Beeld via Freepik.com.
© CC BY SA

Follow the Money selecteert

Ook deze week lazen onze redacteuren weer tal van artikelen die ze graag willen doorgeven. Onderstaand een selectie. Buiten Nederland wordt harder voor ons gewerkt dan wijzelf doen, de broze coalitie van blauwe kragen en rood ribfluweel, Ticketmaster ligt onder vuur, en waarom verwaarlozen politici de perikelen op de woningmarkt? Prettig weekend!

De eindeloze war on drugs…

The Washington Post

 Bart de Koning – De war on drugs houdt zichzelf door zijn eigen stupiditeit in stand. Elke nieuwe blunder veroorzaakt nieuwe problemen. Verbied een stof, en het gebruik ervan neemt toe. Laat de marine de smokkelroutes van Colombia naar Noord-Amerika via de Caraïben blokkeren, en de route verlegt zich naar Mexico, waarbij de redelijk brave Mexicaanse cannabis-smokkelaars zich ontwikkelen tot gewetenloze cokesmokkelaars. Resultaat: minimaal 150.000 doden sinds 2006.

Een andere blunder is niet doorhebben dat de war on terror, die andere oorlog, de war on drugs enorm in de weg zit. The Washington Post onthulde afgelopen week de geheime Afghanistan papers, waaruit blijkt dat Amerikaanse politici en militairen al snel na de inval wisten dat de strijd daar zinloos was.

Toen de leider van de Taliban, de gevreesde eenogige Mullah Omar, opium verbood omdat dat on-islamitisch was, daalde de teelt van papaver met 90 procent. Het is het enig bekende succesvolle verbod van een drug in de wereldgeschiedenis. ‘When the Taliban ordered to stop poppy cultivation, Mullah Omar could enforce it with his blind eye. No one cultivated poppy after the order was passed,’ zegt voormalig gouverneur Tooryalai Wesa in de geheime stukken. Nadat de Amerikanen de Taliban met macht en geweld verdreven hadden, ontplofte de productie: Afghanistan produceert en levert nu weer recordoogsten opium en hasj. 

De spaghetti van ondoorzichtige EU-antimigratiefondsen

De Correspondent

Peter Teffer – Hoeveel geld besteedt Europa om migratie vanuit Nigeria te voorkomen? De Correspondent probeerde de geldstromen in kaart te brengen en vergelijkt het resultaat – na vijf maanden onderzoek – met ‘een gigantisch bord spaghetti’. De complexiteit wordt mooi in beeld gebracht in een visualisatie die metin het artikel is verweven.

Transparantie ontbreekt en niemand lijkt het overzicht te hebben. De betrokken partijen in Nigeria die elkaar maandelijks treffen, zeggen dat de projecten nauwelijks op elkaar worden afgestemd. ‘Wat we zouden moeten doen, is samen kijken welke acties werken, welke niet en welke lessen we van elkaar kunnen leren. En: hoe we voorkomen dat mensen gaan rondshoppen langs al onze projecten,’ zegt een Duitse ambtenaar. Dat gebeurt echter niet.

Van die ‘migratieprojecten’ blijken er in Nigeria minstens 129 te zijn, ter waarde van 771 miljoen euro. Ruim zeshonderd miljoen euro daarvan komt uit EU-potjes. Overigens is dat inclusief een investering van 250 miljoen euro van de Europese Investeringsbank (EIB). Een cruciaal verschil met subsidieprojecten is dat EIB-geld moet worden terugbetaald.

Het meeste Europese geld, ook zonder de EIB-lening, gaat naar projecten die de grensbewaking moeten verbeteren. En hoewel de EU benadrukt dat migranten een legaal alternatief moeten krijgen om naar Europa te komen, om de gevaarlijke overtocht over de Middellandse Zee te ontmoedigen, besteedt die hier in Nigeria nauwelijks fondsen aan: slechts 0,09 procent. ‘Op papier zou “betere legale migratie” evenveel geld moeten krijgen als grensbewaking, een andere pijler van het [Europese migratie]beleid. Maar als we kijken naar de geldstromen naar Nigeria zien we dat dat zeker niet zo is,’ schrijft De Correspondent.

De speurtocht om alle fondsen in kaart te brengen was zo ingewikkeld, dat De Correspondent er nog niet eens aan toe is gekomen om te kijken hóe het geld is besteed. ‘Wordt ontwikkelingshulp die voorheen aan andere doelen werd besteed nu ingezet om migratie te stoppen? Wat heeft dat voor effect? Bereikt dit geld de gestelde doelen? Hoe bewijs je dat een werkgelegenheidsproject in Nigeria tot minder migratie naar Europa leidt?’ Belangrijke vragen, en ik hoop dat het de collega’s van De Correspondent lukt ze te beantwoorden.

Silicon Valley luistert mee in je slaapkamer

Bloomberg

Thomas Bollen – Een scene uit dit artikel zou zomaar afkomstig kunnen zijn van een avond die ik laatst meemaakte. Met enkele vrienden dineerde ik bij een vriend die in zijn woonkamer een Google Assistant had geïnstalleerd. Met het commando ‘Hey Google’ activeer je het systeem. Je kon plaatjes aanvragen die Google vervolgens afspeelde. Of vragen stellen die Google beantwoordde. Naarmate de avond vorderde en de wijn rijkelijker vloeide, werden de commando’s en vragen aan Google Assistant steeds minder politiek correct en soms ronduit vunzig.

De journalisten van Bloomberg zetten in dit verhaal uiteen dat zulke avondjes met Google in de buurt niet zo privé zijn als je denkt. Google, maar ook Amazon, Apple en Facebook trainen hun spraakherkenningssoftware met behulp van in het geheim opgenomen gesprekken. In speciaal daarvoor opgezette bedrijven (die juridisch niets met de opdrachtgevers te maken hebben) stellen ze goedkope arbeidskrachten tewerk om de gesprekken te transcriberen.

Het onderzoek toont aan dat deze techgiganten publiekelijk zeggen privacy hoog in het vaandel te houden, maar daar in de praktijk niet naar handelen. Met Alexa, Siri of Google in de buurt zijn je geheimen niet veilig!

De moord op de Maltese journalist Daphne Caruana Galizia

Times of Malta

Mira Sys – Aan de hand van een getuige van de moord op de Maltese journalist Daphne Caruana Galizia, schrijft de Times of Malta een indrukwekkende reconstructie van wat er voorafgaand aan die tragische dag gebeurde. Degene die in de rechtbank getuigt, is Melvin Theuma, een taxichauffeur die als tussenpersoon betrokken was bij de moord. Hij kreeg immuniteit door uit de school te klappen. Hij vertelt over de opdrachtgever: de machtige zakenman Yorgen Fenech, die tevens zijn vriend was. Galizia zou belastende informatie hebben over Fenech, die koste wat het kost niet naar buiten mocht komen. Om die reden schakelde Fenech de taxichauffeur in en vroeg hem contact te leggen met iemand die de moord zou kunnen plegen. Dat lukte uiteindelijk. De zaak kreeg enorm veel internationale aandacht en recent traden enkele politici af in de entourage van de premier. Dit nadat hij Theuma een presidentieel pardon had gegeven. De afgetreden politici kwamen volgens CNN allebei voor in het onderzoek van journalist Galizia.

Politici stellen woningmarkt niet centraal bij verkiezingen

The Guardian

Peter Hendriks – Voor de ideologen van de VVD is de manier waarop de Britse conservatieven omgaan met de woningmarkt altijd een groot voorbeeld geweest. Dat beleid begonnen de conservatieven al onder Thatcher. Ze bevorderden de verkoop van sociale woningen en beschouwden woningen als een belegging waarmee gespeculeerd moest kunnen worden.

David Madden, hoogleraar sociologie aan de London School of Economics, verbaast zich erover dat de totaal ontwrichte Britse woningmarkt niet een veel belangrijker punt was in de verkiezingscampagnes. De categorie betaalbare woningen krimpt en de housing associations, de Britse zusjes van onze corporaties, zijn zich volgens de hoogleraar steeds meer gaan gedragen als commerciële vastgoedontwikkelaars. 

Kopen op locaties waar werk is, betekent tegenwoordig dat je een enorme schuld aangaat. Voor veel jongeren is kopen daardoor niet meer haalbaar. Zo’n 70 procent van Britten onder de 35 jaar denkt tegenwoordig dat een huis kopen nooit voor hen zal zijn weggelegd.

Madden zegt dat de woningmarkt zo’n drama is, dat het een top-onderwerp op de politieke agenda hoort te zijn. Toch is het dat niet. Op papier had Labour mooie plannen, maar in de verkiezingsdebatten speelden die geen rol. Volgens de schrijver doen Britse politici er verstandig aan om met een radicaal nieuwe aanpak van de woningmarkt te komen en die centraal te stellen in hun beleid. ‘Dat is niet alleen een manier om de stress en de ellende aan te pakken die wordt veroorzaakt door de huidige manier waarop de woningmarkt functioneert, het kan ook helpen om in de toekomst verkiezingen te winnen.’ Dat laatste advies mogen Nederlandse politici zich ter harte nemen.

Met of zonder emissiehandelssysteem: het is zonneklaar welke verandering Nederland moet doorvoeren

NRC Handelsblad

Ties Joosten – Zou het niet zalig zijn als de klimaatcatastrofe op de allergoedkoopste manier kon worden opgelost? Met die hoopvolle droom werden vanaf de jaren ’90 verschillende emissiehandelssystemen opgetuigd om CO2-uitstootrechten te kunnen kopen en verkopen. Zo zou de onzichtbare hand boven de markt precies die projecten uitkiezen die het allergoedkoopst CO2-uitstoot reduceren. 

De praktijk bleek weerbarstiger dan dit theoretische marktdenken. Sommige handelssystemen werken redelijk (het Europese ETS-handelssysteem gaat behoorlijk aardig), anderen werkten niet en sommigen dragen zelf sbij aan een toename van de wereldwijde CO2-uitstoot. In Madrid wordt nu nagedacht over manieren waarop de emissiehandelssystemen beter zouden kunnen werken. NRC Handelsblad legt daarom in 10 antwoorden uit hoe de verschillende systemen werken. 

Mijn gedachten bij dit alles: ja, emissiehandelssystemen kunnen een nuttige bijdrage leveren. Maar laten we ze niet te belangrijk maken. Ook zonder handelssysteem is namelijk zonneklaar welke sectoren voor een gigantische opgave staan – als we tenminste het doel van -95 procent CO2-uitstoot in 2050 willen halen. Nederland kent een gigantisch industriegebied in met name Rotterdam, waar ondergrondse CO2-opslag en de overgang naar waterstof de belangrijkste routes zullen zijn. Nederland kent een grote luchthaven, waar alternatieven voor gevonden moeten worden. En Nederland kent een enorme agrarische sector, die in transitie moet: minder vlees, minder melk. Daarnaast heeft Nederland een mooie kans met windenergie op de Noordzee. Emissiehandelssysteem of niet; het is dus ook weer niet zo heel moeilijk om te zien welke transitie Nederland zal moeten doormaken.

Geritsel in de Hofstad

NRC Handelsblad

Dennis Mijnheer –NRC-journalisten hebben voor de weekendeditie een mooi onderzoeksartikel geschreven over de nogal korte lijntjes in Den Haag op het gebied van vergunningverlening. Een van de hoofdrolspelers is Richard de Mos, voormalig loco-burgemeester van Den Haag en voorman van de partij Groep de Mos. Hij is verdachte in een corruptieonderzoek en wordt tevens verdacht van het lekken van vertrouwelijke informatie. NRC geeft meer inzicht in dit lopende onderzoek: de krant doet haarfijn uit de doeken wie de hoofdrolspelers zijn in dit dossier en hoe er geritseld werd. De aandacht richt zich hoofdzakelijk op de banden van De Mos met de Turks-Nederlandse horeca-familie Akyol, die in verband wordt gebracht met de illegale gokwereld, witwassen, geldsmokkel in bh’s, en vuurwapenbezit. De familie blijkt het principe quid pro quo niet te schuwen. Een Haags gemeenteraadslid vertelde aan NRC dat hij door de broers gevraagd werd zijn steun te geven aan een motie die voor hen gunstig was. ‘Het is: wij helpen jou, jij helpt ons.’ Dit dossier wordt ongetwijfeld vervolgd.

De schaal van onze globale arbeidsuitbuiting

Sargasso 

Arjan van der Linden – We weten allemaal dat een groot deel van de producten die in de Nederlandse schappen liggen, zijn gemaakt in niet-westerse landen. Dat roept de vraag op hoeveel mensen in die landen eigenlijk werkzaam zijn voor de Nederlandse economie. Econoom Paul Schenderling en bedrijfskundige Matthias Olthaar maakten die berekening en keken daarbij niet alleen naar de bijdrage van niet-westerlingen aan de Nederlandse consumptie, maar ook naar investeringen en export.

De conclusie: 13,8 miljoen mensen in niet-westerse landen zijn fulltime aan de slag ten dienste van de Nederlandse economie. Dat is 1,8 fte per Nederlands huishouden. Ter vergelijking: per Nederlands huishouden wordt voor 0,9 fte door Nederlanders zelf gewerkt. Mensen uit niet-westerse landen dragen dus twee keer zoveel arbeid bij aan de Nederlandse economie dan Nederlanders zelf. Die verschillen zijn nog conservatief uitgedrukt, omdat een fulltime-medewerker in niet-westerse landen gemiddeld meer uren werkt dan een Nederlandse fulltimer. 

Het is natuurlijk de vraag of we, ethisch gezien, wel willen dat er mensen voor ons werken onder arbeidsvoorwaarden en voor lonen die ver onder de Nederlandse standaarden liggen. Volgens Schenderling en Olthaar verdienen deze mensen gemiddeld minder dan 2 euro per uur.

De VS beschuldigen Live Nation en Ticketmaster van machtsmisbruik

The Wall Street Journal

Rufus Kain – Het Amerikaanse ministerie van Justitie wil actie ondernemen tegen concertgigant Live Nation. Dat bedrijf zou concertzalen onder druk zetten samen te werken met dochteronderneming Ticketmaster, melden bronnen van The Wall Street Journal. Het ministerie denkt dat Live Nation hiermee afspraken heeft geschonden die het in 2010 maakte om met Ticketmaster te mogen fuseren. Deze afspraken waren bedoeld om gezonde concurrentie in de live muzieksector te garanderen.

Live Nation is tevens het moederbedrijf van de Nederlandse concertpromotor Mojo. In 2006 onthulde onderzoek van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) dat Mojo exclusiviteitsclausules was overeengekomen met diverse podia, waaronder Paradiso, de Gelredome en de Amsterdam Arena, zodat die hun zalen niet aan concurrenten van Mojo mochten verhuren. Die clausules werden op aandringen van de NMa verwijderd, schreef de Volkskrant destijds.

Boris’ nieuwe coalitie van ‘blue collars and red corduroy’ is nog wankel

The Economist

Joost Ramaer – Met een niet eerder vertoonde nederigheid sprak Boris Johnson in zijn overwinningsspeech zijn nieuwe kiezers toe. ‘Jullie hebben ons jullie stem geleend,’ zei de leider der Conservatieven met nadruk. ‘Jullie zien jezelf niet als Tories. Jullie hand zal wel hebben geaarzeld boven het stembiljet, voordat jullie het hokje Conservative aanvinkten. Als dat zo is, laat me dan dit zeggen: ik ben vereerd dat jullie je vertrouwen hebben gesteld in mij, dat jullie je vertrouwen hebben gesteld in ons, en wij zullen dat nooit voor lief nemen.’

De val van de ‘rode muur’ in het noorden van Engeland, waar working class-kiezers massaal overliepen van Labour naar de Tories, was hét grote nieuws van Johnsons monsterzege tijdens de Britse parlementsverkiezingen op 12 december. De trouwste aanhangers van Labour, die al veertig jaar lang vergeefs wachten op nieuwe economische impulsen ter vervanging van de traditionele industrieën in hun regio’s, zoals staal en mijnbouw, stemden drie jaar geleden even massaal Leave tijdens het referendum dat de Brexit uit de EU inluidde. Drie jaar lang weigerde Labour-leider Jeremy Corbyn duidelijk te kiezen voor Leave of Remain. Vooral daarvoor werden hij en zijn partij donderdag zwaar gestraft. The Times bracht de verpletterende schaal van deze ommezwaai glashelder in kaart, met blauwe en rode pijlen op twee kaarten, voor de verkiezingen van 2017 en van 2019.

Wat de Labour-nederlaag nog bitterder maakt, is dat Corbyn erin slaagde to snatch defeat from the jaws of victory, zoals de Britten dat zo mooi zeggen. Zelden immers was een politiek leider minder populair en meer gewantrouwd dan Boris Johnson, de verwende kostschool-kleuter die grossiert in schandaaltjes, niet nagekomen beloftes en regelrechte leugens. Alleen had hij het geluk dat de oud-linkse Corbyn nóg impopulairder was dan hij.

Maar zullen al die oud-Labour-aanhangers bij de volgende verkiezingen weer op de Tories stemmen? Dat is de grote vraag die alle Britse commentatoren na de uitslag stellen, niet alleen Johnson zelf. Ja, antwoordt The Economist in grote lijnen, op grond van ‘een langetermijnverschuiving in stemgedrag die teruggaat tot ver vóór de Brexit’. ‘Gedurende de laatste decennia hebben economische overwegingen plaatsgemaakt voor culturele’ als hoofdredenen om voor de ene of de andere politieke partij te kiezen.

De bovengemiddeld arme en langdurig werkloze Britten in het oude industriële hart van Engeland maken zich de meeste zorgen over migranten die ‘onze banen stelen’. ‘Donald Trump heeft laten zien hoe conservatief-culturele standpunten een coalitie van arme en rijke kiezers kunnen verenigen,’ aldus de wekelijkse bijbel van het kapitalisme. Boris Johnson ‘surfte mee op een golf die toch al over Groot-Brittannië spoelde’.

Toch zal het de nieuw-nederige premier niet meevallen zijn nieuwe coalitie bij elkaar te houden. ‘Met zijn mix van blauwe kragen en rood ribfluweel’, aldus The Economist, mist de nieuwe Conservatieve Partij ‘ideologische samenhang’. Waar de noorderlingen publieke investeringen verwachten, vooral in infrastructuur, en bescherming tegen de uitwassen van het 21e-eeuwse roofkapitalisme, hopen de rode broeken en bloemetjesjurken in het zuiden vooral op nog lagere belastingen en nog meer vrijheid om hun eigen blije gang te kunnen gaan.

Daar komt nog bij dat Johnson, terwijl hij onderhandelt over uittreding uit de EU, ‘een crisis tegemoet kan zien in een andere unie’: die van het Verenigd Koninkrijk zelf. De Schotten en Noord-Ieren zijn helemaal niet blij met de Brexit, en gaven daar duidelijk blijk van tijdens de verkiezingen van donderdag. In Schotland gingen bijna alle zetels naar de Schotse Nationalisten. Die zullen zeker proberen opnieuw een referendum te houden over de onafhankelijkheid van Schotland, zodat deze ooit zo trotse natie lid van de EU kan blijven. Voor zo’n tweede volksraadpleging hebben zij medewerking nodig van het Britse kabinet en parlement. Johnson heeft al gezegd die te zullen weigeren. Nieuwe spanningen met de Schotten liggen dus in het verschiet. ‘De politieke herschikking die Johnson voor elkaar heeft gekregen,’ concludeert The Economist, ‘is verre van stabiel’.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 455 leden