Fragiele spiraal

3 Connecties

Relaties

Schulden Sparen

Werkvelden

Economie
54 Bijdragen

De traditionele economische spiraal waarbij sparen vooraf gaat aan consumptie, is vervangen door een spiraal waarin consumptie wordt gedreven door schuld. Dat kan niet goed blijven gaan, vreest Jan Dwarshuis, temeer daar de productiviteit al deze hele eeuw structureel daalt.

Ondanks vele beloftes van politici en andere beleidsmakers blijft het economische herstel fragiel. De meest recente macrocijfers schetsen een gemengd beeld, en de vooruitzichten zijn evenmin veelbelovend. Steeds meer landen worstelen met hun uitpuilende schuldenberg. De economische spiraal die eeuwenlang voor groei gezorgd heeft, is langzaam ontmanteld.

Sparen

Het traditionele model van sparen en investeren zorgde voor productie, hetgeen inkomen en consumptie genereerde. Toeval of niet, de retailsector rapporteert al geruime tijd tegenvallende resultaten. Verschillende marktvorsers zien in de dalende koersen van retailaandelen de voorbode van een naderende wereldwijde recessie. De koersen van de aandelenmarkten in het algemeen en de retailaandelen daarbinnen, lopen momenteel sterk uiteen. Ook  e-commerce moet in ogenschouw worden genomen. Als in deze tak van sport de verkopen ook gaan tegenvallen, is dit zonder enige twijfel een waarschuwingssignaal.

Toeval of niet, de retailsector rapporteert al geruime tijd tegenvallende resultaten

Pijlers

Demografie en productie zijn twee belangrijke pijlers van de economie die in beweging zijn. De beroepsbevolking stagneert in de meeste ontwikkelde landen vanwege de vergrijzing. De demografische gorilla doet zijn werk, en daar is weinig aan te veranderen. Sommige landen proberen het demografische tij te keren door een (te) soepel immigratiebeleid te hanteren. Of dit de demografische trend zal breken is echter nog maar de vraag.

Schuld

Productiviteit en consumptie zijn eenvoudiger te beïnvloeden. Centrale bankiers hebben er alles aan gedaan om ze aan te zwengelen met hun extreem ruime geldpolitiek, in sommige gevallen gekoppeld aan een negatieve rente. De eerste stap in de traditionele spiraal om eerst te sparen, is nu vervangen door schuld. Veel van deze schuld is gebruikt voor consumptie, wat geen duurzaam model is en breekt met de traditionele spiraal. Voor velen is het een economisch mysterie dat de productiviteit al sinds het jaar 2000 structureel daalt. Schuld wordt echter voor velen een remmende factor van betekenis. Dat de technologische ontwikkeling kennelijk niet in staat is om deze negatieve schuldfactor te elimineren, maakt de situatie nog wat zorgwekkender.

De demografische gorilla doet zijn werk, en daar is weinig aan te veranderen

Het mag geen verrassing zijn dat bijvoorbeeld in de VS Donald Trump populair is en een Brexit niet langer is uit te sluiten. Grote bevolkingsgroepen zijn ontevreden en zijn op zoek naar alternatieven. Of deze nieuwe politieke stromingen voor een oplossing kunnen zorgen is echter nog maar de vraag. De traditionele economische spiraal is fragiel en bevindt zich wellicht al een destructieve fase. Het begrijpen en repareren van de fundamenten van de spiraal zal een moeizaam en uiterst pijnlijk proces zijn.

Rest mij u een goed weekend te wensen.

Over de auteur

Jan Dwarshuis is senior asset manager bij Thirteen Asset Management AG, waar hij verantwoordelijk is voor het Thirteen Diversified Fund. Dwarshuis schrijft zijn columns op persoonlijke titel en wordt hier niet voor betaald. Ook betaalt hij niet voor het plaatsen van zijn columns. Professioneel houdt hij posities aan in grote Europese, Amerikaanse en Russische beursfondsen. De informatie in zijn columns is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Op het moment van schrijven heeft hij geen positie in bovengenoemde aandelen en is ook niet voornemens die de komende 72 uur in te nemen.

Lees verder Inklappen