Follow the Money selecteert

    Zou jij rechtstreeks bij de centrale bank willen pinnen? Wat vind je van de ‘excuses’ van South Park aan China? En waarom kopen we een JSF met een kanon dat niet werkt? Deze en andere vragen kwamen bij ons op toen we afgelopen week deze artikelen lazen.

    Databeest

    CNET

    Nikki Sterkenburg – Dataconsultant Chris Wylie werd verbannen van Facebook nadat hij het Cambridge Analytica-schandaal aan het licht bracht. Aankomende week komt zijn boek uit, waarin hij beschrijft hoe het is om te hebben meegebouwd aan een cyberwapen dat voor iedereen te huur was – van het pro-Brexit kamp tot deelnemers aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Deze longread biedt alvast een vooruitblik: ‘Like so many people in technology, I stupidly fell for the hubristic allure of Facebook's call to “move fast and break things”. I've never regretted something so much.’

    Oproep: laat Nederlanders direct bij de centrale bank pinnen

    NRC Handelsblad

    Thomas Bollen – Het Sustainable Finance Lab stuurde onlangs een brief naar de Tweede Kamer. Deze club van hoogleraren en financieel experts roept op tot een experiment waarbij tienduizend Nederlandse rechtstreekse toegang krijgen tot een rekening bij de centrale bank. Op dit moment is er geen digitale publieke euro beschikbaar waarmee burgers kunnen betalen. Dat past niet meer bij deze tijd. Contant geld wordt steeds minder gebruikt en daarmee hebben banken een te belangrijke maatschappelijke functie op hun schouders gekregen. Dat zorgt ervoor dat banken niet failliet mogen gaan, wat perverse prikkels creëert om teveel risico te nemen.

    De brief van het SFL volgt op het onderzoeksrapport van de WRR en een hoorzitting in de Tweede Kamer. Hoogleraar Dirk Bezemer: ‘Er moet iets gebeuren en de reactie van het ministerie van Financiën is tot nu toe teleurstellend.’ De hoogleraren hopen met de brief het debat over geldschepping, dat dit najaar in de Tweede Kamer plaatsvindt, op scherp te zetten.

    Europa zet zich schrap voor de gevolgen van Brexit 

    Der Spiegel

    Peter Hendriks – Een no deal-Brexit komt griezelig dichtbij en Der Spiegel heeft uitgezocht wat dat concreet betekent. In het kort komt het erop neer dat alles langzamer gaat en duurder wordt. Er komen invoerheffingen, inspecties aan de grens en allerlei leveringsketens worden doorgeknipt.

    Een mooi voorbeeld is de Ford Fiesta, de populairste auto in het Verenigd Koninkrijk (VK). Voor de Britten voelt het als een puur Brits product. De motor is inderdaad Brits, maar de wagen wordt geassembleerd in Keulen. Eerst moeten die motoren worden geëxporteerd naar Duitsland en de afgebouwde wagen moet vervolgens weer naar het VK. Bij een no deal-Brexit moet Ford eerst 4 procent invoerheffing betalen over de motoren die van Engeland naar Duitsland gaan. Daarna moet er 10 procent worden betaald over de afgebouwde wagens die van Duitsland naar het VK worden geëxporteerd. 

    Zo maakt de Ford Fiesta duidelijk hoe de EU-economie zijn efficiëntie dankt aan dergelijke netwerken. Het Britse deel van het netwerk kan op 31 oktober met één slag zomaar worden afgesneden.  

    Bernie Sanders wil corporate America uit de politiek

    Washington Post

    Dennis l’Ami – De Democratische presidentskandidaat Bernie Sanders heeft zijn ziektebed efficiënt gebruikt. Een lang gekoesterde droom, een socialist in het Witte Huis, werd ruw verstoord door een hartaanval. De 78-jarige senator uit Vermont is nu terug in de politieke arena en blijkt en passant grote plannen te hebben gemaakt, tussen de verplichte dutjes door. 

    Sanders wil de invloed van geldschieters in de Amerikaanse politiek namelijk flink terugdringen. Hoewel het land zichzelf graag presenteert als een democratisch walhalla, ben je als mogelijke presidentskandidaat volstrekt kansloos als je niet een flinke zak geld meebrengt. Zo beschikte Hillary Clinton over 1,4 miljard dollar om campagne te voeren, tegenover bijna een miljard voor Donald Trump. Fondsenwerving en democratie zitten elkaar op allerlei manieren in de weg, stelt Sanders.

    Of hijzelf Amazon, Alpabet (het bedrijf achter Google) en Microsoft niet langer als sponsor wil, is niet duidelijk. Ze steunden Sanders voor een kleine miljoen dollar tijdens meerdere campagnes.

    Dodelijke data: 20 bedrijven verantwoordelijk voor 35 procent uitstoot broeikasgassen

    The Guardian

    Daan Appels – In deze rumoerige klimaatweek doet ook The Guardian een duit in het zakje. Het Engelse medium haalt op felle toon een Amerikaans data-onderzoek aan, waaruit zou blijken dat 20 fossiele brandstofbedrijven direct kunnen worden gelinkt aan liefst een derde van alle uitstoot van broeikasgassen in de ‘moderne tijd’. Shell is een van de hoofdrolspelers.

    Het onderzoek werd uitgevoerd door het kennisinstituut Climate Accountability Institute (CAI), dat zich richt op grote oliebedrijven en hun verantwoordelijkheid voor klimaatverandering. Het CAI keek wat fossiele brandstofondernemingen uit de grond hebben gehaald. Aan de hand daarvan werd hun uitstootbijdrage berekend. Het Nederlandse Shell staat op basis van die cijfers qua koolstofuitstoot in de top vier, gerekend vanaf 1965. 

    De bedrijven die wilden reageren op het artikel gaven aan niet direct verantwoordelijk te zijn voor hoe olie, gas en steenkool worden gebruikt door consumenten. De meeste van deze bedrijven gaven aan de klimaatwetenschap te accepteren en zich te scharen achter doelen in de Parijsakkoorden.

    Nederland geeft miljard extra uit aan straaljager die niet kan schieten

    NRC Handelsblad

    Arne van der Wal – Een miljard euro. Dat kosten de negen extra F-35 jachtvliegtuigen – aka JSF – die de Nederlandse krijgsmacht gaat kopen bovenop de 37 al bestelde toestellen. Het ministerie van Defensie maakte dat deze week met enige trots bekend, maar repte daarbij met geen woord over de mankementen waarmee het nieuwe vliegtuig kampt. Dat zijn er veel, maar hier noem ik alvast een opmerkelijke: het vliegtuig kan niet schieten. Het ministerie blijkt op de hoogte: ‘Er zijn tekortkomingen geconstateerd bij het gebruik van het F-35A boordkanon. Dit betreft het losraken van bouten ten behoeve van de ophanging van het boordkanon. De genomen maatregelen hebben tot op heden nog niet geleid tot het gewenste resultaat. Daarnaast is in juni 2019 bij een tweetal (niet-Nederlandse) F-35A’s ter hoogte van het boordkanon scheurvorming in beplating geconstateerd. De voorlopige aanname is dat de scheurvorming is ontstaan door de schokgolven tijdens het gebruik van het boordkanon. Onderzoek naar de oorzaak loopt nog.’

    Maar voor de rest is het een geweldig vliegtuig, zo luidt de boodschap. Defensie-specialist Ko Colijn veegde in een opinie-artikel in NRC Handelsblad een dag na de bekendmaking de vloer aan met de goednieuwsshow van Defensie. Hij citeert onder meer uit het Amerikaanse evaluatierapport van begin dit jaar. De kosten zijn nog steeds niet onder controle. Een uur vliegen met de F-35 kost 25.000 dollar, maar dat kan ook 36.000 dollar worden. De eerste productietoestellen zijn nog maar net van de band afgerold, of er is al weer een dure modernisering nodig. Kosten voor internationaal ontwikkelingspartners Nederland: 359 miljoen dollar. Zelfs over de belangrijkste troef van de JSF, de geroemde stealth-eigenschappen, bestaat steeds meer onzekerheid.

    Wil je er meer over weten? Krijn Schramade volgt deze zaak – het langst lopende hoofdpijndossier in de Nederlandse defensiegeschiedenis – al jarenlang voor Foolow the Money. ‘Een ongeluk in slow motion’, noemde hij de Joint Strike Fighter.

    ‘Fuck the Chinese Government’

    Hong Kong Free Press

    Eelke van Ark – De makers van de satirische serie South Park zijn te ver gegaan, vond de Chinese regering vorige week. Aflevering tweede (‘Band in China’) van seizoen 23 stootte de leiders van de Communistische Partij dusdanig tegen de borst, dat South Park meteen in zijn geheel werd verboden. De aflevering, waarin Randy Marsh tijdens een poging om zijn zelfgekweekte wiet in China te slijten in een politieke gevangenis terechtkomt, dreef genadeloos de spot met de manier waarop grote Hollywood-bedrijven als Disney en organisaties als de NBA knielen voor de Chinese censuur. Ook bevatte de uitzending een verwijzing naar het Chinese verbod op Winnie the Pooh, ingesteld nadat studenten de tekenfilmbeer op internet vergeleken met president Xi Jinping.

    Geestesvaders van de satirische tekenfilmserie Matt Stone en Trey Parker boden daarop hun ‘excuses’ aan in een Twitter-bericht. Dat begon met de volgende zinnen: ‘Like the NBA, we welcome the Chinese censors into our homes and into our hearts. We too love money more than freedom and democracy. Xi doesn’t look just like Winnie the Pooh at all.’ In de 300e aflevering die afgelopen donderdag werd uitgezonden na de duidelijk ongemeende spijtbetuiging, herhaalt een van de karakters twee keer de zin ‘Fuck the Chinese Government’.

    De manier waarop grote Hollywoodfilms concessies doen aan de Chinese markt en de censoren van haar regering, wordt de laatste jaren steeds zichtbaarder. Filmmakers die zich in de beperkte ruimte willen dringen die de Communistische Partij buitenlandse films laat om miljoenen te verdienen aan het Chinese publiek, doen er bijvoorbeeld goed aan om geen homoseksualiteit, ‘verkeerde’ schurken of een al te controversieel wereldbeeld te tonen. In 2016 publiceerde Vanity Fair hierover al een verhelderend artikel waarin verschillende releases in China worden geanalyseerd.

    Hoe de lobby van Big Food versplinterd raakt

    Politico

    Vincent Harmsen – Consumenten willen gezondere producten, zonder een waslijst aan ingrediënten, en een voedingsindustrie die transparant en duurzaam te werk gaat. Het is niets minder dan een kleine revolutie die zich afspeelt, aldus de Amerikaanse hoogleraar Marion Nestle, en de effecten worden nu ook gevoeld bij de eens zo machtige lobbyorganisaties van Big Food. Politico biedt deze week een interessante kijk in het lobbycircuit in Washington DC, en beschrijft hoe de Grocery Manufacturers Association, het front van voedingsgiganten als Nestlé, Coca-Cola en Unilever, door alle veranderingen aan interne verdeeldheid ten onder dreigt te gaan.

    7 miljoen vaten olie per dag

    The Guardian

    Ties Joosten – Shell gaat de komende 12 jaar bijna 40 procent meer olie en gas produceren dan het nu al doet. De 50 grootste oliebedrijven ter wereld tezamen zullen in 2030 7 miljoen vaten olie méér produceren dan ze nu doen. Per dag. 

    Dat blijkt uit onderzoek van The Guardian, waarin de geprojecteerde investeringen van de fossiele bedrijven op een rij worden gezet. Daaruit blijkt dat alleen Qatar Petroleum voorsorteert op een grotere productiestijging dan Shell. Vanaf 2025 zal Shell naar verwachting Exxon passeren als het grootste private olie- en gasbedrijf ter wereld. 

    Het verhaal staat vol met interessante feiten over de toekomstplannen van Shell en andere oliereuzen. Goede achtergrondinfo voor wanneer je Shell hoort zeggen dat het bedrijf het Klimaatakkoord omarmt. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 265 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren