinse senatoren en de Democraten, hielden de stemming een week op. Die week is nu voorbij. Kavanaugh is benoemd – tot vreugde van Trump, die ook nog eens een nieuw handelsovereenkomst sloot met Canada en Mexico. Het was tijdens z’n race naar het presidentschap één van z’n belangrijkste beloftes. En dan was er het nieuws dat de werkloosheid het laagste is sinds 1969. Niets hiervan verandert iets aan het chaotische presidentschap van Trump in het Witte Huis, maar boeken als Fear and Fury van Michael Wolff en, recentelijk, Fear van Bob Woodward ten spijt, lijkt Trump met de naderende tussen verkiezingen ineens de wind in de zeilen te hebben.

    Behavioral design

    Vrij Nederland

    Liset Hamming – Ook FTM ontkomt er niet aan: online marketing, branding, communicatiestrategieën. Dus ook wij verdiepen ons in de vraag hoe onze lezers zo lang mogelijk onze artikelen zullen lezen, en hoe we nieuwe lezers bereiken. We willen onze lezers ‘aan ons binden’, zoals dat wordt genoemd.

    ‘Het publieke leven van de smartphone-generatie’ geeft een kijkje in de wereld van 23 tieners in Nederland. Een generatie die niet anders weet dan dat er na school, naast huiswerk en andere verplichtingen, nog zo’n drie uur per dag een telefoon aan hun hand vastgeplakt zit, waar soms wel vijftig ‘streaks’ nog ‘afgewerkt moeten worden’.

    ‘Ik weet zeker dat Facebook weet wanneer ik thuiskom en weinig te doen heb. Dan zit ik veel op Instagram en WhatsApp (waar Facebook eigenaar van is – red.). En dan krijg ik meldingen van welke van die apps dan ook. “Pling!” Zodat ik weer even word afgeleid,’ vertelt Timo, 'een vroegwijze zeventienjarige met meer technologische knowhow dan zijn leraren’. Het gevolg van gretig inspelen op ons ingebouwd ‘vermogen een marathonsessie van de jacht te maken en zo onze prooi uit te putten’: behavorial design.

    Een catch-22 voor FTM. We onderzoeken systemen en bedrijven die zich misdragen en daarmee mogelijk schade aanrichten aan groepen in de samenleving, maar ook wij willen een zo groot mogelijk publiek bereiken, zodat deze waarheidsvinding gretig aftrek vindt. Ideeën over hoe we aan deze patstelling kunnen ontsnappen, zijn welkom!

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 132 leden

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren