Follow the Money selecteert

    In Follow the Money Selecteert verzamelen we de meest opmerkelijke artikelen die we de afgelopen week lazen. Deze week onder meer cruiseschepen die drijven op uitbuiting, een reconstructie van de aanslag op Skripal en vijf verrassingen van de economische crisis. Prettig weekend!

    Voormalige Duitse ambassadeur in VS wil hogere uitgaven voor defensie

    Der Spiegel

    Peter Hendriks – Wolfgang Ischinger, de voormalige ambassadeur van Duitsland in Washington, laat in een interview zijn licht schijnen over de nieuwe rol van Duitsland in Europa. Nu Washington zich terugtrekt, kan Duitsland zich volgens hem niet langer veroorloven om zijn militaire uitgaven op een te laag niveau te houden. 

    Ischinger vindt dat Duitsland naar defensie-uitgaven van 2 procent van BBP toe moet. Hij denkt niet dat na Trump de VS Europa weer zal gaan beschermen: ‘We moeten volwassen worden.’ Hij wil niet dat Duitsland weer een militaire wereldmacht wordt, maar dat het land zichzelf ten voorbeeld stelt aan andere Europese landen, zodat er gezamenlijk een geloofwaardige krijgsmacht kan worden gevormd die de 500 miljoen Europeanen effectief kan beschermen. 

    Ook moet Duitsland volgens Ischinger in staat zijn om conflicten elders in een vroeg stadium op te lossen, voordat er een drama ontstaat zoals in Syrië. ‘Met een sterke militaire macht achter de hand kun je ook veel effectiever diplomatie bedrijven.’

     

    De vijf verrassingen van de financiële crisis 

    Financial Times

    Arne van der Wal – Toen 10 jaar geleden de financiële crisis werd ingeluid met de val van Lehman Brothers, vond iedereen dat de banken te groot en machtig waren. Too big to fail en dat moest veranderen, riep praktisch elke politicus en econoom. Maar tien jaar later zijn de banken juist groter, wordt er nog steeds met ‘perverse prikkels’ gestrooid en is de schuldenberg groter dan ooit. En niemand belandde voor zijn betrokkenheid bij het ontstaan van die crisis in de gevangenis. 

    Het zijn een paar verrassende uitkomsten van de grootste financiële crisis van na de Tweede Wereldoorlog, zegt Financial Times journalist Gillian Tett. Ze vestigde haar reputatie als vlijmscherpe analist met haar boek Fool’s Gold, dat een jaar voor de crisis verscheen en waarin ze voorspelde dat de financiële wereld voor een grote catastrofe stond. Die overlaadde haar destijds met hoon en woede. Ook nu weer maakt Tett emoties los. De commentaren op haar korte artikel in de Britse financiële krant puilen uit van verbolgen, cynische én geestige reacties. Om enkele heb ik erg gelachen. En andere reacties werpen zelfs weer een nieuw licht op de crisis.

     

    Hoe een positieve klimaatboodschap de nek werd omgedraaid 


    Energeia

    Ties Joosten – Onlangs kwam een onderzoek uit van Stichting Natuur & Milieu, waarin geconcludeerd wordt dat de verkoop van (elektrische) warmtepompen ver achterloopt bij de verkoop van (gasgestookte) cv-ketels. Slecht nieuws voor het klimaat, dat massaal door andere media werd overgenomen. 

    De conclusie is alleen gebaseerd op een zeer eenzijdige interpretatie van de cijfers. Er hangen in Nederland miljoenen cv-ketels, per jaar moeten er honderdduizenden vervangen worden. Natuurlijk zijn de absolute verkoopaantallen van cv-ketels daarom hoger. Wat in het pr-geweld onderbelicht blijft, is dat het marktaandeel van warmtepompen juist spectaculair groeit. 

    In deze column legt energie-publicist Remco de Boer goed uit waarom deze overijver om met een negatief bericht in het nieuws te komen, toch vooral schadelijk is voor Stichting Natuur & Milieu – en uiteindelijk het klimaat. 

    Reconstructie van de aanslag op Skripal

    The Guardian

    Dennis Mijnheer – ‘De Russen hebben het gedaan!’ Het was een razendsnelle beschuldiging vlak na de bizarre vergiftiging van de Russische oud-dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter begin maart in Salisbury. De Britse krant The Guardian is uitermate goed ingevoerd in deze zaak en publiceerde de afgelopen week het ene na het andere verhaal over deze bizarre liquidatiepoging. Aanleiding: de openbaarmaking van de foto’s, camerabeelden namen/aliassen van twee verdachten Petrov en Boshirov, beiden afkomstig uit Rusland. The Guardian maakte een nauwgezette reconstructie van de aanslag en daar rolden ook bizarre details uit. Zo bleek het Russische hitteam gebruik te hebben gemaakt van een nagemaakt Nina Ricci-parfumflesje waarin het zenuwgas novichok was verborgen. Na de aanslag op Skripal en zijn dochter hebben ze het weggegooid in een (recycle)afvalbak. Het wrange is dat het flesje werd gevonden door twee burgers die vervolgens ook vergiftigd werden. Wat een bizar verhaal. Saillant detail: de paspoortnummers van het duo waren nagenoeg identiek: alleen het laatste cijfer verschilde van elkaar.

    Cruises drijven op uitgebuit personeel

    Investico

    Arjan van der Linden – Zo’n vierhonderdduizend toeristen per jaar genieten van een cruise over de Rijn langs steden als Amsterdam, Keulen en Bazel. Wat ze niet weten is dat het personeel benedendeks tien tot zestien uur per dag werkt tegen een uurloon van gemiddeld twee tot vier euro. Overuren worden niet vergoed en vrije dagen zijn schaars. Journalisten van onderzoeksplatform Investico kwamen er achter, in samenwerking met dagblad Trouw en radioprogramma Argos


    Die slechte arbeidsvoorwaarden zijn een gevolg van de ‘wirwar aan regels in Europa’ en gebrekkig toezicht. Door het personeel in dienst te stellen van Cypriotische uitzendbureaus hoeven de rederijen hun personeel niet volgens Nederlandse voorwaarden uit te betalen. En de omstandigheden op de boten zijn in strijd met de Arbeidstijdenwet, maar controles hebben volgens de arbeidsinspectie ‘geen prioriteit’.

    Die cocktail van onduidelijke regels en onvoldoende toezicht zorgt in meer sectoren voor problemen. In juli kwam NRC met een artikel over onderbetaalde reisbegeleiders die om “onduidelijke redenen” niet in de collectieve arbeidsovereenkomst van hun sector zijn opgenomen. En eind vorige maand publiceerde De Volkskranteen stuk over omroepen die via payrolling hun eigen cao omzeilen. Totdat regelgeving verandert en toezicht verscherpt ligt hier een belangrijke taak voor de journalistiek.

    Google ontvangt winkelverkoop-data van Mastercard

    Bloomberg

    Bart Nietveld – Uit het jaarlijkse rapport van IAB Nederland blijkt dat bedrijven ook in 2017 weer meer geld uitgaven aan online advertenties dan voorgaande jaren. Omdat consumenten zich steeds meer op het web bevinden liggen daar voor adverteerders kansen. Bijkomend voordeel voor adverteerders is dat ze exact kunnen achterhalen hoe de aankoop tot stand kwam.

    Het is natuurlijk ook mogelijk dat consumenten online in aanraking komen met een productadvertentie en die vervolgens in een fysieke winkel aanschaffen. Er werd aangenomen dat die route niet traceerbaar was: tot Bloomberg afgelopen week meldde dat Google en Mastercard in het geheim een deal sloten om winkelverkopen te volgen. Google krijgt data van Mastercard over aankopen die kaarthouders doen. Zo weet de techgigant welke producten iemand koopt na het zien van een online advertentie, maar ook kunnen ze zien waar en hoe vaak ze winkelen.

    Eind vorig jaar kondigde Google al zijn Store Sale Measurement dienst aan waarmee het naar schatting 70 procent van de Amerikaanse debit- en creditcard transacties opkocht. Destijds was onduidelijk welke bedrijven daarbij betrokken waren. Nu blijkt Mastercard een van de bedrijven te zijn. Mastercard zegt dat het niet gaat om informatie die gerelateerd kan worden aan individuele consumenten. Toch is de deal voor beide zeer lucratief: die was meerdere miljoenen waard en Google heeft nu inzicht in de prestatie van advertenties, zowel online als offline.

    'Goldfinger’ heeft echt bestaan – de bankier die de rijken weer schatrijk maakte

    The Guardian

    Arne van der Wal – Dat de ongelijkheid de laatste decennia enorm is toegenomen is inmiddels een algemeen geaccepteerd feit. De mate waarin dat is gebeurd heeft zelfs in conservatieve kringen tot zorgen geleid; inequality was zelfs een thema bij de jaarlijkse jamboree van de ultrarijken en machtigen der aarde, het World Economic Forum in Davos. Dat verschijnsel is geen natuurwet. Na de Tweede Wereldoorlog brak er een periode aan waarin de armen rijker werden, en de rijken relatief minder rijk. Het ongelijk van Marx' theorie over de accumulatie van rijkdom leek daarmee bewezen. Maar ergens aan het eind van de jaren zestig is die trend omgeslagen. 

    In deze interessante longread wordt uiteen gezet hoe dat is begonnen. Dat gebeurt aan de hand van de figuur Goldfinger, een schatrijke schurk in het gelijknamig James Bond-boek van de Britse schrijver Ian Fleming. Deze man Goldfinger was de rijkste man van Engeland, en tevens schatkistbewaarder van de Russiche Smersh, en wilde door enorme hoeveelheden goud te roven het internationale financiële systeem kapot wil maken.

    Er heeft daadwerkelijk een bankier bestaan die op dezelfde manier te werk ging, Sigmund Warburg. Hij deed dat niet met goud, maar bedacht een nieuw type obligatie die de City of London zou transformeren tot een van de grootste financiële centra ter wereld. Nederland speelt daarin een dubieuze rol: om belasting te ontwijken, werden die eurobonds formeel uitgegeven in Schiphol. Die obigaties maakten kapitaal als het ware vloeibaar, er was geen fysiek transport van goud meer nodig om grote betalingen te doen. En met de hulp van fiscalisten werden er alllerlei trucs bedacht om geld onzichtbaar van a naar b te brengen. Op die manier werd het mogelijk om geld offshore te stallen. Moneyland noemen de schrijvers dit virutele land waar oligarchen en op het eerst gezichte keurige rijke burgers – onder wie ook leden van de Quote 500 – buiten het zicht van de autoriteiten hun kapitaal accumuleren, ten koste van anderen. London verloor zijn empire, maar de City of London creëerde een nieuw rijk. Dit is een fascinerend verhaal, dat eindigt met een waarschuwing: 'We need to act now to shine a light on their wealth, on the dark matter whose gravitational power is bending the fabric of our societies. We may have been ignoring Moneyland, but its nomad citizens have not been ignoring us. If we wish to take back control of our economies, and our democracies, we need to act now. Every day that we wait, more money is stacked against us.’

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 231 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren