Fraudegevoelige benchmark op de schop genomen [valutaschandaal]

    Vanwege het omvangrijke valutaschandaal heeft het valutaplatform WM/Reuters onlangs de methodologie aangepast voor het bepalen van de London fix, de belangrijkste benchmark op de valutamarkt. Banken staan nog niet te juichen.

    Door het omvangrijke valutaschandaal heeft het valutaplatform WM/Reuters onlangs de methodologie aangepast bij de meting van de belangrijkste benchmark op valutagebied: de zogeheten London fix. Die wordt als volgt vastgesteld: dagelijks rond de klok van 16.00 uur Londen-tijd doet WM/Reuters talloze metingen om te achterhalen wat de bied-en laatprijzen zijn van valutaparen zoals de euro/dollar. Deze Londen fix raakte het afgelopen jaar zwaar in opspraak nadat bleek dat valutahandelaren van vrijwel iedere grootbank de totstandkoming ervan manipuleerden. Tijdens de eerste schikkingsronde à 2,7 miljard euro kwam naar buiten dat handelaren op vaak ingenieuze wijze misbruik maakten van die ene minuut, startend op 15:59:30 tot 16:00:30, waarin miljarden aan vreemde valuta geperst moeten worden voor alle klanten die aangegeven hebben dat ze 'op de fix' afgerekend willen worden. De dan gemeten wisselkoersen, die een half uur later worden gepubliceerd, bepalen de prijs waarvoor de valutahandelaar de ingegeven order voor bijvoorbeeld een pensioenfonds moet afwikkelen.

    Manipulatie

    In een van de uitgebreide schikkingsdocumenten van de Britse toezichthouder Financial Conduct Authority is nauwgezet een reconstructie gemaakt van FX-handelaren van RBS die door uitgekiend te ‘persen’ – en, via besloten chatgroepen, in afstemming met valutahandelaren van andere banken – een transactiewinst wisten te halen van ruim 600 duizend dollar. Met dank aan de London fix waarin een RBS-handelaar, maar liefst 32 procent van de handel in het valutapaar pond/dollar voor zijn rekening nam. Door een dergelijke marktmacht kon deze handelaar de uiteindelijke koers in zijn voordeel laten bewegen. Een van de gehanteerde trucs betrof ‘banging the close’, het door het dak rammen van de prijs tíjdens het meetmoment zodat alles wat daarvoor al (voor een relatief lage prijs) is gekocht, kassa is voor de bank/handelaar (de uitgebreidere uitleg is hier te vinden]. Dit alles ten nadele van klanten die een te hoge prijs voor bijvoorbeeld hun dollars of Noorse kronen betaalden.

    Uitgeperst

    Das war einmal. WM/Reuters heeft het meetmoment sinds 15 februari opgerekt van 1 minuut naar 5 minuten. Voor de bepaling van de London fix worden nu tussen 15:57:30 en 16:02:30 door WM/Reuters om de 15 seconden een soort snapshots genomen van de tot stand gekomen prijzen op de belangrijkste valutahandelsplatform EBS en Thomson Reuters. Vervolgens wordt weer van alle metingen de mediaan genomen en daar rolt uiteindelijk de London fix '2.0' uit.
    'voor banken wordt handelen op de fix minder aantrekkelijk'
    ‘De kans op een faire prijs wordt groter, want er worden meer tikken [metingen, red.] gedaan. Alleen voor banken wordt handelen op de fix minder aantrekkelijk, want zij zijn vijf minuten exposed,’ zegt de voormalige valuta-optiehandelaar Pieter-Jan Datema, mede-oprichter van het valuta-platform Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij.

    Risicovergoeding

    Een valutahandelaar van een Nederlandse bank geeft dan ook aan niet gelukkig te zijn met de langere meetmethode. ‘Vanuit de autoriteiten snap ik het, want manipuleren wordt lastiger, maar de kans is nu groter dat er tijdens die vijf minuten een grote verandering optreden. Er kan in die vijf minuten bijvoorbeeld net een negatief bericht uitgeven worden of - in extrema – dat Griekenland uit de euro stapt. Als je dan als bank net die 100 miljoen euro’s voor een klant tegen een koers van 1,09 dollar hebt gekocht, en in de resterende minuten daalt die opeens met een cent naar 1,08 dan moet ik ze wel tegen die lage koers leveren.’ Kortom, in dit fictieve, extreme, voorbeeld zou de bank 1 miljoen euro moeten toeleggen op de order. De FX-handelaar voorziet dat banken een risicovergoeding gaan berekenen. 'Ik zie om mij heen al banken die een fee vragen van 1,5 of 2 punten als klanten op de fix afgerekend willen worden.’ Kortom, een fee van zo’n 15-20 duizend op een order van 100 miljoen.
    'waarom zullen we nog me z’n allen om 16:00 uur door die draaideur gaan?'
    Volgens Datema is deze exposure vrij eenvoudig te ondervangen. ‘Met een algoritme kun je tijdens die 5 minuten bijvoorbeeld iedere seconde een stukje van de order laten uitvoeren om daarmee het risico te spreiden. En voor het gebruik van het algoritme kan een bank een fee vragen.’

    Omslag

    Datema ziet hoe dan ook een omslag in de valutamarkt. ‘Vanaf het begin van het millennium hebben banken het handelen op de fix gepromoot. Ze wilden ook graag de grote orders van pensioenfondsen binnenhalen, want daarmee ben je de baas en kun je de markt bewegen. Ze konden orders ook onderling matchen, zodat ze nog maar voor een klein gedeelte de markt op hoefden. Dat was allemaal lucratief, maar pensioenfondsen gaan er nu meer over nadenken: waarom zullen we nog me z’n allen om 16:00 uur door die draaideur gaan? En waarom gaan we geen algoritme gebruiken om onze orders meer te spreiden?’

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 953 leden

    Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.

    Volg Dennis Mijnheer
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren