Follow the Money selecteert

    Wederom een week vol opmerkelijke verhalen in binnen- en buitenland. Van R. Kelly en Apple News naar 20 miljoen dollar in drie jaar verdienen met AirBnB. Als het écht allemaal tegenzit, hoeven we niet meer naar heroïne te grijpen: met een Netflix-abonnement op medicijnen zitten we een leven lang goed. O ja, ook de invloed van Henry Keizer op de interne democratie van de VVD komt aan de orde.

    Abonnement op pillen

    The New York Times

    Aliëtte Jonkers – Bij Netflix betaal je een vast bedrag per maand en je kunt zoveel films en series kijken als je wilt. Of je af en toe een film kijkt of avond na avond series binge-watcht, het maakt Netflix allemaal niets uit. Kan dat ook met medicijnen? Stel: je betaalt een farmaceutisch bedrijf een vast bedrag per maand en je mag zoveel pillen tegen Hepatitis C afnemen als je wilt. Dat is precies wat Australië voor elkaar heeft gekregen. Dat kan ook wel eens iets voor Amerika zijn, oppert Tina Rosenberg, journalist bij het Solutions Journalism Network (een organisatie die constructieve journalistiek ondersteunt, waarin journalisten oplossingen aandragen voor bestaande problemen). Want Hepatitis C komt veel voor. Zes jaar nadat er een geneesmiddel voor deze infectieziekte op de markt kwam, zijn nog maar 450.000 mensen in Amerika behandeld: 15 procent van alle mensen die besmet zijn. Goed onderhandelen loont, ook voor medicijnprijzen, zo blijkt maar weer. In Nederland hebben overigens ongeveer 28.000 mensen (0,2 % van de totale bevolking) dit virus bij zich. Veel minder dus dan in sommige andere landen. Maar wie weet krijgen we ook in Nederland nog eens een Netflix-abonnement op medicijnen.

    De tanende democratie binnen de VVD

    De Groene Amsterdammer

    Eric Smit – ‘Een partij zonder debat is als saté zonder saus. Het kan wel, maar het is niet zo lekker.’ Dixit Henry Keizer. De man die in 2012 met een ingenieuze coup voor een schijntje in het bezit kwam van een crematieconcern met een omzet van 106 miljoen euro, deed deze uitspraak in 2014 toen hij aantrad als partijvoorzitter van de VVD, de machtigste politieke partij in Nederland. In een diepgravend artikel laat voormalig FTM-collega Kim van Keken zien dat er binnen de partij sprake is van een groeiend verzet tegen het tekort aan interne democratie. Oud-leden van de VVD laten zich al langer openlijk kritisch uit over het gebrek aan debat binnen de partij, maar nu komen er ook prominenten aan het woord die nog steeds staan ingeschreven als lid. Voormalig partijleider Hans Wiegel drukt zich het sterkst uit: ‘De stand van zaken is zodanig, dat de top zich echt moet realiseren dat het anders moet. En anders moet de top maar opstappen.’

    Henry Keizer was een van de VVD’ers die voor het verstommen van het interne debat verantwoordelijk is, zo blijkt uit het artikel. Keizer, sinds de onthullingen van FTM onderwerp van een FIOD-onderzoek, zette als partijvoorzitter ‘het thema integriteit op de agenda,’ schrijft De Groene. Het blad haalt daarbij zijn memorabele uitspraak over integriteit aan: ‘het is net als zwanger zijn: je bent het of je bent het niet.’ Keizer wilde zich eveneens inzetten voor meer democratie binnen de partij. Daarbij ging hij voortvarend te werk en in korte tijd herstructureerde hij de partij, waarbij de macht van de zogenoemde partijbaronnen werd gebroken en uiteindelijk van de 371 afdelingen er 175 overbleven. Meer interne democratie leverde dat niet op. Sinds de reorganisatie verloor de VVD 6000 leden. Partijprominenten Ed Nijpels, Johan Remkes en Wiegel laten zich dan ook kritisch uit over de herstructureringen. De opvolger van Keizer – Christianne van der Wal – beaamt de kritiek: ‘uit het hele land komen daar klachten over.’

    Maar over Keizer zelf ‘wil niemand on the record praten’. Afgelopen week werd ook duidelijk dat hij nog steeds een graag geziene persoon is binnen VVD-kringen. Voorzitter Van der Wal twitterde donderdag opgetogen foto’s van de jaarlijkse ‘Pulchri’-borrel van de VVD. ‘In gesprek met zeer betrokken VVD-ers met een enorme schat aan politieke ervaring is gewoon een eer! Aansluitend een diner met alle oud partijvoorzitters. Mijn voorgangers, die steunen en kritisch meedenken!’ Waaronder ene Henry Keizer.

    Ook buiten je pc je eigen stad bouwen

    Los Angeles Times

    Nikki Sterkenburg – Van je hobby je beroep maken, wie droomt er niet van? In tijden waarin vooral wordt gemopperd op het gamegedrag van jongeren, hier een opbeurend verhaal over wat ze ervan kunnen leren. Stadsplanners vertellen wat ze hebben opgestoken van honderden uren virtuele steden bouwen: ‘Ik zou niet zijn gekomen waar ik nu ben zonder SimCity.’

    Europa moet militair zijn eigen broek ophouden

    Der Spiegel

    Peter Hendriks – Het is tekenend dat Nederland onder Rutte de hele krijgsmacht heeft stuk bezuinigd. Rutte is bepaald geen pacifist, dus moet de redenering zijn geweest dat het er niet zoveel toe doet. De VS beschermt ons immers tegen vijanden (lees: Rusland). Die afgesproken norm van 2 procent van het bruto binnenlands product die naar defensie moet, werd meer gezien als theoretisch maximum dan als harde eis. 

    Nederland was niet het enige land dat tijdens de crisis zijn defensie als sluitpost beschouwde. Alle Europese landen deden dat. Duitsland, dat militair eigenlijk de kar zou moeten trekken, was al bijna even laks als Nederland. Die tijd lijkt nu voorbij. Trump vindt dat een continent met een bruto binnenlands product van 17 biljoen dollar per jaar gemakkelijk zijn eigen defensie kan bekostigen. Hij vindt het niet nodig dat Europa militair nog langer bij de VS op de bagagedrager blijft zitten.

    Een Europa dat zonder de VS zijn eigen defensie verzorgt, is geen kwestie van alleen even de uitgaven opkrikken naar 2 procent van het bruto binnenlands product. Er moet een heel nieuwe manier van organiseren en samenwerken komen. Vooral Frankrijk en Duitsland moeten hun defensieorganisaties op elkaar afstemmen. Bovendien moet er een geloofwaardige Europese nucleaire macht komen.

    Huisarts in Ohio: ‘Mijn kinderen weten waar je in het dorp heroïne kunt krijgen’

    NRC

    Nina Rijnierse – Heroïne is overal. Zelfs de welopgevoede kinderen van Amerikaanse huisarts Anna McMaster weten waar in hun gehucht drugs verkrijgbaar zijn. NRC-correspondent Bas Blokker maakt met McMaster de balans op van de Amerikaanse opiatencrisis. Ook in 2017 bereikte het aantal doden weer een record, zo bleek afgelopen week. Naast illegale drugs horen daar ook pijnstillers op recept bij.

    Huisarts McMaster kan het weten: in haar spreekkamer in het Henry County Hospital in Napoleon, Ohio (9.500 inwoners) ontvangt ze al twintig jaar depressieve en angstige mensen. De problemen waarmee mensen kampen, zijn niet per se veranderd; de houding van mensen ten opzichte van tegenspoed wel. Dat de president zegt dat de wereld een gevaarlijke plek is en dat er geen psychotherapeuten in de buurt zitten, helpt ook niet. Intussen houdt de staat huisartsen in toenemende mate vernatwoordelijk voor de verslavingscrisis.

    Het echte probleem ligt op straat, zegt McMaster: ‘Op de overdosiskaart liggen misschien zwaardere clusters rond grote steden, maar je ziet ook wolken langs alle snelwegen. Het lijkt wel of ze met campers over de weg heen en weer rijden, als een mobiele apotheek.’

    Toezichthouder in Duitsland onder vuur door CumEx-schandaal 

    Handelsblatt

    Eric Smit – In Duitsland ligt de vice-president van de financiële toezichthouder Bafin, Elisabeth Roegele, onder vuur. Ze werkte eerder als hoofd juridische zaken voor de Duitse Dekabank die CumEx-handel bedreef. Roegele verdedigde die transacties in die tijd. Nu gaat het om haar eigen positie. ‘Ik hoef mezelf niets te verwijten,’ zegt Roegele, die niet wil inzien waarom er met name uit politieke hoek kritiek op haar wordt geuit. De schade die de CumEx-handel aan de Duitse schatkist heeft toegebracht is enorm en wordt op 12 miljard euro geschat. Veel Duitse banken waren betrokken bij het faciliteren van de frauduleuze transacties, waaronder dus de voormalige werkgever van Roegele. Haar verdediging laat zich als tweeslachtig omschrijven. Aan de ene kant zegt ze dat de CumEx-transacties ‘onwettig’ zijn, aan de andere kant ontkent ze dat de acties van de Dekabank erop waren gericht om twee keer dividendbelasting te innen terwijl die slechts een keer was betaald (het kenmerk van een CumEx-transactie). Toch is dat laatste precies wat er bij de Dekabank is gebeurd.

    De kwestie met toezichthouder Roegele vertoont gelijkenissen met het handelen van een voormalige ABN Amro-bankier. Nico Zwikker was ooit als compliance-officer bij Fortis verantwoordelijk voor het beruchte onderdeel Global Securities Lending & Arbitrage (GSLA) dat op grote schaal CumEx-transacties uitvoerde. Siem Eikelenboom en ik schreven in ons artikel over de rol van de staatsbank bij CumEx dat Zwikker in zijn tijd bij Fortis meeging naar klanten om hen uit te leggen dat de CumEx-transacties deugden. Jaren later, in 2008, werd Zwikker hoofd compliance van ABN Amro en werd hij medeverantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de nationalisatie van de bank.

    Hoe Apple News de journalistiek kan schaden

    The Wall Street Journal

    Rufus Kain – Apple wil een nieuwsabonnementendienst lanceren in de Verenigde Staten, en daar zijn niet alle media blij mee. Op 12 februari schreef The Wall Street Journal dat Apple slechts de helft van de abonnementsgelden wil uitkeren aan uitgevers. De overige 50 procent wil Apple zelf houden.

    Het zou kunnen dat die verdeling nog verandert. In 2010 kondigde Apple aan dat de eerste iPad duizend dollar zou kosten. Een tijdje later verscheen die voor de helft van dat bedrag. En nadat het bedrijf Apple Music aankondigde, werd de verdeling aangepast ten gunste van artiesten (dankzij een boze open brief van Taylor Swift). Maar misschien is de verdeling niet het grootste probleem.

    Apple Music is in de VS al een populaire dienst. Die is nu nog gratis, met advertenties. Media die erop te vinden zijn verdienen er weinig aan, maar kunnen lezers bijvoorbeeld wel direct in de app abonnementen bieden. Als Apple de verzamelde journalistieke voor een vaste maandprijs gaat bieden, wordt het een directe concurrent van de abonnementendiensten van die andere media.

    Media-analist Ben Thompson wijst op zijn blog Stratechery op een belangrijk nadeel van deze verschuiving. Als je een direct abonnement hebt bij The New York Times, hoeft die krant geen prioriteit te geven aan het maximaliseren van clicks. Het gaat er immers niet om dat je dat ene artikel leest, maar dat je abonnee blijft. En dat blijf je alleen wanneer de kwaliteit consistent hoog is. Apple betaalt media daarentegen op basis van hoe vaak hun artikelen zijn gelezen (vergeleken met die van andere media in de app). Zo dreigt de belofte van een boeiend verhaal belangrijker te worden dan het waarmaken ervan. Kortom, clickbait ligt op de loer.

    R. Kelly vindt zichzelf het slachtoffer

    CBS News (Youtube video)

    Margot Smolenaars – ‘Ya’ll killing me with this shit!’ R. Kelly ging vol in de meltdown toen hij geïnterviewd werd door Gayle King voor CBS This Morning. De zanger reageerde voor het eerst publiekelijk op de zesdelige documentaireserie Surviving R. Kelly die in januari werd uitgezonden. Daarin getuigen zijn slachtoffers hoe de r&b-zanger meisjes, sommigen nog maar 13 jaar, inpalmde om ze vervolgens te verkrachten, slaan, vernederen en controleren.

    Nieuw zijn die verdachtmakingen niet: ze zingen al meer dan 25 jaar rond, ondersteund door fysiek bewijs. Zo ging de plasseksvideo van R. Kelly en een minderjarig meisje in de jaren negentig al als een lopend vuurtje door de videotheken. Zijn huwelijk met Aaliyah, toen 15 jaar (hij was 27): ook zeer dubieus. Geruchten van pedofilie, geweld, misbruik en rare seksfetisjen bleken bijzonder hardnekkig. Het was niet genoeg om hem veroordeeld te krijgen. Dankzij Surviving R. Kelly lijkt vrijspraak nu minder waarschijnlijk. Hij is opnieuw aangeklaagd voor seksueel misbruik van vier vrouwen (waarvan drie minderjarig).

    De reactie van R. Kelly? Iedereen liegt. Hij heeft een te groot hart. Híj is hier het slachtoffer. Tuurlijk. I believe I can fly? Fly maar linea recta richting de rechtbank.

    ‘Centraal stadsappartement’ levert New Yorkse vastgoedbende 20 miljoen dollar op

    The New York Times

    Charlotte Bouwman – Een groep New Yorkse vastgoedhandelaren verdiende in drie jaar tijd meer dan 20 miljoen dollar door kamers te verhuren via AirBnB. Illegaal. In totaal had de groep meer dan honderd host accounts en 35 locaties, waar meer dan 35.000 gasten – waaronder vast ook Nederlanders – verbleven. Lees deze mooie longread van The New York Times, die deze handelaren volgt vanaf de allereerste listing tot aan hun uiteindelijke veroordeling.

    Spotgoedkope journalistiek over de elektrische auto

    RTLZ

    Ties Joosten – Soms hè, soms heb ik het idee dat er mensen zijn die echt niet willen begrijpen welke kant de energietransitie opgaat. Zo was afgelopen week de elektrische auto het haasje, toen uit ‘onderzoek’ van het RTBF (de Belgische radio- en televisieomroep van de Franse gemeenschap) bleek dat elektrische auto’s pas na heel lang rijden duurzamer zijn dan benzineauto’s. Zevenhonderdduizend kilometer. Dat. Stond. In. Alle. Koppen.

    Au, mijn hoofd.

    Wie een beetje doorleest, ziet al snel hoe de onderzoekers op dit enorme getal uitkomen: ze rekenen met het huidige aandeel groene stroom in de elektriciteitsmix. Dat is nu nog vrij laag. En dan duurt het dus lang voor je quitte speelt (eerlijk gezegd vind ik het nog een wonder dat elektrische auto’s met de huidige elektriciteitsmix überhaupt een keer duurzamer zijn dan benzineauto's).

    Ik begrijp dit soort berichten niet. Je wilt iets onderzoeken in het kader van de energietransitie, maar laat tegelijk die volledige energietransitie buiten beeld? Ja sukkel, het hele idee is juist dat die elektriciteitsmix verandert. Alsof je na lang onderzoek concludeert dat baby’s slecht zijn voor de economie, omdat vrijwel alle baby’s werkloos zijn en niks kunnen.

    Je kunt natuurlijk best vraagtekens zetten bij de aandacht voor elektrische auto’s. Moeten we inzetten op elektrische auto’s, of is het slimmer om in te zetten op autodelen? Wat vinden we van de trickle down-subsidies die nu voor elektrische auto’s worden uitgekeerd? Welke rol krijgt openbaar vervoer? Allemaal beter dan dit, waarbij de suggestie gewekt wordt dat er nog nooit een politicus of wetenschapper heeft nagedacht over de CO2-uitstoot van zo’n auto. Het is goedkoop.

    De schuldenindustrie

    2Doc (documentaire)

    Liset Hamming – In 2011 volgde Margit Balogh de Rotterdamse bende Bloods voor haar documentaire Lost Boys en afgelopen maandag zond 2Doc het vervolg uit:‘Lost Boys, 5 jaar later. In die vijf jaar is de schuld van hoofdpersoon en ex-bendelid Demo opgelopen van 3.500 euro naar 60.000 euro. Hij somt op hoe dat komt: ‘Hoofdsom: 983 euro. Rente: 132 euro. Geliquideerde kosten: 350 euro. Betekenis en bevel: 92 euro. Executiekosten 864 euro. Totaal: 2.426 euro.’                                                                                                      

    Er is veel gezegd en geschreven over de schuldenindustrie, vooral sinds de succesvolle documentaireserie Schuldig die in 2016 werd uitgezonden, waarin ‘niet alleen de bewoners met schulden centraal staan, maar juist ook de werelden eromheen: de deurwaarder, de hulpverlener, de schuldeiser en de lokale politiek.’ Een industrie die ons volgens het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) elf miljard euro kost, om de twee miljard euro aan uitstaande schulden te innnen. Bij FTM besteedt collega Jan-Hein Strop aandacht aan het onderwerp met zijn serie over gedragingen van deurwaarders. Daar valt ook in deze documentaire weer het nodige over waar te nemen.

    ‘Omdat ik meerdere deurwaarders heb, neemt de ene loonbeslag maar van de andere krijg ik een brief “je moet 600 euro betalen”. Ze willen allemaal tegelijk geld.’ Je kunt alleen maar bewondering hebben voor deze jongen als je hem hoort uitleggen: ‘Ik heb hetzelfde gevoel als een voortvluchtige crimineel, die vorige maand een overval heeft gepleegd en bang is dat de politie elk moment kan binnenvallen en hem kan arresteren. Dat gevoel heb ik al jaren, elke dag. Maar de criminele dingen die daarbij horen, die doe ik niet.’ Zijn conclusie: er moet een manier zijn om dwars door het systeem te breken. En dat lukt hem. Maar na drie weken vakantie op Curaçao ligt er al weer 20.000 euro aan oude schulden op zijn deurmat te wachten. Wat is de oplossing?

    Exit Slotervaart 

    Tegenlicht

    Eelke van Ark – Wanneer studente Sarah haar coschappen in het najaar van 2018 in het Slotervaartziekenhuis begint, belandt ze al snel op de achtergrond van een van de meest spraakmakende faillissementen ooit in de Nederlandse zorg. Ze houdt een videodagboek bij dat door VPRO’s Tegenlicht gebruikt is voor de documentaire Exit Slotervaartziekenhuis die zondagavond om 21.05 uur wordt uitgezonden op NPO2. Wat gebeurt er met personeel en patiënten wanneer een ziekenhuis failliet gaat? Wie moet de boel in goede banen leiden? Kijk mee en verbaas u over de chaos die het faillissement van het Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen met zich meebracht. Woensdag 13 maart houdt de VPRO een avond over de documentaire in Pakhuis Willem de Zwijger in Amsterdam, met als sprekers onder meer Liliane Ploumen, Marcel Canoy en ondergetekende. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 209 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren