Follow The Money selecteert

    Brain drain dreigt in Zuid-Europa, het nieuwe bancaire normaal, een strategische move bij Nestlé en de ECB jaagt op bedrijfsobligaties. Verder: een onthullend interview met Bernard Connolly over Europa, Wellink over de Griekse crisis en wetenschappers zaaien twijfel tegen betaling. Tenslotte: een duik in de duistere krochten van het internet, het bbp is geen juiste maatstaf voor welvaartsgroei en zowel de Duitse als de Amerikaanse middenklasse staat onder druk.

    Brain drain dreigt in Zuid-Europa

    Social Europe

    Theoretisch natuurkundige Francesco Sylos Labini van het Enrico Fermi Centre in Rome luidt de noodklok over het aantal jonge wetenschappers uit de zuidelijke landen dat vertrekt naar Noord-Europa. Deze vlucht van 'menselijk kapitaal' is een gevolg van de bezuinigingen op onderzoek en ontwikkeling van de overheden aldaar als gevolg van de eurocrisis. Labini vraagt de Europese Commissie met klem om financiële steun, zoals dat bij de structuurfondsen ook gebeurt. Anders dreigen de concurrentieverschillen tussen de noordelijke en zuidelijke lidstaten nog groter te worden, aldus de natuurkundeprofessor.

    Het  ‘nieuwe bancaire normaal’

    The New Yorker

    Op 21 juli 2010 ondertekende president Barack Obama de zogeheten Dodd-Frank Act. Met de wet beoogde de Amerikaanse overheid:

    • De financiële stabiliteit van de VS te vergroten door het verbeteren van het toezicht en het vergroten van de transparantie van de financiële sector.
    • Een einde te maken aan het bestaan van banken die too big to fail zijn en daarmee de Amerikaanse belastingbetaler te vrijwaren van het moeten redden van failliete banken.
    • Consumenten te beschermen tegen dubieuze financiële praktijken.

    Echter, James Surowiecki van The New Yorker laat zien dat er van deze goede voornemens nog betrekkelijk weinig is terechtgekomen. Zakenbankiers verdienen nog steeds enorme sommen geld, hedgefunds en private equity kunnen nog steeds profiteren van mazen in de belastingwetgeving en de banken zijn nog steeds too big to fail. Veel regelgeving moet nog worden omgezet in wetgeving en de bancaire sector lobbyt hard om dat te ontmoedigen. Mike Konczal van het Roosevelt Institute concludeert dan ook: ‘If you wanted financial reform to radically downsize the financial sector, or thought it was going to make a major dent in income inequality, you’re bound to be disappointed.’

    ‘Making consumers fat has been big business, making them healthy could be bigger’

    Bloomberg Businessweek

    Longread over voedingsmiddelengigant Nestlé. Het Zwitserse bedrijf verkoopt haar producten in 189 landen en heeft een beurswaarde van 240 miljard dollar, veel meer dan bijvoorbeeld Shell. Maar de suikerrijke producten van het bedrijf raken — net als alcohol en tabak — in toenemende mate in diskrediet door de invloed van de gezondheidslobby. Maar waar andere branchegenoten ervoor hebben gekozen om minder suikerrijke producten te maken, kiest Nestlé voor een heel andere strategie: het maken en verkopen van medicijnen. ‘Eerst vetmesten, dan beter maken’ lijkt het nieuwe businessmodel te zijn.

    Volgens het hoofd research van Nestlé, de moleculaire neurobioloog Ed Baetge, vormt kennis over wat voeding doet met je lichaam (en geest) een goede basis voor toekomstige medicijnen. Nestlé heeft — mede geïnspireerd door de enorme groei en lucrativiteit van de farmaceutische industrie — een dochteronderneming opgezet: Nestlé Health Science. Volgens directeur Greg Behar heeft het bedrijf een inkomstenpotentieel van 10 miljard Zwitserse franken per jaar. Dat is zelfs voor de voedingsgigant veel geld. De financiële sector is echter sceptisch over de gekozen strategie van het concern, dat bepaald geen vlekkeloze reputatie heeft onder milieu- en mensenrechtenactivisten. ‘They are not pharma experts,’ aldus een analist van BNP Paribas.

    Nieuwe impuls bedrijfsobligatiemarkt door ECB

    Financial Times

    Eén van de maatregelen die Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank (ECB), heeft aangekondigd ter ondersteuning van de economie is het opkopen van bedrijfsobligaties. Het programma zal op 1 juli beginnen. De ECB wil obligaties opkopen tot een maximum van zeventig procent van de totale uitgifte. Om welk soort bedrijfsobligaties gaat het dan? In elk geval niet die van mkb-bedrijven. Grote concerns als Airbus, Astra Zeneca, Chevron, Shell en Volkswagen mogen zich op de belangstelling van de ECB verheugen, en vanuit de financiële sector het noodlijdende Deutsche Bank.

    De markt voor bedrijfsobligaties met een negatief (!) rendement groeit fors, en dat komt omdat contanten aanhouden beleggers nog meer rendement kost. Het is een ongekende situatie, die veroorzaakt wordt door het langdurige lagerentebeleid van centrale banken als de ECB. Deze houdt de rente naar eigen zeggen zo laag omdat er anders onvoldoende vraag zou zijn naar bankkrediet. Naast de opkoop van staatsobligaties gaat de bank deze zomer dus ook van start met de grootschalige opkoop van bedrijfsobligaties. Niet alleen van bedrijven uit de eurozone, maar ook van Amerikaanse bedrijven en die uit opkomende markten. Er komt echter van steeds meer kanten kritiek op het beleid van de ECB.

    Bernard Connolly: de EU is een anti-democratisch gedrocht

    Money Week

    Interview met Bernard Connolly, voormalig hoofdeconoom van de Europese Commissie en auteur van de bestseller The Rotten Heart of Europe. Connolly is als voormalig insider uiterst kritisch over het functioneren van deze EU. Hij pleit er dan ook voor dat het Verenigd Koninkrijk zo snel mogelijk de EU verlaat: ‘Yes, of course it should. And it should do that because the European Union is explicitly anti-democratic.’ Volgens Connolly ontwikkelt de EU zich in hoog tempo tot een bureaucratische socialistische staat met imperialistische trekjes.

    Hij vreest dat deze ontwikkeling uiteindelijk zelfs tot oorlog kan leiden. Daarbij verwijzend naar een uitspraak — al uit 1993 — waarin het Duitse federale Constitutionele Hof waarschuwde dat er geen volwaardig democratisch Europees Parlement kan bestaan, simpelweg omdat er geen sprake is van een Europees volk. De huidige EU is op weg een anarchistisch-imperialistische staat te worden en lijkt daarmee op het vroegere Oostenrijk-Hongaarse regime, dat zichzelf uiteindelijk opblies in de Eerste Wereldoorlog. Het geforceerd willen afbreken van de natiestaat en de daarbij horende culturele identiteit beschouwt Connolly als een gevaarlijke ontwikkeling. Hieronder kunt u het gehele interview rustig nakijken.

    Wellink: ‘Er is veel te laat ingegrepen in de Griekse crisis’

    Quotenet

    Naar aanleiding van het recent verschenen boek Worstelen aan de rand van Europa van NOS-journalisten Eva Wiessing en Conny Keessen onthult voormalig DNB-president Nout Wellink dat de ECB de crisis ‘eigenlijk al in 2008’ zag aankomen, maar veel te laat heeft ingegrepen. Op de vraag of het ook anders had kunnen lopen, antwoordt Wellink: ‘Ik denk van wel. Ik denk echt van wel.’ Maar niemand wilde geconfronteerd worden met een terugval van een kwart van het Griekse nationale inkomen.

    Over het boek zegt Wellink: ‘Onder onze ogen heeft zich een klassiek Grieks drama voltrokken. Het laatste hoofdstuk hiervan is nog niet geschreven en dat maakt dit boek belangrijk. Het kijkt voorbij de cijfers naar de mensen en instituties en illustreert hoe diep de crisis is, hoe hardnekkig de corruptie, hoe pijnlijk het pad naar herstel.’

    Wetenschappers zaaien twijfel tegen betaling

    Mondiaal Nieuws

    Tabak roken schaadt de gezondheid. Dat weet iedereen. Toch hebben wetenschappers zich decennialang laten inhuren om onderzoek te doen dat de schadelijkheid van het roken in twijfel trok. Iets van het verleden? Nee. helaas niet, zo blijkt uit deze analyse over de gang van zaken rond Europese wetgeving die hormoonverstorende stoffen in het milieu zou verbieden. Dergelijke stoffen komen voor in huis-tuin-en keukenproducten, zoals shampoo, deodorant, plastic materiaal en kinderspeelgoed. Volgens de WHO vormen ze een groot, maar onderschat gevaar: niet alleen kunnen ze verschillende kankers veroorzaken, als een foetus eraan is blootgesteld kan dat leiden tot een verlaagd IQ en ontwikkelingsstoornissen.

    In deze longread wordt uit de doeken gedaan hoe de chemische industrie erin slaagde om de wetgeving die EU-ambtenaren drie jaar geleden hadden uitgewerkt, te blokkeren. Ze deden dat door het inhuren van ‘wetenschappelijke’ bureaus die bewust twijfel zaaiden over de gezondheidseffecten. Gevolg: de Europese Commissie stelde het verbod uit tot er meer duidelijkheid over de ‘wetenschappelijke controverse’ zou zijn. Maar die controverse was er helemaal niet. Integendeel: de echte wetenschap was het eens over de schadelijke effecten van hormoonverstoorders. Ook over de kosten was duidelijkheid: in Europa 157 miljard euro aan extra zorgkosten. De lobby tegen het verbod blijkt gebruik te hebben gemaakt van de ‘gereedschapskist’ van de tabaksindustrie: zaai zoveel mogelijk twijfel onder het mom van bewijs.

    Een duik in de duistere krochten van het internet

    Apache

    Voor zijn boek Dark Net dook de Britse onderzoeksjournalist Jamie Bartlett onder in ‘de digitale onderwereld van hackers, seks, bitcoins en wapens.’ Het beruchte dark net is een vrijplaats waar drugsdealers en wapenhandelaars hun klanten ontmoeten, waar illegale pornografie uitgewisseld wordt, waar klokkenluiders en journalisten elkaar vinden en politieke activisten snode plannen smeden. Apache sprak met Bartlett tijdens de iMinds-conferentie in Brussel en kreeg een korte inkijk in een angstaanjagende en tegelijk ontzettend boeiende wereld.

    Bartlett: ‘Dark net is ondertussen synoniem geworden voor een technisch netwerk, het Tor hidden services netwerk van ongeveer 30.000 verborgen sites die moeilijk te controleren en te censureren zijn. Die sites kan je enkel bereiken met de speciale, anonieme Tor-browser, die specifieke functies heeft die gebruikers meer privacy geven.’ Zoals Silk Road, een platform dat functioneert als ‘marktwerking in zijn puurste vorm’. ‘Er heerst absolute anonimiteit, alles kan er gekocht en verkocht worden, in een zeer competitieve omgeving en zonder enige vorm van overheidscontrole of inmenging. Het functioneert perfect’, aldus de Brit, er aan toevoegend dat de mensen erachter hardcore libertairen zijn met een afkeer voor overheidscontrole en belastingen.

    Het bbp is geen juiste maatstaf voor welvaartsgroei

    Het Financieele Dagblad

    Traditionele, conservatief ingestelde economen hanteren de groei van het bbp (bruto binnenlands product) als maatstaf voor welvaartsgroei. Maar dat model staat onder druk, omdat in een situatie waarin de groei van het bbp afneemt maar de welvaart wel toeneemt, de groei van het bbp als zodanig onvermijdelijk minder maatgevend wordt. En als het bbp minder goed voldoet om de welvaart te meten, dan is het de vraag of de vaststelling dat de welvaartsgroei voortdurend afneemt wel juist is.

    In dit artikel in Het Financieele Dagblad gaat redacteur Jule Hinrichs dieper in op deze kwestie. Hij laat verschillende experts aan het woord, die echter evenmin met zekerheid kunnen zeggen hoe we de economie met de nieuwe technologische middelen — zoals robots en het internet of things — die ons ter beschikking staan het beste kunnen inrichten, laat staan de groei van het bbp goed kunnen meten.

    Duitse middenklasse staat onder druk

    Bloomberg View

    Bloomberg-columnist vergelijkt de Amerikaanse middenklasse met de Duitse. Hij constateert dat deze in beide landen afneemt, maar in Duitsland sneller. De motor van de Duitse economie wordt bedreigd in haar voortbestaan. De Duitse ‘middenklasser’ wordt gedefinieerd als iemand met een jaarlijks bruto inkomen van 47.773 dollar (41.917 euro). Uit gegevens van de Wereldbank blijkt dat het percentage middenklassers in Duitsland is gedaald van 62 procent van de totale bevolking in 1981 naar 54 procent in 2013. En deze trend zet zich door. Dat komt volgens Bershidsky omdat er een verschuiving plaatsvindt van een op export gerichte industriële maakindustrie naar een meer binnenland gerichte diensteneconomie, waar veel meer in deeltijd gewerkt wordt.

    De inkomensverschillen tussen arm en rijk zijn bovendien groter in de VS. Vergeleken met de Amerikanen komt de Duitse upper class er bekaaid af. Wel is de Duitse middenklasse er beter in geslaagd het inkomen enigszins op peil te houden vergeleken met de Amerikaanse evenknie. Bershidsky waarschuwt dat het probleem van een verdwijnende middenklasse aan beide zijden van de Atlantische oceaan niet alleen kan worden opgelost via de inkomstenbelasting en inkomensoverdrachten, maar door ‘more sophisticated policies’. Zoals een onderwijssysteem dat beter aansluit bij de arbeidsmarkt, zodat de lonen in de diensteneconomie kunnen stijgen. Technologische ontwikkelingen kunnen daarbij juist helpen, aldus de columnist.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 265 leden

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren