Bijzonder Beheer-afdelingen van banken treffen geen onredelijke maatregelen jegens ondernemers, alleen de communicatie kan wat beter. Dat concludeert toezichthouder AFM in een vandaag gepresenteerd rapport, dat forse kritiek oplevert: 'Dit is een klap in het gezicht van het mkb.'

    Ondernemers die 10, of 12 procent rente moeten betalen na overplaatsing naar Bijzonder Beheer? Dat soort gevallen is de Autoriteit Financiële Markten (AFM) niet tegengekomen in haar onderzoek naar de beruchte ziekenboeg van de banken. 'In de onderzochte dossiers heeft de AFM geen onredelijke maatregelen aangetroffen zoals disproportionele risico-opslagen,' concludeert de toezichthouder in een vandaag gepubliceerd rapport. Wel moeten banken volgens AFM beter communiceren over hun beleid. 'Dat onderkennen de banken ook,' zegt AFM-bestuurder Harman Korte in gesprek met Follow The Money. 'We hebben geen patroon van misstanden gezien, maar we sluiten incidenten niet uit.'   harmanAFM

    AFM-bestuurder Harman Korte

    Dat de AFM geen enkele misstand heeft aangetroffen, levert verbaasde reacties op van advocaten, financieel adviseurs en andere betrokkenen, die vele tientallen dossiers hebben aangeleverd waarin klantbelangen in hun ogen met voeten zijn getreden. 'Dit is een klap in het gezicht van het mkb,' zegt oud-bankier Folkert Fennema die tientallen ondernemers in bijzonder beheer bijstaat. Hij stuurde rond de 50 dossiers naar de AFM en sprak uitgebreid met de onderzoekers, maar geen enkele van zijn bevindingen vond volgens hem de weg naar het rapport.
    'Dit AFM-rapport heeft het niveau van een afstudeerproject'
    'Dit AFM-rapport heeft het niveau van een afstudeerproject,' stelt de financieel adviseur. 'Er is geen enkele cijfermatige analyse. Het gaat bijna alleen over de communicatie, nauwelijks iets over het beleid van bijzonder beheer. Er blijkt bovendien geen enkel gevoel voor het politieke spel dat banken nu spelen. Dit rapport is op zijn best naïef, op zijn slechtst een poging te voorkomen dat meer bagger naar buiten komt.'

    'Ik ben sprakeloos'

    Ook advocaat financeel recht Hester Bais sprak uitgebreid met AFM over haar bevindingen. 'Ik ben sprakeloos. We hebben zoveel informatie gedeeld. maar dat is kennelijk zonde van de tijd geweest. Dit helpt mkb'ers geen steek verder. Het is een rechtvaardiging voor banken om door te gaan op dit pad. Ik denk dat AFM en banken de rust willen bewaren nu er zoveel negatieve berichten zijn.'
     AFM constateert dat in veel gevallen gespreksverslagen met klanten ontbreken
    De AFM constateert dat veel klantdossiers onvolledig zijn. Gespreksverslagen en schriftelijke communicatie van de klant ontbreken 'waardoor het voor de AFM en de bank niet goed was vast te stellen hoe het contact tussen bank en klant is verlopen.' Dat weerhoudt de AFM er niet van vast te stellen dat maatregelen van banken 'redelijk' zijn. Fennema: 'Hier wordt informatie door banken achtergehouden. De AFM accepteert willens en wetens dat al die dossiers onvolledig zijn. Ongehoord.' Oud-Rabobankier Michiel Werkman was als accountmanager zelf jarenlang betrokken bij de afdeling bijzonder beheer. Dat veel dossiers kennelijk onvolledig zijn, noemt hij 'onvoorstelbaar.' 'Ik kan alleen over Rabobank spreken, maar daar werd alles bijgehouden. Inhoudelijke correspondentie en mailwisselingen werden in klantdossiers gestopt. Als er een persoonlijk gesprek of telefoongesprek was, werd daar verslag van gemaakt, altijd. Als de banken tegen de AFM zeggen dat gespreksverslagen ontbreken, dan laat de AFM zich een loer draaien. Hier hebben de banken expres informatie uit de steekproefdossiers voor de AFM achtergehouden!'

    'Dossieropbouw is meer dan formaliteit'

    Volgens Werkman is die dossieropbouw niet zomaar een formaliteit, maar essentieel voor de werkwijze van bijzonder beheer.  'Zonder dossier kunnen jouw superieuren nooit zien of jij aan je zorgplicht richting de klant hebt voldaan, mocht er een klacht komen.'
    'Wij hebben geen aanwijzingen dat informatie is achtergehouden'
    AFM-bestuurder Korte reageert stekelig als wordt gesuggereerd dat informatie voor hen is achtergehouden. 'Daar hebben wij geen aanwijzingen voor. Op basis van de informatie hebben wij ons een goed beeld kunnen vormen. De banken konden alle stappen die zij hebben gezet verantwoorden. Alleen richting de klant hebben zij dat niet altijd duidelijk gemaakt.' De ontevredenheid onder ondernemers over de ‘ziekenboeg’ van de bank is groot. In plaats van de patiënt beter te maken, hebben de ondernemers juist het gevoel zieker te worden door de maatregelen van de bank: verhoogde rente-opslagen, extra aflossingen, hertaxaties, juridische kosten, kosten van externe adviseurs en extra accountantskosten. Allemaal maatregelen waardoor de portemonnee van de ondernemer leger wordt. In veel gevallen eindigt het verblijf in Bijzonder Beheer daarom in een faillissement of ander einde van de onderneming. De ontevredenheid van de ondernemers vond vorig jaar zijn weerklank in de politiek. Vorig jaar kreeg de AFM daarom het verzoek de kwestie te onderzoeken.

    'Wat móét veranderen is de bejegening'

    De AFM stelt wel dat banken dus hun communicatie moeten verbeteren. 'Wat móét veranderen is de bejegening,' zegt Korte. 'Banken moeten veel beter uitleggen waarom ze bepaalde maatregelen nemen.' Met de maatregelen die de banken nemen, is in principe niets mis, stelt Korte. 'Ondernemers hebben het gevoel dat ze niet goed behandeld worden, terwijl als je de ondernemers meeneemt [in de redenatie achter de maatregelen], het beter landt bij de ondernemer.'
    'Wij hebben geen harde deadline gesteld'
    Een strikte deadline, of tijdspad, waarop de banken de communicatie moeten verbeteren, wil de AFM niet geven. 'We hebben niet een harde deadline hier liggen. En op basis van de uitspraken van banken hebben we goede verwachtingen dat het in een stevig tempo wordt opgepakt.' Dat de AFM, volgens Het Financieele Dagblad woensdag, concludeerde dat banken op het gebied van rentederivaten juist níét snel genoeg reageren en de deadline niet hebben gehaald, doet daar volgens hem niets aan af. 'Dat is een iets ander dossier,' vult een woordvoerder van de AFM zijn baas aan. Maar niet alleen banken hebben een verantwoordelijkheid, benadrukt de AFM, ook van de ondernemers in Bijzonder Beheer zelf mag wat verwacht worden. 'Er ligt een grote verantwoordelijkheid bij banken om ook in bijzonder beheer rekening te houden met het belang van ondernemers. Bij ondernemers ligt echter ook een verantwoordelijkheid. Van de klant mag worden verwacht dat hij de bank in staat stelt passend maatwerk te leveren.' Lees hier over de truc waarmee ING een claim van 120.000 euro wegtovert. Lees hier hoe een kudde koeien de dupe werd van een conflict tussen hun eigenaar en de bank. Lees hier het verhaal over de Friese vishandelaar Eeuwke Damstra die zijn bank voor de rechter daagt voor het schenden van afspraken. Lees hier het verhaal over de vastgoedhandelaar die door de bank ten onrechte in het frauderegister werd opgenomen.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Joris Heijn

    Joris Heijn (1985) studeerde Internationale Betrekkingen in Groningen, maar wilde eigenlijk liever journalist worden. Deed da...

    Volg Joris Heijn
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Over de auteur

    Jan-Hein Strop

    Gevolgd door 426 leden

    Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.

    Volg Jan-Hein Strop
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Bijzonder Beheer

    Gevolgd door 295 leden

    Tienduizenden ondernemers zijn ondergebracht bij de gevreesde afdeling Bijzonder Beheer, de ziekenboeg van de bank waar slech...

    Volg dossier